İran kültür ve sanatında ağaç sembölünün önemi ve çağdaş İranlı sanatçıların eserlerine etkisi
The importance of the tree symbol in Iran culture and art and its impact on the works of contemporary Iranian artists
- Tez No: 989875
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZCAN ÖZKARAKOÇ
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ağacın arketipi, çeşitli milletlerin kadim mitlerinde, bereket, yeniden doğuş, ölümsüzlük ve yukarı doğru büyüme gibi özelliklerle her zaman kutsallık, Tanrı ile ilişki ve ölümsüzlük gibi kavramlarla ilişkilendirilen önemli bir yere sahiptir. Eski Asya'da ağaçlara tapınma nehirlerden, dağlardan ve diğer doğa unsurlarından daha yaygın olduğu bilinmektedir. İran bölgesinde de tarih öncesi çağlardan Sasaniler'e kadar ağaç imgesinin, sanatın ana motiflerinden biri olduğu görülmektedir. Ayrıca selvi ağacı Zerdüşt tanrısı Ahura Mazda'yı,“Hum”ağacı yaratılışı, yedi dallı ağaç yaşamı simgelediğinden, ağacın Tanrıların evi olduğu kavramı Pers mitolojisinde ve Zerdüştlükte çok önemlidir. İslam sonrası İran'da çanak çömlek, resim, mozaik ve halı dokuma gibi çeşitli sanat alanlarında ağaçların varlığı çok sık görülmektedir. Bu araştırma mitolojik, mistik ve özellikle sanatsal arka planları inceleyerek, çağdaş İran sanatında ağacın günümüze kadar olan tarihsel sürecindeki varlığını referanslarla tespit etmektedir. Buradan hareketle 1950'lerden günümüze, Çağdaş İran sanatında bir sembol olarak ağaç imgesini kullanan sanatçıların eserlerine değinilecektir. Abbas Kiarostami, Sohrab Sepehri ve Davood Emdadian gibi önde gelen sanatçılar da dahil olmak üzere birçok sanatçı için ağaç imgesi bir ilham ve esin kaynağı olmaya devam etmektedir. Tüm bu eserlerdeki ağaç kavramı, İran kültür ve sanatında derin köklere sahipken, modern çağda, çağdaş insanın kafa karışıklığından ve yalnızlığından etkilenen doğaya dönebilmek için yeni bir bakış açısıyla değişmiştir. Çağdaş sanatçı, ağaca ve onun kutsal ve sonsuz enerjisine seslenerek kendi özüne ve gerçek benliğine dönmeye çalışmaktadır. Bu dönüşümün içinde güncel verilerin ortaya koyduğu toplumsal, kültürel ve siyasal etkilerin izleri sorgulanacaktır.
Özet (Çeviri)
The archetype of the tree has an important place in the ancient myths of various nations, with features such as fertility, rebirth, immortality and upward growth, always associated with concepts such as holiness, relationship with God and immortality. It is known that in ancient Asia the worship of trees was more common than rivers, mountains and other elements of nature. It is seen that the tree image is one of the main motifs of art in the Iranian region from prehistoric times to the Sassanids. In addition, since the cypress tree symbolizes the Zoroastrian god Ahura Mazda, the“Hum”tree symbolizes creation, the tree with seven branches of life, the notion that the tree is the house of the Gods is very important in Persian mythology and Zoroastrianism. The presence of trees in various arts such as pottery, painting, mosaic and carpet weaving is very common in post-Islamic Iran. This research examines the mythological, mystical and especially artistic backgrounds and determines the existence of the tree in the historical process of contemporary Iranian art with references. From this point of view, the works of artists who use the tree image as a symbol in Contemporary Iranian art from the 1950s to the present will be mentioned. For many artists, including prominent artists such as Abbas Kiarostami, Sohrab Sepehri and Davood Emdadian, the tree image remains a source of inspiration. While the concept of tree in all these works has deep roots in Iranian culture and art, it has changed with a new perspective in order to return to nature, which is affected by the confusion and loneliness of contemporary man in the modern age. The contemporary artist tries to return to his own essence and true self by appealing to the tree and its sacred and eternal energy. In this transformation, the traces of social, cultural and political effects revealed by current data will be questioned.
Benzer Tezler
- Tarihsel süreç içinde tekstil sanatında (şal motifi)
The Shawl (bute) motive in the textile art history
AZER VAGHEFİ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA SALMAN GÖRÜNEY
- 16. yüzyıl Safevi Dönemi İran tezhip sanatının günümüzdeki takı ve aksesuar üzerindeki etkileri
Effects of Iran 16th century Safavid Period illumination art on the contemporary jewellery and accessories
DEFNE HURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
El SanatlarıHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞENAY ALSAN
- Türk ve İslâm sanatında geometrik desenlerin tarihi, metodolojisi, uygulamalar ve Topkapı parşömeni ekseninde analizler
The history of geometric patterns in Turkish and Islamic art: Methodology, applications and analysis in context of the Topkapı scroll
SERAP EKİZLER SÖNMEZ
- Türk ve İran minyatür sanatının incelenmesi ile grafik eğitiminde minyatürün önemi üzerine bir araştırma
Iranian and Turkish miniatura and the importanse of its study graphic educational programs
MENİZEH BAGERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiGrafik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜN PARLAR