12 Eylül sonrasında Özal'ın söylemleri doğrultusunda Türkiye'de neoliberalizm
Neoliberalism in Türkiye after 12 September in the framework of Özal's discourse
- Tez No: 989843
- Danışmanlar: DR. EMRE AYKOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1980'li yıllar, dünya genelinde hem siyasal hem de ekonomik bakımdan önemli değişimlere sahne olmuştur. Türkiye de bu dönüşümden payını almıştır. Askeri darbe ile yönetimin el değiştirmesi, TBMM'nin kapatılıp Anayasa'nın askıya alınması ile kuvvet komutanlarından oluşan Milli Güvenlik Konseyi'nin yasama yetkisini üstlenmesi neticesinde toplumun kendi iç dinamikleri ile gerçekleştirmesi mümkün olmayan bir dönüşüm başlatılmıştır. Sistemin kalıcı olabilmesi için yeni anlayışa uygun kurumlar içeren bir Anayasa hazırlanmıştır. Yeni düzenin yerleşmesinde en önemli unsur ise, neoliberal ekonomi anlayışının kabulü ve kapitalist batının taleplerine uygun tedbirlerin hızla alınması olmuştur. Bu çerçevede 24 Ocak 1980 tarihli kararların uygulanmaya devam etmesini sağlamak için, dönemin başbakanlık müsteşarı Turgut Özal göreve çağrılmış ve ekonomiden sorumlu başbakan yardımcısı olarak atanmıştır. Bu şekilde siyaset sahnesine çıkan Özal, 1983 seçimlerine kurduğu Anavatan Partisi ile katılmış ve TBMM'de çoğunluk elde ederek hükümet kurmayı başarmıştır. Muhafazakâr kimliği ve ABD'de aldığı ekonomi eğitiminin de etkisiyle neoliberal dönüşüm için biçilmiş kaftan olmuştur. Dünya görüşü ve ekonomik düşüncesiyle örtüşen neoliberalizm, Özal iktidarında ülkeye hızla yerleşmiştir. Özal'ın diğer teknokratlardan, siyasetçilerden farkı, sadece karar alan ve uygulayan bir figür olmakla kalmayıp, karizmatik kişiliğinin ve halkla ilişkiler konusunda aldığı profesyonel desteğin de etkisiyle, toplumda o zamana kadar oluşan kalıpların yıkılmasında ve yeni düzene ilişkin kodların yerleşmesinde önemli bir rol üstlenmesi olmuştur. Basınla olan ilişkileri, siyasi çalışmalar dışında da halkla buluşmalarında ortaya koyduğu tavırlar, sözleri ve davranışlarıyla Özal, neoliberalizmin Türkiye'deki kurucusu, temel uygulayıcısı ve adeta reklam yüzü olarak tarihte yerini almıştır.
Özet (Çeviri)
The 1980s witnessed significant changes throughout the world. Turkey has also had its share of this transformation. As a result of the change of government through a military coup d'état, the closure of the Turkish Grand National Assembly, the suspension of the Constitution and the assumption of legislative authority by the National Security Council consisting of force commanders, a transformation was initiated that could not be realised by the society's own internal dynamics. A constitution containing institutions in line with the new understanding was prepared in order to make the system permanent. The most important factor in the establishment of the new order was the acceptance of the neoliberal economic approach and the rapid adoption of measures in line with the demands of the capitalist West. Within this framework, Turgut Özal, the undersecretary of the prime ministry at the time, was called to duty and appointed as the deputy prime minister in charge of the economy in order to ensure that the decisions of 24 January 1980 continued to be implemented. Having entered the political scene in this way, Özal participated in the 1983 elections with the Motherland Party, which he founded, and succeeded in forming a government by gaining a majority in the Grand National Assembly of Turkey. With his conservative identity and the influence of his economics education in the USA, he was the perfect fit for the neoliberal transformation. Neoliberalism, which coincided with his world view and economic thought, was rapidly established in the country under Özal's rule. Özal's difference from other technocrats and politicians was that he was not only a figure who took and implemented decisions, but also, with the effect of his charismatic personality and the professional support he received in public relations, he played an important role in breaking down the patterns that had been formed in the society until then and in establishing the codes of the new order. With his relations with the press, his attitudes, words and behaviours in his meetings with the public outside of political activities, Özal has taken his place in history as the founder of neoliberalism in Turkey and almost as its advertising face.
Benzer Tezler
- Türkiye'de postmodernizmle değişen siyasetin siyasal iktidara yansıması
The reflection of the changing politics with postmodernism to the political power in Turkey
AHMET BORA TARHAN
Doktora
Türkçe
2010
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. TÜLAY ÖZÜERMAN
- Anavatan Partisi' nin kuruluşu ve iktidara gelişi
The establishment and coming to power of Anavatan Party
ŞEYDA BELHAN
- 12 Eylül 1980 sonrası Türkiye'de özel tiyatroların gelişimi (1980-1991)
Development of the private theatres in Turkey after 12 September 1980 (1980-1991)
ALİ ULVİ ALTUNELLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk İnkılap TarihiAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF BULUT
- 1983 – 1989 yılları arasında Türk siyasetinde iz bırakan ANAP lideri Turgut Özal'ın uyguladığı siyasi programlar ve kararlarında, siyasi düşünürler Niccolo Machiavelli ve John Locke'un etkisi
The influence of political thinkers Niccolo Machiavelli and John Locke on the political programs and decisions implemented by Turgut Ozal, the leader of ANAP, who left a mark on Turkish politics between 1983 and 1989
BÜLENT TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Rumeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN GÜNYEL
- Özal Döneminde sosyal politika (1983-1989)
Scial policies in Özal Period (1983-1989)
HÜSEYİN SAMİ UYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Sosyal HizmetKocaeli Üniversitesiİktisat Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKADİR ŞENKAL