Azerbaycan'ın Zengezur Koridoru'nun açılmasındaki rolü ve bu koridorun İpek Yolu yük taşımacılığı açısından önemi
The role of Azerbaijan in the opening of the Zangezur Corridor and the importance of this corridor for freight transportation along the Silk Road
- Tez No: 990065
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜLYA CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, Ulaşım, International Trade, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Deniz Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Zengezur Koridoru'nun“Orta Koridor”bağlamında Çin-Avrupa taşımacılığı üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde analiz etmektedir. Küresel ticaretin hızla dijitalleştiği ve ulaşım altyapılarının yeniden yapılandığı bir çağda kısa, güvenli ve ekonomik güzergâhların önemi giderek artmaktadır. Zengezur Koridoru yalnızca Azerbaycan ve ona bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki kara bağlantısını sağlamamakta aynı zamanda Doğu-Batı ve Kuzey-Güney ticaret eksenlerinin de kesişim noktasında stratejik bir lojistik merkez hâline gelmektedir. Çalışmada, Zengezur Koridoru; mesafe, zaman, maliyet ve güvenlik gibi ölçütler bakımından Kuzey ve Güney koridorlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş; bilimsel yayınlar, resmi belgeler ve istatistikî analizlere dayanılarak bölgesel koridorlara ilişkin jeopolitik ve ekonomik veriler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Zengezur güzergâhının Kuzey Koridoru'na kıyasla daha güvenli, Güney Koridoru'na kıyasla ise daha etkin ve senkronize bir taşımacılık alternatifi sunduğunu ortaya koymuştur. Tezde ulaşılan sonuçlara göre, Çin-Kazakistan-Azerbaycan-Türkiye-Avrupa hattı üzerinden gerçekleşen taşımaların geleneksel rotalara göre yaklaşık 300-400 km daha kısa, daha hızlı ve %15-20 oranında daha düşük maliyetli olduğu saptanmıştır. Bu durum, Azerbaycan'ın lojistik merkez olma iddiasını güçlendirirken, bölge ülkeleriyle siyasi iş birliğini de pekiştirmektedir. Ayrıca, bu koridorun Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde kültürel ve ekonomik bütünleşmeye hizmet etmesi, uzun vadeli bölgesel barış ve refah için stratejik bir zemin oluşturmaktadır. Zengezur Koridoru, SWOT analiz yöntemi kullanılarak kapsamlı bir biçimde değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular koridorun bölgesel iş birliği ve entegrasyon süreçlerinde stratejik bir rol üstlenme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Zengezur Koridoru'nun Hazar Denizi geçişli taşımacılık bileşeni, farklı gemi türlerine göre yapılan maliyet analizleriyle teknik ve ekonomik açıdan değerlendirilmiştir. Bulgular, bu denizyolu etabının koridorun lojistik bütünlüğü ve uygulanabilirliği açısından stratejik bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Zengezur Koridoru yalnızca bir ulaştırma hattı değil, aynı zamanda Azerbaycan'ın bölgesel liderlik vizyonunu ve modern İpek Yolu'nun somutlaştırılmış hâlini temsil eden çok boyutlu bir kalkınma projesi olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, yapılan hesaplamalar ve öneriler ile gerek akademik literatüre gerekse karar vericilere katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis provides a comprehensive analysis of the impact of the Zangezur Corridor on China–Europe transportation within the framework of the“Middle Corridor.”In an era where global trade is rapidly digitalizing and transport infrastructures are being restructured, the significance of short, secure, and cost-effective routes has been steadily increasing. The Zangezur Corridor not only establishes a land connection between Azerbaijan and its Nakhchivan Autonomous Republic but also emerges as a strategic logistics hub at the crossroads of East–West and North–South trade axes. In this study, the Zangezur Corridor is compared with the Northern and Southern corridors in terms of distance, time, cost, and security. The research is conducted through a qualitative methodology, drawing on scientific publications, official documents, and statistical analyses to comparatively examine the geopolitical and economic aspects of regional corridors. The findings reveal that the Zangezur route offers a safer alternative compared to the Northern Corridor, while providing a more efficient and synchronized transport option than the Southern Corridor. The results indicate that shipments along the China–Kazakhstan–Azerbaijan–Turkey–Europe route are approximately 300–400 km shorter, faster, and 15–20% more cost-efficient than traditional routes. This strengthens Azerbaijan's ambition to become a logistics hub while also consolidating political cooperation with regional countries. Furthermore, within the framework of the Organization of Turkic States, the corridor contributes to cultural and economic integration, thus establishing a strategic basis for long-term regional peace and prosperity. The Zangezur Corridor is comprehensively assessed through a SWOT analysis, which demonstrates its potential to assume a strategic role in regional cooperation and integration processes. The Caspian Sea transportation component of the corridor is also evaluated from technical and economic perspectives, based on cost analyses of different vessel types. The findings show that this maritime stage plays a strategic role in ensuring the corridor's logistical integrity and feasibility. In conclusion, the Zangezur Corridor is identified not merely as a transportation route but as a multidimensional development project that embodies Azerbaijan's vision of regional leadership and represents a concrete manifestation of the modern Silk Road. The study, with its calculations and proposals, aims to contribute both to the academic literature and to policy-makers.
Benzer Tezler
- Zengezur Koridoru'nun Azerbaycan ve bölge ülkelerin dış ticaretine olası etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the possible effects of the Zangezur corridor on foreign trade of Azerbaijan and the countries in the region
TUKAZBAN GASIMOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİS ERÇİN YURCU
- Küresel rekabetçi üstünlüğün bir aracı olarak Zengezur koridorunun Türkiye – Azerbaycan ekonomik ilişkilerindeki rolü ve stratejik yönelimleri: İlham Aliyev dönemi üzerine bir araştırma
The role and strategic orientations of the Zangezur corridor in Turkey-Azerbaijan economic relations as a tool for global competitive advantage: A study on the İlham Aliyev era
İLKİN PASHAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiSüleyman Demirel ÜniversitesiAvrupa Birliği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN PAPATYA
- Bir Kuşak Bir Yol projesi bağlamında Azerbaycan-Çin ilişkileri
Azerbaycan-China relations in the context of the One Belt One Road project
NAZRIN ABBASZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİnönü ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET BİRDİŞLİ
- Lojistik koridorları ve dijital dönüşüm: Zengilan/Zengezur bağlamında bir teknoloji uzgörüsü
Logistics Corridors and Digital Transformation: A Technology Fooresight in the Context of Zangilan/Zangezur
ZEYNAL ZEYNALLI
- Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki 2020 Tovuz Çatışması ve 2. Dağlık Karabağ Savaşı'nın Türkiye'nin bölgesel politikasına etkileri
The effects of the 2020 Tovuz Conflict between Azerbaijan and Armenia and the 2nd Nagorno-Karabakh War on Turkey's regional policy
EMEL DERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKapadokya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL BURAK SAKAL