Piyasada satılan bazı bitkisel zayıflama çaylarının / ürünlerinin katıştırma yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of some herbal slimming teas / supplements sold on the market in terms of adulteration
- Tez No: 989791
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SEZER ŞENOL DENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmakognozi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obezite, çevresel ve genetik faktörlerden kaynaklanmaktadır ve Dünya Sağlık Örgütü'nün raporları obeziteye bağlı hastalıkların tehdit edici hale geldiğini ortaya koymuştur. Doğal içeriklerden oluşan zayıflama takviyelerine olan talep, bu ürünlerin zararsız kabul edilmesi ve sentetik maddeler gibi yan etkilere neden olmayacağı inancı nedeniyle artmaktadır. Ülkemizde de Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yaptığı kontroller sonucunda piyasada satılan bazı bitki çaylarında sibutramin tespit edilmiştir. Sibutramin ve türevlerinin inme ve kalp krizi gibi olumsuz etkiler oluşturabildiği literatürde bildirilmiştir. Ayrıca yine kafein ve sinefrin gibi bitkisel zayıflama ürünlerinde/çaylarında kullanılabilen maddeler ülkemizde kısıtlı maddeler listesinde yer almaktadır. Bu çalışmada piyasada zayıflatıcı etki iddiası ile satılan toplamda 14 bitkisel ürün/çay, farklı kimyasal maddeler (efedrin, sibutramin, kafein, fensiklidin, fenfluramin, sinefrin ve lorkaserin) ile katıştırma yönünden LC-QToF-MS cihazı ile incelenmiştir. Bir örnekte sibutramin, diğer bir örnekte ise kafein tespit edilmiştir. Tespit edilen maddelerin HPLC ile yapılan kantitatif analizlerinde ilk örnekteki kapsül başına sibutramin miktarı 11,86 ± 0,1026 mg olarak belirlenmiştir. Sibutraminin ABD'de yasaklanmadan önce terapotik dozunun günde bir kez 10 mg olduğu göz önüne alındığında katıştırılan miktarın endişe verici olduğu görülmektedir. Diğer numunedeki bir tablette tespit edilen kafein miktarı ise 83,17 ± 2,385 mg'dir. Ürünün etiketinde önerilen dozu günde 2 tabletti ve kafeinin ülkemizde izin verilen maksimum dozu günde 210 mg'dır. Bu örneğin kısıtlamaya uyduğu görülmüştür fakat farklı bitki ekstreleri içerdiğini beyan eden bu ürünün ve diğer bazı numunelerin HPLC kromatogramlarında az sayıda pik izlenmesi, ileri analizlerle araştırılması gereken bir konu olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, bitkisel gıda takviyelerine daha sıkı düzenlemelerin uygulanmasının ve tüketicilerin daha fazla bilinçlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Obesity is caused by environmental and genetic factors and reports from the World Health Organization show that obesity-related diseases are becoming even more threatening. The demand for weight-loss supplements made from natural ingredients is increasing, driven by the belief that these products are harmless and do not cause side effects like synthetic chemicals. In our country, following controls conducted by the Turkish Ministry of Agriculture and Forestry, sibutramine has been detected in some herbal teas sold on the market. Sibutramine and its derivatives have been reported in the literature to cause adverse effects such as stroke and heart attack. In addition, substances such as caffeine and synephrine, which can be used in herbal weight-loss products/teas, are on the list of restricted substances in our country. In this study, a total of 14 herbal products/teas sold on the market, those claiming a slimming effect, were examined for adulteration with various chemical substances (ephedrine, sibutramine, caffeine, phencyclidine, fenfluramine, synephrine, and lorcaserin) using an LC-QToF-MS device. Sibutramine was detected in one sample, and caffeine in another. Quantitative analysis of the detected substances by HPLC revealed that the sibutramine content per capsule in the sample was 11.86 ± 0.1026 mg. Given that sibutramine was banned in the US before the therapeutic recommendation of 10 mg once daily, the amount added is concerning. The amount of caffeine detected in one tablet of the another sample was 83.17 ± 2.385 mg. This result is consistent with the caffeine amount stated on the product label. Furthermore, the product label stated a daily recommended dose of 2 tablets, and the maximum daily caffeine permitted in our country is 210 mg. This sample appears to comply with the restrictions; however, the low number of peaks observed in the HPLC chromatograms of this product and some other samples, these claims to contain different plant extracts, is considered a matter requiring further analysis. This study emphasizes the importance of implementing stricter regulations on herbal food supplements and raising consumer awareness.
Benzer Tezler
- Türkiye piyasasında satılan bazı bitkisel zayıflama ürünlerinin sitotoksik ve genotoksik etkilerinin incelenmesi
Investigation of the cytotoxic and genotoxic effects of certain herbal weight loss products sold in the Turkish market
EMİNE CEREN CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Farmasötik ToksikolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA EMERCE
- Piyasada ebegümeci (Malva sylvestris L.) olarak satılan bitkisel materyaller üzerinde bazı farmakognozik araştırmalar
Some pharmacognostic studies on herbal materials sold as mallow (Malva sylvestris L.) in the market
ŞERİFE TUĞÇE TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET LEVENT ALTUN
- Piyasada 'kişniş' (coriandri fructus) olarak satılan bazı droglar üzerinde farmakope analizi çalışması
Pharmacopoeia analysis of some coriandri fructus drogs those are sold in the market
MERVENUR AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiYeditepe ÜniversitesiFitoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KIRMIZIBEKMEZ
- Bazı ticari beslenme takviyesi ürünlerinin antioksidan kapasitelerinin spektrofotometrik ve kromatografik yöntemlerle belirlenmesi
Determination of antioxidant capacities of some commercial dietary supplements by spectrophotometric and chromatographic methods
ASLI DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kimyaİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEVSER SÖZGEN BAŞKAN
- Türkiye'de piyasalarda bulunan bazı Curcuma longa L. rizom ve preperatları üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical researches on some Curcuma longa L. rhizomes and preparations in Turkish market
ŞÜLE AKSU KAPUCU
Doktora
Türkçe
2012
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. AHMET BAŞARAN