Kulak burun boğaz hastalıkları alanında 1992-2021 yılları arasında yapılan tıpta uzmanlık tezlerinde hayvan deneylerinin yayına dönüşme oranı ve bibliyometrik analizi
Publication rate and bibliometric analysis of animal experiments in medical specialization theses in the field of otorhinolaryngology between 1992-2021
- Tez No: 990075
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN SAVAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: akademik tezler, bibliyometri, hayvan deneyleri, otolaringoloji, yayın yanlılığı, academic dissertations, animal experimentation, bibliometrics, otolaryngology, publication bias
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 1992–2021 yılları arasında Kulak Burun Boğaz (KBB) alanında tamamlanan uzmanlık tezleri arasından hayvan deneyi içeren çalışmaların yayına dönüşme düzeyini ve bibliyometrik özelliklerini ortaya koymak; bu tezlerin bilimsel etkisini hayvan deneyi içermeyen tezlerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmek ve elde edilen bulguları hayvan kullanımına ilişkin etik sorumluluklar bağlamında tartışmaktır. Gereç ve Yöntem: Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında kayıtlı 1.909 KBB uzmanlık tezi retrospektif olarak incelendi. Tezler, hayvan deneyi içeren ve içermeyen olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tezlerin yayına dönüşme durumu ile yayınların yer aldığı dergilerin dizinleri (PubMed, SCIE), etki faktörleri ve atıf sayıları kaydedildi. Bibliyometrik veriler istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: İncelenen tezlerin %19,5'inin (n=373) hayvan deneyi içerdiği ve bu oranın yıllar içinde arttığı saptandı. Hayvan deneyi içeren tezlerin yayına dönüşme oranı (%58,2), hayvan deneyi içermeyen tezlere göre (%48,8) anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,001). Tek değişkenli ikili lojistik regresyon analizinde hayvan deneyi içeren tezlerde yayına dönüşmeye ilişkin olasılık oranı 1,45 (OR=1,45), PubMed'de dizinli yayına dönüşmeye ilişkin olasılık oranı 1,65 (OR=1,65) ve SCIE kapsamındaki dergide yayın üretmeye ilişkin olasılık oranı 1,92 (OR=1,92) olarak belirlendi. Buna karşın, hayvan deneyi içeren tezlerin %41,8'inin yayına dönüşmediği ve yayımlanan çalışmalarda kullanılan hayvanların %57,4'ünün etki faktörü düşük veya etki faktörü verisi bulunmayan dergilerde yer aldığı görüldü. Ayrıca, hayvan deneyi içeren tezlerden üretilen yayınların etki faktörü dağılımı ile atıf sayılarının, genel olarak hayvan deneyi içermeyen tezlerden üretilen yayınlardan belirgin biçimde farklı olmadığı saptandı. Sonuç: Hayvan deneyi içeren KBB uzmanlık tezleri, yayına dönüşme ve nitelikli dergilerde yer alma açısından klinik tezlere göre daha yüksek yayına dönüşme düzeyi ve dergisel görünürlük sergilemektedir. Bununla birlikte, yayımlanmayan çalışmaların oluşturduğu araştırma israfı ve hayvan başına düşen görece düşük bilimsel etki, bu çalışmaların planlanmasında 3R ilkelerine ve etik sorumluluklara daha fazla önem verilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to describe the publication conversion rate and bibliometric characteristics of animal experiment-based theses among otorhinolaryngology (ORL) residency theses completed in Türkiye between 1992 and 2021, to compare their scientific impact with non-animal theses, and to discuss the findings in the context of ethical responsibilities regarding the use of animals in research. Materials and Methods: A total of 1,909 ORL residency theses registered in the National Thesis Center of the Council of Higher Education were retrospectively reviewed. Theses were classified into two groups as those involving animal experiments and those without. Publication status, indexing of the journals (PubMed, SCIE), journal impact factors, and citation counts were recorded. Data were analyzed using bibliometric and statistical methods, including survival analysis. Results: Among the examined theses, 19.5% (n=373) involved animal experiments, and this proportion increased over time. The publication conversion rate was higher for animal experiment–based theses than for non-animal theses (58.2% vs 48.8%, p<0.001). In univariable logistic regression (reference: non-animal theses), animal experiment–based theses showed higher odds of conversion to publication (OR=1.45). Similarly, the odds of publication in a PubMed-indexed journal (OR=1.65) and in a SCIE-indexed journal (OR=1.92) were higher for animal experiment–based theses than for non-animal theses. However, 41.8% of animal experiment–based theses did not yield any publication, and 57.4% of the animals used in published studies appeared in journals with low impact factors or without impact factor data. Overall, the distributions of impact factors and citation counts did not differ markedly between publications derived from animal experiment–based versus non-animal theses. Conclusion: Animal experiment-based ORL residency theses show a higher conversion to publication and greater visibility in indexed journals than clinical theses. Nevertheless, the research waste associated with unpublished studies and the relatively modest scientific yield per animal highlight the need to place greater emphasis on the 3R principles and ethical responsibilities when planning such studies.
Benzer Tezler
- Kulak burun boğaz hastalıkları alanında hayvan çalışmalarının iki farklı dönemde bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of animal studies in otorhinolaryngology in two different periods
AHMET KISA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kulak Burun ve BoğazDokuz Eylül ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER KEMAL ERDAĞ
- Kulak burun boğaz hastalıkları uzmanlarında mezuniyet sonrası eğitim programlarında gereksinim belirlenmesi
Need analysis of otolaringologists in postgraduate education programmes
MUSTAFA DALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sağlık EğitimiAkdeniz ÜniversitesiTıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL ALİMOĞLU
- Total larenjektomi hastalarında PD-L1 ve podoplanin 'in evre, metastaz ve hastalık seyri üzerine etkisi
Effect of PD-L1 and podoplanin on stage, metastasis, disease course in patients with total laryngectomy
GÖKÇEN CESUR AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR KEMAL UYGUR
- Ratlarda oluşturulan travmatik fasiyal paralizi modelinde krosin ile kortizonun tedavi etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the therapeutic efficacy of crocin and cortisone in a traumatic facial paralysis model induced in rats
YAVUZ BERKAY KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kulak Burun ve BoğazSağlık Bilimleri ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYİT MEHMET CEYLAN
- Alt konka hipertrofisinde tedavi amaçlı kullanılan inferior türbinoplasti ve alt konka elektrokoterizasyonu yöntemlerinin yaşam kalitesi ölçekleri ile karşılaştırılması
Comparative analysis of inferior turbinoplasty and inferior turbinate electrocauterization in the treatment of inferior turbinate hypertrophy using quality of life scales
HATİCE ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİnönü ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ASLAN