İran'da Selçuklu cami mimarisi
Seljuk mosque architecture in Iran
- Tez No: 989857
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDURRAHMAN DEVECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İran, Selçuklular döneminde iktisadi ve siyasal gelişmelerin beraberinde sanat ve mimar bakımdan da en parlak zamanlarından birini geçirmiştir. Bahsedilen dönem içerisinde köklü ve eski bir geleneğe dayanmakta olan İran mimarisine, Türklerle beraber gelmiş olan Orta Asya mimari geleneği farklı bir renk katmıştır. Bu sayede Türk – İran ismi altında farklı bir gelenek meydana gelmiştir ve bahsedilen gelenek Türklerle birlikte Anadolu'ya taşınmıştır. Selçuklularla beraber İran'da cami mimarisinde yeni bir plan tipolojisi şeklinde, dört eyvanlı plan şeması meydana gelmiştir ve bugüne dek cami mimarisi alanında İslam dünyasının pek çok devletinde kullanılmıştır. Bu araştırmanın temel amacı, İran'da yer alan Selçuklu döneminden kalan camileri incelemektir. Araştırmada belirlenen bu amaç doğrultusunda ilk olarak konuyla ilgili kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen literatür taraması neticesinde ulaşılan araştırma, çalışma, belge ve kaynaklar detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ise çalışmada belirlenmiş olan 21 adet Selçuklu döneminden kalma cami detaylıca incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Iran had one of its brightest times in terms of art and architecture along with economic and political developments during the Seljuk period. During the mentioned period, the Iranian architecture, which is based on a deep-rooted and ancient tradition, added a different color to the Central Asian architectural tradition that came with the Turks. Thanks to this, a different tradition was formed under the name of Turkish – Iranian, and the mentioned tradition was carried to Anatolia along with the Turks. Together with the Seljuks, a new plan typology in mosque architecture in Iran, a four-sided plan scheme, has emerged and is still used in many states of the Islamic world in the field of mosque architecture. The main purpose of this research is to examine the mosques remaining from the Seljuk period in Iran. In line with this purpose determined in the research, a comprehensive literature review on the subject was carried out for the first time. The research, studies, documents and sources obtained as a result of the literature search carried out have been analyzed in detail. As a result of the analyses carried out, the 21 mosques dating from the Seljuk period identified in the study were examined in detail.
Benzer Tezler
- Anadolu'da Selçuklu Çağı cami ve mescit mimarisi (Plan-mimari-süsleme)
Seljuk age masjid and mosque architecture in Anatolia (Plan-architecture-ornament)
MUHAMMET ARSLAN
Doktora
Türkçe
2017
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN YURTTAŞ
- İran'da Büyük Selçuklu dönemi Mescid-i Cumaları
The Great Seljuk period in Iran the Friday Mosque
FATİH TURANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALDUN ÖZKAN
- Büyük Selçuklu cami mimarisinde alçı süsleme
Stucco ornaments in great Seljuk mosque architecture
KAMRAN SOKHANPARDAZ
Doktora
Türkçe
2020
Sanat TarihiOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ CAN
- Türk mimarisinde kervansarayların gelişimi: Orta Asya ve İran'da kervansaray mimarisi
The development of caravanserais in the Turkish architecture: Caravanserai architecture in Central Asia and Iran
ATANUR KAYA
Doktora
Türkçe
2025
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. JALE ÖZLEM OKTAY ÇEREZCİ
- Büyük Selçuklu camilerinde kubbeli mekan kullanımı ve köken araştırması
The use of domed space and it's resource research in Great Selcuk mosques
ARASH KAZEMIVAND NIAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİLE NAKIŞ KARAMAĞARALI