Yapay zekâ destekli TYT Sınavı ile ÖSYM'nin hazırladığı TYT Sınavı arasındaki ilişki
The relationship between the AI-assisted TYT Exam and the TYT Exam prepared by ÖSYM
- Tez No: 989473
- Danışmanlar: PROF. DR. BAYRAM ÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, TYT, ölçme ve değerlendirme, yapay zekâ destekli sınav, korelasyon, artificial intelligence, TYT, assessment and evaluation, AI-supported testing, correlation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 2024 yılında yapılan yapay zekâ (YZ) destekli Temel Yeterlilik Testi (TYT) ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından hazırlanan TYT sınavı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Günümüzde eğitimde dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması, ölçme ve değerlendirme süreçlerinin dönüşümünü zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, YZ destekli sınav sistemlerinin ölçme yeterliklerinin belirlenmesi, geleneksel ölçme değerlendirme yöntemleriyle kıyaslanması önemli bir araştırma problemidir. Çalışmada korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2024 yılı içerisinde hem YZ destekli TYT sınavına hem de ÖSYM'nin uyguladığı TYT sınavına katılmış 233 öğrenci ile sınırlıdır. Veri toplama aracı olarak bu iki TYT sınavındaki alt testlere ait ham puanlara ilişkin veri seti kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Katsayısı, t-testi ve Cohen's d etki büyüklüğü hesaplamaları gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, YZ destekli sınav ile ÖSYM TYT sınavı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle Türkçe, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testlerinde yüksek düzeyde korelasyon saptanmıştır. Yapılan betimsel analizler, Türkçe testine ilişkin bulgular, ÖSYM sınavı ortalamasının yapay zekâ destekli sınav ortalamasına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan t-testi analizleri sonucunda bu farklılıkların çoğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <.001). Özellikle Türkçe testinde gözlemlenen fark, Cohen'in d katsayısı bakımından büyük düzeyde bir etkiye işaret etmektedir. Matematik ve Fen testlerinde ise bu değerler hesaplanmış ve küçük ile orta düzeyde etki büyüklüklerine karşılık gelmiştir. Sosyal Bilimler testi farkı ise istatistiksel olarak anlamlı olsa da etki büyüklüğü negatif ve küçük düzeydedir. Bu çalışma, YZ destekli ölçme sistemlerinin yükseköğretime geçiş sınavlarında potansiyel bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini göstermekte; eğitimde teknolojik dönüşüm süreçlerine katkı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, hem eğitim teknolojileri geliştiren yazılım firmaları hem de ölçme değerlendirme politikalarını belirleyen kurumlar için yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to investigate the relationship between the Artificial Intelligence (AI)-assisted Basic Proficiency Test (TYT) administered in 2024 and the TYT examination prepared by the Assessment, Selection and Placement Center (ÖSYM). The growing prevalence of digitalization and AI technologies in contemporary educational environments necessitates a transformation in measurement and evaluation practices. Within this framework, determining the measurement capabilities of AI-assisted testing systems and comparing them to traditional assessment approaches represents a significant research problem. A correlational research design was employed in this study. The sample consisted of 233 students who took both the AI-assisted TYT and the official TYT administered by ÖSYM in 2024. The data collection instrument comprised a dataset of net scores obtained from the subtests of both examinations. For data analysis, several statistical techniques were utilized, including the Pearson Correlation Coefficient, the independent samples t-test, and Cohen's d effect size calculations. The findings indicate a significant and positively directed relationship between the AI-assisted examination and the ÖSYM TYT. Notably, high levels of correlation were observed in the Turkish, Basic Mathematics, and Science subtests. Descriptive analyses revealed that the mean Turkish subtest score in the ÖSYM examination was significantly higher than that of the AI-assisted test. Independent samples t-test results demonstrated that most of these differences were statistically significant (p < .001). Specifically, the difference observed in the Turkish subtest corresponds to a large effect size according to Cohen's d. For the Mathematics and Science subtests, the calculated effect sizes fell within the small to medium range. Although the difference in the Social Sciences subtest was statistically significant, its effect size was negative and small. Overall, this study suggests that AI-assisted assessment systems may serve as a potential alternative in higher education entrance examinations and offers insights into the ongoing technological transformation in educational assessment. The results provide valuable implications for both software developers engaged in educational technology design and policymakers responsible for shaping measurement and evaluation practices.
Benzer Tezler
- Yapay zeka destekli sanal laboratuvar tasarımı: Çekme deneyi uygulaması
Artificial intelligence aided virtual laboratory design: Tensile test application
ALPER KİRAZ
Doktora
Türkçe
2014
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMALETTİN KUBAT
- Yapay zeka destekli odyometri ölçüm sisteminin tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Design and implementation of supported artificial intelligence audiometer meas-urement system
BÜŞRA ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mühendislik BilimleriAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR FİDAN
- Yapay zeka destekli interaktif sağlık robotu
Artificial intelligence assisted interactive health robot
MUSTAFA GÖKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ALKAN
- Yapay zeka destekli takipçi profilleme sistemi
Artificial intelligence based follower profiling system
KADİR YUNUS KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMaltepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL GÜVENOĞLU
- Yapay zekâ destekli otonom ödeme teknolojisi üzerine bir araştırma: Aktif ve pasif yenilik direncinin incelenmesi
A research on ai-assisted autonomous checkout technology: Investigation of active and passive innovation resistance
ÖZGE AKIN