The influence of leader humility and organizational culture toward organizational resilience on organizational learning capability in Turkish it sector companies
Türkiye bilişim teknolojileri sektöründe mütevazi liderliğin ve örgüt kültürünün, örgütsel öğrenme yetkinliği üzerinden örgütsel dayanıklılığa etkisi
- Tez No: 989882
- Danışmanlar: PROF. DR. FÜSUN BULUTLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Örgütsel dirençlilik, Organizational resilience
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hızlanan küresel değişim ve yaygın belirsizlik karşısında, örgütsel dayanıklılık, özellikle bilgi yoğun sektörler olan bilişim ve teknoloji alanında kritik bir stratejik yetkinlik olarak öne çıkmaktadır. Bu tez, mütevazi liderliğin (leader humility) örgütsel öğrenme yeteneği aracılığıyla örgütsel dayanıklılığa nasıl katkıda bulunduğunu incelemekte ve örgüt kültürü ile proaktif kişiliğin bu dinamikleri nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır. Rekabetçi Değerler Çerçevesi (Competing Values Framework), mütevazi liderlik, öğrenen organizasyonlar ve dayanıklılık teorilerinden hareketle bu çalışma, Türkiye bilişim sektöründe sınanmış düzenleyici aracılık (moderated mediation) modeli önermekte ve ampirik olarak test etmektedir. Nicel araştırma tasarımı çerçevesinde, Türkiye'deki 50'den fazla bilişim organizasyonunda görev yapan 391 profesyonelden toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi (SEM) yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, mütevazi liderliğin hem örgütsel öğrenme hem de örgütsel dayanıklılık üzerinde pozitif etkileri olduğunu ve bu etkinin öğrenebilirlik (teachability), başkalarını takdir (appreciation of others) ve kendini doğru algılama (accurate self-perception) gibi farklı boyutlara göre değiştiğini göstermektedir. Aracılık analizleri, sistem perspektifi, bilgi aktarımı ve entegrasyonu, açıklık ve deneysellik, yönetsel bağlılık gibi örgütsel öğrenme yeteneği boyutlarının, mütevazi liderliğin dayanıklılığa olan olumlu etkilerini yönlendirmede kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, özellikle dinamizm ve hiyerarşik yapılar gibi kültürel özellikler bu öğrenme süreçlerini anlamlı şekilde etkilemekte ve dayanıklılık çıktılarının güçlenmesini sağlamaktadır. Bununla birlikte, bu ilişkilerin gücü baskın örgüt kültürü türüne (dinamizm, hiyerarşi veya pazar odaklılık) ve ekiplerdeki proaktif kişilik özelliklerinin varlığına göre farklılaşmaktadır. Bulgular, özellikle dinamik ve rekabetçi ortamlarda (örneğin Türk bilişim sektörü) mütevazi liderliğin ve destekleyici örgüt kültürlerinin geliştirilmesinin, dayanıklı ve öğrenen organizasyonlar yaratmak için stratejik önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, liderlik ve örgütsel davranış literatürüne; öğrenme mekanizmalarının ve kültürel faktörlerin, örgütlerin uyum sağlama ve uzun vadeli sürdürülebilirliğini geliştirmedeki etkileşimini açıklığa kavuşturarak katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In the face of accelerating global change and pervasive uncertainty, organizational resilience has emerged as a critical strategic capability, particularly within knowledge-intensive industries such as information technology. This dissertation examines how leader humility contributes to organizational resilience through the mediating role of organizational learning capability and explores how organizational culture and proactive team personality shape these dynamics. Drawing on the Competing Values Framework and theories of humble leadership, learning organizations, and resilience, this study proposes and empirically tests a moderated mediation model in the Turkish IT sector. Using a quantitative research design, data were collected from 391 professionals across more than 50 IT organizations in Turkey and analyzed using structural equation modeling (SEM). The findings demonstrate that leader humility positively influences both organizational learning and resilience, with distinct effects across humility dimensions such as teachability, appreciation of others, and accurate self-perception. Mediation analyses reveal that multiple facets of organizational learning capability—including system perspective, knowledge transfer and integration, openness and experimentation, and managerial commitment—are pivotal in channeling the effects of leader humility toward resilience. Additionally, cultural characteristics—particularly dynamism and hierarchical structures—significantly condition these learning processes and enhance resilience outcomes. Moreover, the strength of these relationships varies depending on the dominant organizational culture (dynamism, hierarchy, or market orientation) and the prevalence of proactive team personality traits. These findings underscore the strategic importance of cultivating humble leadership and supportive cultural environments to build resilient, learning-oriented organizations in dynamic and competitive contexts such as the Turkish IT sector. The study advances the leadership and organizational behavior literature by clarifying how learning mechanisms and cultural factors interact to foster adaptability and long-term sustainability.
Benzer Tezler
- Çalışanların liderlik davranışları gereklilik algısının çalışma ve iş tiplerı ile ilişkisi
The relationship between employees' perception of necessity of leadership behaviors and work and job types
RAVZA ÖZGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇKİN POLAT
- Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleriyle hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişki
The relation between emotional intelligence levels and servant leadership behaviours of the school managers
MEHMET BÜYÜKTATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMevlana ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ÇELİK
- The impact of servant leadership determinants on innovation: A case study of telecommunication companies in Kirkuk city
Hizmetkar liderlik belirleyicilerinin inovasyon üzerindeki etkisi: Kerkük şehrindeki telekomünikasyon şirketleri üzerine bir vaka çalışması
DALSHAD ABDULLAH SAEED
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İşletmeKarabük Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESSİA RİES AHMED ABU RIES
- The influence of leader power and conflict handling styles on employee outcomes: A study on information technology professionals in turkey
Liderin gücü ve çatışma yönetimi yaklaşımlarının çalışanların tutum ve davranışlarına etkisi: Türkiye'deki bilişim teknolojisi profesyonelleri üzerine bir çalışma
TUNA CENKCİ
Doktora
İngilizce
2013
İşletmeYeditepe ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ DİCLE
- Influence of leader-member exchange quality on organizational attachment around the organizational climate perspective in family-owned business
Aile işletmelerinde lider-üye etkileşim kalitesinin örgüte bağlanma düzeyi üzerindeki etkisinin örgüt iklimi çerçevesinde incelenmesi
GONCA KILINÇ ERGÜLEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İşletmeMarmara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNCİ ARTAN ERDEM