Tüketici davranışlarının sürdürülebilir tüketim ve sürdürülebilir ürünler kapsamında incelenmesi: Temizlik maddeleri sektöründe bir araştırma
Investigation of consumer behaviors in the scope of sustainable consumption and sustainable products: A research in the cleaning agents sector
- Tez No: 990096
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESEN ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayi devrimi makineleşmede, makineleşme de üretimde artışa neden olmuştur. Nüfus yoğunluğunun ve üretimin artması, tüketimin de artması sonucunu doğurmuştur. Bu süreç; kaynakların israfı, çevresel sorunlar, dünyadaki ekosistemin bozulması vb. birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Çevresel sorunlarla birlikte son yıllarda yaşanan salgın hastalıkların da artarak devam etmesi ve küresel boyutlara ulaşması gelecek nesillere daha yaşanılası bir dünya bırakmak adına sürdürülebilir politikaların önemini daha da artırmıştır. Son yıllarda yaşanan salgın hastalıkla birlikte, büyük bir sektör olan temizlik maddeleri sektörü daha da büyümüş ve her geçen yıl büyümeye devam etmektedir. Bu sebeple çalışmada özellikle tüketici davranışlarının sürdürülebilir tüketim ve sürdürülebilir ürünler kapsamında temizlik maddeleri sektöründe araştırılması tercih nedeni olmuştur. Araştırma kapsamında ilk olarak literatür taraması yapılarak araştırmanın amacı, önemi ve hipotezleri belirlenmiştir. Araştırma sorusunun cevabına ulaşılması için nicel araştırma tasarımından yararlanılmıştır. Veri toplamanın ilk aşamasında hem hedef kitlenin netleşmesi hem de araştırma kapmasında kullanılacak temizlik maddesinin belirlenmesi (çamaşır, bulaşık vb.) için bir ön anket çalışması yapılmıştır. Bu anket sonuçlarına göre özellikle çamaşır deterjanları özelinde tüketicilerin deneyimlerinin belirlenmesi amacıyla e-posta yoluyla anket yapılmıştır. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni içeresinde TÜİK verilerine göre 60 milyona yakın insan bulunmaktadır. Tüketicilerle yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin SPSS ve Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre araştırma kapsamında geliştirilen hipotezlerin hepsi desteklenmiştir. Araştırma içerisinde en dikkat çekici bulgu, tüketicilerin çevreye yönelik tutumunda meydana gelen bir birimlik artışın, sürdürülebilir tüketim davranışı üzerinde 0,059 oranında bir artışa neden olmasıdır. Bu bulgu, deterjan ürünleri bağlamında tüketicilerde tutum-davranış boşluğu bulunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The Industrial Revolution led to an increase in mechanization, which in turn resulted in a significant growth in production. The rise in population density and production levels consequently brought about an increase in consumption. This process has given rise to numerous problems, including the overuse of natural resources, environmental degradation, and the deterioration of ecosystems worldwide. In addition to environmental problems, the increasing frequency and global spread of pandemic diseases in recent years have further emphasized the importance of sustainable policies aimed at leaving a more livable world for future generations. Along with the recent pandemics, the cleaning products sector, which constitutes a large and significant industry, has expanded considerably and continues to grow each year. For this reason, the present study focuses on examining consumer behavior within the framework of sustainable consumption and sustainable products, specifically in the cleaning products sector. Within the scope of the research, a comprehensive literature review was initially conducted to determine the aim, significance, and hypotheses of the study. In order to answer the research question, a quantitative research design was employed. In the first stage of data collection, a preliminary survey was conducted to both clarify the target population and identify the type of cleaning product to be included in the study (e.g., laundry detergents, dishwashing products). Based on the results of this preliminary survey, an email-based questionnaire was administered to determine consumers' experiences, particularly with regard to laundry detergents. Purposive sampling was used in the study. According to data from the TÜİK, the population of the research comprises approximately 60 million individuals. The data obtained from consumer surveys were analyzed using SPSS and Structural Equation Modeling (SEM). The analysis results indicate that all hypotheses developed within the scope of the research were supported. The most noteworthy finding of the study is that a one-unit increase in consumers' environmental attitudes leads to a 0.059-unit increase in sustainable consumption behavior. This finding indicates the presence of an attitude–behavior gap among consumers in the context of detergent products.
Benzer Tezler
- Planlı eskitme davranışlarının sürdürülebilir tüketim kapsamında bireysel değerlere göre incelenmesi
Investigation of planned obsolescence behavior by individual values within the scope of sustainable consumption
BERFU ZEYNEP KARAŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIRAY KIZGIN
- Attempts to re-evaluate waste thermoplastic polyurethane (TPU)
Termoplastik poliüretan (TPU) atıklarının yeniden değerlendirilmesine yönelik girişimler
SİMAY YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MOHAMMADREZA NOFAR
- Gıda sektöründe stratejik iletişim yönetimi olarak konu yönetimi ve uygulamaları
Issues management in the food industry as a strategic communication management
MELTEM GÖKMEN TOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Organik tarım ürünlerinde ürün yerleştirme çalışmalarının tüketici tutum ve satın alma niyeti çerçevesinde incelenmesi: Mersin ili üzerine bir araştırma
An examination of product placement practices in organic farming products within the framework of consumer attitudes and purchase intentions: A study on Mersin province
HASAN DİRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeMersin ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR KÖPRÜLÜ
- Farklı bölgelerde balık tüketim alışkanlıklarının incelenmesi; Tekirdağ ve Aksaray ili örneği
An examination of fish consumption habits in different regions: The case of Tekirdağ and Aksaray provinces
RABİA AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEN