Dijital temsil üzerinden atmosfer deneyiminin Efes deneyim müzesi ve Pompeii sergisi üzerinden incelenmesi
Investigating atmospheric experience of digital representation: Cases of the Ephesus experience museum and the Pompeii exhibition
- Tez No: 989926
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİBEL MACİT İLAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ SAADET MUTLU KAYTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kültürel mirasın korunması, belgelenmesi ve sergilenmesi alanlarında dijital teknolojilerin kullanımı giderek artmaktadır. Kültürel miras alanlarının dijital temsil yöntemleri kullanılarak sergilenmesinde, yalnızca bilginin aktarımı değil, aynı zamanda mekânın özgün atmosferinin ve yerin ruhunun (genius loci) korunarak deneyimciye aktarılması da hedeflemektedir. Ancak, dijital temsil yöntemlerinin kullanımı ile oluşturulan sanal mekânın içerisinde bedensel bulunma olmaması, fiziksel deneyimin tam olarak karşılanamaması ve gerçek atmosferin sanal ortamda sadece kısmen yeniden üretilebilmesi gibi konular, gerçek mekân ile sanal mekânın algılanabilirliği üzerine çeşitli tartışmaları gündeme getirmektedir. Kültürel miras alanlarının dijital yöntemlerle sergilenmesi, fiziksel mekânın atmosfer jeneratörlerinin sanal mekân deneyimindeki karşılıklarının belirlenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Dijital temsil yöntemlerinin çeşitliliği ve oluşturduğu gerçeklik algısı, atmosferin aktarımı açısından önemli bir parametredir. Bu bağlamda, sanal gerçeklik kavramı ile oluşturulan derinlik ve gerçeklik algısı, kültürel mirasın dijital temsilinde çalışılması gereken temel konulardır. Bu tez çalışmasında, kültürel miras alanlarının temsilinde dijital yöntemlerin kullanımının mekânın özgün atmosferini ve yerin ruhunu (genius loci) aktarmadaki etkinliği incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda, Gernot Böhme'nin fiziksel mekân için tanımladığı atmosfer jeneratörleri kavramı temel alınarak, sanal mekân deneyimi için olası karşılıklarını ortaya koyan bir çerçeve önerisi geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında kültürel miras alanlarının dijital temsilleri, in situ (yerinde) ve ex situ (yerinden bağımsız) bağlamlarda değerlendirilmiştir. Örnek olarak Efes Deneyim Müzesi (in situ, yarı saran deneyim) ve Pompeii Sergisi (ex situ, sarmayan deneyim) incelenmiştir. Bu örnekler, sanal mekân atmosfer jeneratörleri çerçevesinde kullanılan dijital yöntemler, sahneleme biçimleri, derinlik ve gerçeklik algısı kriterleri üzerinden analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, dijital temsillerin fiziksel mekân atmosferini tamamen yeniden üretemese de özgün mekân kimliğini ve atmosferini belirli ölçüde aktarabildiğini göstermektedir. Tez kapsamında fiziksel mekân atmosfer jeneratörlerinin sanal mekân atmosfer deneyimindeki olası karşılığına yönelik önerilen çerçevenin, gelecekte kullanıcı deneyimi verilerini de içeren çalışmalara temel oluşturması ve kültürel mirasın dijital temsilinde atmosfer, yerin ruhu, in situ / ex situ bağlamı, derinlik ve gerçeklik algısı gibi kavramların bütüncül biçimde ele alınmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Today, the use of digital technologies in the preservation, documentation, and exhibition of cultural heritage is steadily increasing. The goal is not only to convey information but also to preserve the unique atmosphere of the space and its genius loci, and to communicate these qualities to the visitor, when exhibiting cultural heritage sites with digital representation methods. However, issues such as the absence of physical presence within the digitally created virtual space, the inability to fully replicate the physical experience, and the partial reproduction of the real atmosphere in the virtual environment have brought various debates to the forefront regarding the perceptibility of real and virtual spaces. The digital presentation of cultural heritage sites highlights the need to determine the equivalents of physical space atmosphere generators within virtual spatial experiences. The diversity of digital representation methods and the perception of reality they create are important parameters in terms of conveying atmosphere. In this context, the notions of depth and reality perception shaped by the concept of virtual reality are fundamental issues that need to be addressed in the digital representation of cultural heritage. This thesis examines the effectiveness of digital representation methods in conveying the unique atmosphere and genius loci of cultural heritage sites. A framework proposal has been developed based on Gernot Böhme's concept of atmosphere generators for physical spaces, suggesting their possible equivalents within virtual spatial experiences. Within the scope of the study, digital representations of cultural heritage were evaluated in both in situ and ex situ contexts. The Ephesus Experience Museum (in situ, semi-immersive experience) and the Pompeii Exhibition (ex situ, non-immersive experience) were examined as case studies. These examples were analyzed in terms of the digital methods, staging approaches, and criteria of depth and reality perception employed within the framework of virtual atmosphere generators. The findings indicate that while digital representations cannot completely reproduce the atmosphere of physical spaces, they can convey the unique spatial identity and sense of atmosphere to a certain extent. The proposed framework for translating physical space atmosphere generators into virtual spatial experiences is expected to provide a basis for future studies incorporating user experience data, and to contribute to a holistic understanding of atmosphere, genius loci, in situ/ex situ contexts, depth, and reality perception in the digital representation of cultural heritage.
Benzer Tezler
- Mekansal ön deneyimde üç boyutlu görselleştirme temsilinin performatif değerlendirmesi
Performative evaluation of three dimensionally visualized representation in spatial pre-experience
MERTKAN YORULMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Kültür ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL BİRER
- The transformative role of digital art in public space: an experimental study on Haydarpaşa silos
Dijital sanatın kamusal mekanda dönüştürücü rolü: Haydarpaşa siloları üzerine deneysel bir inceleme
GÜLAY DİDİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- GECEYE DOĞRU BİR PASAJ
A PASSAGE TO NIGHT
ECE KICALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİZAM ONUR SÖNMEZ
- E-öğrenme ortamlarında yansıtıcı öğrenme yaklaşımına dayalı bir denizcilik eğitim modeli önerisi
Proposing a reflective learning–based maritime training model in e-learning environments
MEHMET ARDA TUNCALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESMA UFLAZ
- Video oyunlarında müzik-karakter ilişkisi ve enstrümantasyon teknikleri: League of Legends örneği
The relationship between music and character in video games and instrumentation techniques: The case of League of Legends
DOĞAÇ ERİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ECE MERVE YÜCEER NISHIDA