Üniversite öğrencisi kadınlara verilen bilinçli farkındalık eğitiminin cinsel sağlık/üreme sağlığı damgalama ve benlik saygısına etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of conscious awareness training given to women university students on sexual/reproductive health stigma and self-esteem: A randomized controlled study
- Tez No: 990074
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL EGE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Kendini damgalama, Obstetrik-hemşirelik, Mindfulness, Self stigmatization, Obstetrical-nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, genç kadınlarda uygulanan bilinçli farkındalık eğitiminin bilinçli farkındalık düzeyi, cinsel ve üreme sağlığına ilişkin damgalama ve benlik saygısı üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla, ön test-son test kontrol gruplu paralel deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma, 2024 yılı içerisinde İstanbul ilinde İstanbul Beykent Üniversitesi'nde öğrenim gören 48 kadın öğrenci (deney grubu: 24, kontrol grubu: 24) ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, basit rastgele örnekleme yöntemiyle deney ve kontrol grubuna atanmıştır. Deney grubuna dört hafta süresince, haftada bir oturum olmak üzere“Bilinçli Farkındalık Temelli Eğitim Programı”uygulanmıştır. Kontrol grubundan 3 ay boyunca rutin eğitimlerine devam etmeleri beklenmiştir ve girişim uygulanmamıştır. Eğitim öncesi, sonrası, 1. ay ve 3. ayda izlem ölçümleri yapılmıştır. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği (GKCÜSDÖ) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplar t testi ve karma desenli ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmada, istatistik uzmanı ve raporlama yönünden körleme uygulanmıştır. Sonuçlara göre, deney grubunun yaş ortalaması 23.08±6.94, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 19.89±1.91'dir. Deney ve kontrol grubunun yaş ortalamaları arasında anlamlı bir fark yoktur (p > .05). Katılımcıların yaş, eğitim düzeyi, aile tipi ve gelir durumu gibi sosyodemografik özellikleri incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p > 0.05). Deney ve kontrol gruplarının ön test puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p > .05). Ancak son testte, deney grubunda bilinçli farkındalık puan ortalamasının anlamlı biçimde arttığı (p = .017), cinsel ve üreme sağlığı damgalama puan ortalamasının anlamlı biçimde azaldığı (p = .001) belirlenmiştir. Benlik saygısı puan ortalamasında artış eğilimi olmakla birlikte fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>.05). Grup-zaman etkileşimi farkındalık ve damgalama düzeylerinde anlamlıdır (p <.05). Araştırma bulguları, bilinçli farkındalık temelli eğitimlerin genç kadınlarda farkındalık düzeyini artırmada ve cinsel sağlık damgalamasını azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Ancak benlik saygısı üzerindeki etkisinin kısa vadede sınırlı kaldığı saptanmıştır. Bu doğrultuda, farkındalık temelli eğitimlerin cinsel sağlık eğitimlerine entegre edilmesi ve uzun dönemli uygulamalarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of a mindfulness-based education program on mindfulness level, reproductive and sexual health stigma, and self-esteem among young women. The research was designed as a quasi-experimental pretest-posttest control group study. The study was carried out in 2024 with 48 female university students (experimental group: 24, control group: 24) enrolled in İstanbul Beykent University. Participants were assigned to the experimental and control groups through simple random sampling. The control group did not receive any intervention. Follow-up measurements were conducted one and three months after the training. Data were collected using the Personal Information Form, the Mindfulness Scale (MS), the Young Women's Reproductive and Sexual Health Stigma Scale (YWRSHSS), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). Statistical analyses included percentage, mean, standard deviation, independent samples t-test, and mixed-design ANOVA. According to the results, the mean age of the experimental group was 23.08±6.94, while that of the control group was 19.89±1.91. There was no significant difference between the age means of the experimental and control groups (p > .05). An examination of participants' sociodemographic characteristics—such as age, educational level, family type, and income status—revealed no statistically significant differences between the groups (p > .05). No significant difference was found between the pre-test mean scores of the experimental and control groups (p > .05). However, in the post-test, the experimental group showed a significant increase in mindfulness mean scores (p = .017) and a significant decrease in sexual and reproductive health stigma mean scores (p = .001). Although there was an increasing trend in self-esteem mean scores, the difference was not statistically significant (p > .05). The group-by-time interaction was significant for mindfulness and stigma levels (p < .05). Findings suggest that the mindfulness-based education program effectively increases mindfulness levels and reduces sexual and reproductive health stigma among young women. However, its effect on self-esteem appears to be limited in the short term. Therefore, integrating mindfulness-based approaches into sexual health education and supporting them through long-term follow-up practices are recommended.
Benzer Tezler
- Hemşirelik öğrencilerinin ekolojik ayak izi ve sürdürülebilir tüketim davranışlarının belirlenmesi
Determination of ecological footprint and sustainable consumption behaviors of nursing students
BÜŞRA BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiBalıkesir ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL ERGÜN
- Müzik öğretmeni adaylarında psikolojik dayanıklılık, bilinçli farkındalık ve duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological resistance, conscious awareness and emotional intelligence in music teacher candidates
NEŞEM BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN JELEN
- Üniversite öğrencilerinde çok boyutlu mükemmeliyetçilik ve öz yeterlik ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü
Multidimensional perfectionism and self-efficacy in university students: The mediating role of mindfulness
AYŞE DİLŞAH AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA SARAÇ
- Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyinin algılanan stres ve sağlık anksiyetesi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between conscious awareness level and perceived stress and health anxiety in university students
OSMAN KAAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
- Tıp fakültesi öğrencilerinde beslenme alışkanlıkları, diyet kalitesi, yeme davranışları ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits, diet quality, eating behaviors and awareness in medical faculty students
CEVAT ERKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSLU KAZIM KÖREZ