Alt işverenlik ilişkisinin kurulmasının koşulları
Conditions of establishment of subcontractor relationship
- Tez No: 989831
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN TUAÇ YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Alt İşverenlik, İş Hukuku, İnsan Kaynakları, Subcontracting, Labor Law, Human Resources
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Değişen üretim dinamikleri, küreselleşme, teknolojik gelişmeler ve rekabet baskısı altında şekillenen yeni iş organizasyonları, iş hukukunun klasik sınırlarını zorlayan birçok uygulamayı beraberinde getirmiştir. Bu dönüşümün en somut yansımalarından biri ise,“alt işverenlik”olarak adlandırılan ve işverenin bazı işlerini başka bir işveren eliyle yerine getirmesi biçiminde ortaya çıkan yapılanmadır. Alt işverenlik kavramı, Türkiye'de 1980'li yıllardan itibaren tartışılan bir kavram haline gelmiştir. Özellikle sanayi ve kamu sektörlerinde temizlik, güvenlik gibi yardımcı işlerin dış kaynak yoluyla yürütülmesiyle yaygınlaşan bu uygulama, uzun bir süre yasal altyapıdan yoksun bir biçimde gelişmiştir. İşçilerin hukuki statüsü, iş güvencesi ve sosyal haklara erişimi konusunda yaşanan belirsizlikler, ciddi çalışma hayatı sorunlarını beraberinde getirmiştir. 2003 yılında yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu ile alt işverenlik ilk kez yasal olarak tanımlanmış ve sadece yardımcı işler ya da teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerin alt işverene devredilebileceği hüküm altına alınarak kötüye kullanımın önüne geçilmek istenmiştir. 2008 yılında çıkarılan Alt İşverenlik Yönetmeliği, işyeri bildirimi, sözleşmenin içeriği ve işyerinin tescili gibi konulara açıklık getirerek uygulamaya yön vermeyi amaçlamıştır. Bu çalışma ile, Türk İş Hukuku'nda alt işverenlik ilişkisinin kurulmasına ilişkin koşulların, kavramsal çerçeve ve hukuki dayanaklarla birlikte incelenmesi; Yargıtay kararları ışığında uygulamadaki yansımalarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, kuramsal düzeyde betimleyici nitelikte olup herhangi bir saha araştırmasına dayanmamaktadır. Araştırmada öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu, Alt İşverenlik Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümleri incelenmiş, ardından Yargıtayın son on yıl içerisindeki kararları değerlendirilerek uygulamanın yargısal boyutu analiz edilmiştir. Ayrıca, konuyla ilgili akademik kaynaklardan ve öğretideki görüşlerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, alt işverenlik ilişkisinin sağlıklı bir şekilde kurulabilmesi için kanunda öngörülen koşulların titizlikle uygulanmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Aksi halde muvazaa riski doğmakta ve işçilerin iş güvencesi zayıflamaktadır. Çalışmada, uygulamada karşılaşılan sorunların azaltılabilmesi için özellikle kurulma koşullarının açık ve denetlenebilir şekilde uygulanması, yargısal içtihatların uygulamaya yön verecek biçimde istikrarlı hale gelmesi ve mevzuatın daha etkin işletilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Changing production dynamics, globalization, technological developments, and competitive pressures have shaped new business organizations that challenge the traditional boundaries of labor law. One of the most tangible manifestations of this transformation is the structure known as“subcontracting,”where an employer delegates certain tasks to another employer. The concept of subcontracting has been a subject of debate in Turkey since the 1980s. This practice, which became widespread in the industrial and public sectors with the outsourcing of auxiliary services such as cleaning and security, developed for a long time without a legal framework. Uncertainties regarding the legal status of workers, job security, and access to social rights have led to serious labor issues. With the Labor Law No. 4857, which came into force in 2003, subcontracting was legally defined for the first time, and it was stipulated that only auxiliary tasks or tasks requiring expertise for technological reasons could be transferred to subcontractors, aiming to prevent abuse. The Subcontracting Regulation issued in 2008 aimed to provide clarity on issues such as workplace notification, contract content, and workplace registration, thereby guiding implementation. This study aims to examine the conditions for establishing a subcontracting relationship under Turkish Labor Law, along with its conceptual framework and legal basis, and to evaluate its practical implications in light of Supreme Court decisions. The study is descriptive in nature at the theoretical level and is not based on any field research. The research first examined the provisions of Labor Law No. 4857, the Subcontracting Regulation, and related legislation, then analyzed the judicial dimension of the practice by evaluating the Supreme Court's decisions over the last ten years. In addition, academic sources and opinions in the doctrine related to the subject were utilized. The findings reveal that the conditions stipulated in the law must be meticulously applied in order to establish a healthy subcontracting relationship. Otherwise, there is a risk of collusion, and the job security of workers is weakened. The study concluded that, in order to reduce the problems encountered in practice, it is necessary to apply the conditions for establishment in a clear and verifiable manner, to stabilize judicial precedents in a way that guides practice, and to implement the legislation more effectively.
Benzer Tezler
- İşçilik maliyetleri muhasebesi ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ankara makina fabrikası uygulaması
Başlık çevirisi yok
GÖKHAN ÖZER
- Bireysel İş Hukuku bağlamında kamuda alt işverenlik ilişkisi
Relation between primary employer and sub-employer in public sector in the context of individual labour law
ÖMER UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hukukİstanbul ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEVİL ALPAGUT
- İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü
Legal status of digital platform workers in terms of Labour and Social Security Law
HAZAL TOLU YILMAZ
Doktora
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER MURAT ENGİN