Esnek işlemsel zekâ yaklaşımlarıyla ortaokul öğrencilerinin bilişim yeterliliklerinin değerlendirilmesi
Assessment of informatic competencies in secondary school students through soft computing approaches
- Tez No: 990138
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FETHULLAH GÖÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, dijital çağda bireylerin bilişim yeterliliklerini değerlendirmek için kullanılan geleneksel yöntemlerin eksikliklerini gidermek ve bu alana yenilikçi bir yaklaşım getirmektir. Geleneksel ölçme teknikleri, genellikle belirsizlik içeren insani kararları ve niteliksel yargıları matematiksel bir kesinlikle ifade etmekte yetersiz kalmaktadır. Bu sınırlılıkları aşmak amacıyla çalışmada, esnek işlemsel zekâ temelli kapsamlı bir değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Önerilen model, Kararsız Bulanık Dilsel (KBD) yaklaşımı, Grup Karar Verme (GKV), Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Kararsız Bulanık Dilsel TODIM (KBD-TODIM) yöntemlerinin entegrasyonu ile oluşturularak, bu tekniklerin birbirini tamamlayıcı gücünden yararlanan sinerjik bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Bu hibrit yapı, karar vericilerin dilsel ifadelerle olan belirsiz değerlendirmelerini sayısallaştırabilmekte, bu ifadeleri tutarlı bir şekilde ağırlıklandırmakta ve nihai bir sıralama yapabilmektedir. Modelin pratik uygulanabilirliğini test etmek için Amasya'nın Merzifon ilçesinde ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin“Bilişim Teknolojileri ve Yazılım”dersindeki yeterlilikleri üzerine bir saha çalışması yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen KBD-GKV-AHS-TODIM modelinin, öğrencilerin bilişim becerilerini geleneksel yöntemlere kıyasla çok daha kapsamlı, duyarlı ve nüanslı bir biçimde ölçebildiğini ortaya koymuştur. Model, öznel yargıların etkisini minimize ederek ölçme sürecinin güvenilirliğini ve nesnelliğini artırmaktadır. Bu çalışma, özellikle eğitimdeki ölçme ve değerlendirme süreçlerine yenilikçi bir bakış açısı getirmekte ve bilişim yeterlilikleri gibi çok boyutlu becerilerin değerlendirilmesinde yapay zekâ tabanlı ileri analitik yaklaşımların uygulanabilirliğini ve üstünlüğünü başarıyla kanıtlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this research is to address the limitations of traditional methods used to evaluate individuals' informatics competencies in the digital age and to introduce an innovative approach to this field. Conventional assessment techniques often fall short in mathematically expressing human judgments and qualitative evaluations that inherently involve uncertainty. To overcome these limitations, a comprehensive assessment model based on soft computing techniques was developed. The proposed model integrates Hesitant Fuzzy Linguistic Term Sets (HFLTS), Group Decision Making (GDM), Analytic Hierarchy Process (AHP), and Hesitant Fuzzy Linguistic TODIM (HFLTS-TODIM), forming a synergistic evaluation framework that leverages the complementary strengths of these techniques. This hybrid structure enables the quantification of uncertain linguistic judgments made by decision-makers, systematically weights these expressions, and produces a consistent final ranking. To test the practical applicability of the model, a field study was conducted in the Merzifon district of Amasya Province with 5th- and 6th-grade students enrolled in“Information Technologies and Software”courses. The findings revealed that the developed HFLTS-GDM-AHP-TODIM model assesses students' informatics competencies in a more comprehensive, sensitive, and nuanced manner compared to traditional methods. By minimizing the influence of subjective judgments, the model enhances the reliability and objectivity of the assessment process. This study offers an innovative perspective on educational assessment and demonstrates the applicability and superiority of AI-driven analytical approaches in evaluating multidimensional skills such as informatics competencies.
Benzer Tezler
- Enhancing UCAV operations with AI-driven point cloud semantic segmentation for precision gimbal targeting in defense industry
Savunma sanayiinde hassas gimbal hedefleme için yapay zeka tabanlı nokta bulutu semantik segmentasyon yaklaşımlarıyla S/İHA operasyonlarının iyileştirilmesi
SALİH BOZKURT
Doktora
İngilizce
2024
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAİDE DURAN
- Uydu görüntü verisinin yapay sinir ağları ile sınıflandırılması
Classification of satellite imagery data with artificial neural networks
COŞKUN ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2001
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FİLİZ SUNAR ERBEK
- Düzlemsel iletim hatlarının işlemsel zeka yöntemleri ile sentezi
Synthesis of planar transmission lines by using computational intelligence methods
SABRİ KAYA
Doktora
Türkçe
2011
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiErciyes ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİM GÜNEY
- İç denetimde yapay zeka kullanımı: Türkiye'deki uygulamalar üzerine bir çalışma
The use of artificial intelligence in internal auditing: A study on applications in Turkey
MUSTAFA KUŞ
- Devlet okullarında eğitim alan öğrencilerin çoklu zeka alanlarıyla müzik algı düzeylerinin incelenmesi
Investigation of multiple intelligence domains and music perception levels among students educated in public (state) schools
MESUT KAZANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MüzikGaziantep ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİNNUR GEREK