Geri Dön

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavının bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış test olarak uygulanabilirliğinin incelenmesi

An investigation of the applicability of the Academic Personnel and Graduate Education Entrance Examination as a computerized adaptive test

  1. Tez No: 990001
  2. Yazar: TANSU ALAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEHER YALÇIN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: ALES, Bilgisayar ortamında bireyselleştirilmiş test, Madde Tepki Kuramı, Academic Personnel and Postgraduate Education Entrance Exam, Computerized adaptive testing, Item Response Theory
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, kâğıt-kalem (KK) formatında uygulanan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES)'nın Bilgisayar Ortamında Bireye Uyarlanmış Test (BOBUT) olarak uygulanabilirliğini incelemektir. Bu doğrultuda, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)'nden temin edilen verilerle post-hoc simülasyonları gerçekleştirilmiştir. Simülasyonlarda madde kullanım sıklığı ve kapsam dengelemesi tüm koşullarda sabit tutularak, yetenek kestirim yöntemi olarak (Beklenen Sonsal Dağılım-BSD ve Maksimum Olabilirlik-MO), test sonlandırma kuralı olarak (standart hata SH < 0.30, < 0.40, <0.50 ve sabit madde sayısı MS = 15, 20) madde seçim yöntemi olarak (Maksimum Fisher Bilgisi, Kullback-Leibler Bilgisi, Ağırlıklandırılmış Olabilirlik Bilgisi, Verimlilik Dengeli Bilgi) kullanılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre, alt testlerin BOBUT uygulaması için ölçme hassasiyeti açısından uygun koşulların; yetenek kestirim yöntemi olarak BSD, madde seçim yöntemi olarak Maksimum Fisher Bilgisi ve test sonlandırma kuralı olarak MS = 20 olduğu belirlenmiştir. Post-hoc simülasyon sonuçlarına dayanarak, ALES'in canlı BOBUT uygulaması geliştirilmiş ve 101 katılımcıya hem ALES KK hem de ALES BOBUT uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların ALES sayısal alt test canlı BOBUT uygulamasından elde ettikleri yetenek düzeyleri ile ALES KK uygulamasından elde ettikleri yetenek düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamış ve yetenek düzeyleri arasında .75 düzeyinde pozitif bir ilişki saptanmıştır. Buna karşın, sözel alt testte katılımcıların canlı BOBUT ve KK uygulamalarından elde ettikleri yetenek düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Ayrıca, yetenek düzeyleri arasında .59 düzeyinde v pozitif bir ilişki saptanmıştır. Kapsam dengelemesi açısından incelendiğinde, her iki alt testte de canlı BOBUT uygulamasında içerik dengelemesinin sağlandığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, ALES'in sayısal alt testinde BOBUT'un, KK ile benzer ölçme gücüne sahip olduğunu ve daha az maddeyle daha hassas kestirimler sağlayabildiğini göstermektedir. Sözel alt testin BOBUT olarak uygulanabilirliğini artırmak için ise, okuma metinlerinin uzunluğunun ve yoğunluğunun optimize edilmesi, katılımcıların istediği alt testten başlama esnekliğinin sunulması ve mevcut BOBUT yaklaşımının, modül bazlı Çok Aşamalı Bireye Uyarlanmış Test (Multistage Adaptive Testing, MST) modeliyle karşılaştırılması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to examine the applicability of the Academic Personnel and Graduate Education Entrance Examination (ALES), which is administered in a paper-and-pencil (PP) format, as a Computerized Adaptive Test (CAT) version. For this purpose, post-hoc simulations were conducted using data obtained from the Measurement, Selection and Placement Center (ÖSYM). In the simulations, item exposure control and content balancing were held constant across all conditions, while ability estimation methods (Expected a Posteriori [EAP] and Maximum Likelihood [ML]), test termination rules (standard error thresholds of SE < 0.30, < 0.40, < 0.50, and fixed test lengths of 15 and 20 items), and item selection methods (Maximum Fisher Information, Kullback–Leibler Information, Likelihood-Weighted Information, and Efficiency-Balanced Information) were systematically varied. Simulation results indicated that the optimal conditions for CAT administration in terms of measurement precision were the use of the EAP ability estimation method, Maximum Fisher Information item selection, and a fixed test length of 20 items. Based on these post-hoc simulation results, a live CAT version of ALES was developed and administered to 101 participants alongside the traditional PP ALES. The findings showed that there was no statistically significant difference between ability estimates obtained from the live CAT and the PP administration for the quantitative subtest, and a strong positive correlation (r = .75) was observed between the two administrations. In contrast, a statistically significant difference was found between CAT and PP ability estimates for the verbal subtest, favoring the PP format, with a vii moderate positive correlation (r = .59) between the two sets of ability estimates. Examination of content balancing revealed that content constraints were successfully met in the live CAT administration for both subtests. Overall, the results demonstrate that the CAT version of the quantitative subtest of ALES provides measurement precision comparable to the PP format while achieving more accurate ability estimation with fewer items. To enhance the applicability of CAT for the verbal subtest, it is recommended to optimize the length and density of reading passages, allow examinees flexibility in choosing the starting subtest, and compare the current CAT approach with a module-based Multistage Adaptive Testing (MST) model.

Benzer Tezler

  1. Kimya tanı testinin görsellik, üç aşamalı, tek ve sıralı seçenek özellikleriyle öğrencilerin sınav kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigating the relation between visuality, three-stage, single choice and sequential choice characteristics of the science diagnostic test and students' exam anxiety

    MELTEM ŞEKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SUAT TÜRKOGUZ

  2. Yıl içinde farklı dönemlerde yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) puanlarına ilişkin bir test eşitleme çalışması

    A test equating study concerning to ALES (Academic Personnel and Postgraduate Education Entrance Exam) scores obtained at different times in a year

    CEREN MUTLUER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEKERİYA NARTGÜN

  3. Bilgisayarda bireyselleştirilmiş testlerde madde cevaplama süresi yetenek düzeyi ve madde parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigating the correlations between response time, ability level and item parameters in computer adaptive test

    EMİNE GÜLEN ULUSOY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL

  4. TÜBİTAK bursiyerlerinin akademik başarılarının bursiyer belirleme puanları ve alan türlerine göre incelenmesi

    Investigation of academic success of TÜBİTAK scholarship holders according to scholarship holder determination scores and types of fields

    RECEP GÜR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HAMİDE DENİZ GÜLLEROĞLU

  5. 2014-2021 yıllarındaki ALES matematik sorularının matematik taksonomisi ve öğrenme alanlarına göre incelenmesi

    Analysis of 2014-2021 ALES mathematical problems according to math taxonomy and learning fields

    SAADET GÜLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAHAR UYAR DÜLDÜL