Yabancı dil öğreniminde yapay zekâ kullanımı: Akademisyen, öğretmen ve öğretmen adayı görüşleri
Using artificial intelligence in the foreign language learning: Academician, teacher and prospective teachers opinions
- Tez No: 990142
- Danışmanlar: PROF. DR. NEZİH ÖNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim teknolojisi, Yabancı dil öğrenimi, Yapay zeka, Yapay zeka okuryazarlığı, Education technology, Foreign language learning, Artificial intelligence, Artificial intelligence literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojinin gelişmesi ve yaygınlaşması, yabancı dil öğrenimini bireyler için her zamankinden daha erişilebilir hale getirmiştir. Bu teknolojik dönüşümün en görünür unsurlarından biri, son yıllarda hızla yaygınlaşan yapay zekâ (YZ) uygulamalarıdır. Bu araştırmada, yabancı dil eğitiminde YZ kullanımına ilişkin akademisyen, öğretmen ve öğretmen adayı görüşleri çok paydaşlı bir yaklaşımla incelenmiştir. Çalışma, yabancı dil eğitimi veren 13 akademisyen ve 13 öğretmen ile bu alanda öğrenimine devam eden 12 öğretmen adayı olmak üzere toplam 38 katılımcı ile yürütülmüştür. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile işlenerek her paydaş grubu için özel temalar ve kategoriler geliştirilmiştir. Bulgular, tüm paydaş gruplarının YZ'nin dil öğreniminde kişiselleştirilmiş içerik sunma, anında geri bildirim sağlama, bireyselleştirilmiş öğrenme yolları oluşturma ve öğrenci motivasyonunu artırma potansiyelini kabul ettiğini göstermektedir. Öte yandan hatalı ya da bağlamsal olarak uygunsuz çıktılar, bağımlılık ve eleştirel düşünme becerilerinin zayıflaması, akademik dürüstlük, veri mahremiyeti ve kurumsal politika belirsizlikleri önemli sınırlılıklar ve kaygılar olarak öne çıkmıştır. Bunun yanı sıra katılımcılar, YZ'nin özgün sözlü iletişim fırsatlarını ve insan öğretmenlerin sağladığı duygusal desteği sağlayamayacağını belirtmekte, bu durumun da etik ve pedagojik bir boşluk yarattığı tespit edilmiştir. Bulgular, kuşak farkını YZ'ye yönelik tutumları etkilediğini, ayrıca mesleki gelişim, YZ okuryazarlığı ve ailelere yönelik rehberlik programlarının güvenli ve etik bir entegrasyon için kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, üç farklı paydaş grubunun deneyim ve algılarını karşılaştırmalı biçimde ele alan çalışma, YZ'ye ilişkin algıların paydaşların rollerine ve deneyim düzeylerine göre şekillendiğini ortaya koymaktadır. Genel olarak bulgular, YZ'nin yabancı dil öğreniminde önemli fırsatlar sunduğunu; ancak bu fırsatların pedagojik, etik ve mesleki boyutlar göz önünde bulundurularak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda, YZ entegrasyonunun bağlama duyarlı, etik ilkelerle uyumlu ve pedagojik olarak temellendirilmiş bir yaklaşımla tasarlanması önem taşımaktadır. Çalışma, eğitimsel YZ literatürüne çok paydaşlı, kuşaklar arası ve yerel bağlamı merkeze alan bir perspektif sunması bakımından katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The advancement and widespread adoption of technology have made foreign language learning more accessible to individuals than ever before. One of the most prominent elements of this technological transformation is the rapid rise of artificial intelligence (AI) applications in recent years. This study examines the perspectives of academics, in-service teachers, and prospective teachers regarding the use of AI in foreign language education through a multi-stakeholder lens. The research was conducted with a total of 38 participants, 13 academics and 13 teachers who provide foreign language education and 12 prospective teachers currently enrolled in foreign language teacher education programs. Adopting a qualitative research design, the study collected data through semi-structured interviews, which were subsequently analyzed using content analysis to develop stakeholder-specific themes and categories. The findings indicate that all stakeholder groups recognize AI's potential to provide personalized learning materials, deliver instant feedback, offer individualized learning pathways, and increase student motivation in language learning. However, concerns such as inaccurate or contextually inappropriate outputs, over-reliance and the weakening of critical thinking skills, academic integrity issues, data privacy risks, and uncertainties surrounding institutional policies emerged as significant limitations. Furthermore, participants emphasized that AI cannot replace authentic oral communication experiences or the emotional support provided by human teachers, creating an ethical and pedagogical gap. The results also show that generational differences influence attitudes toward AI, and that professional development, AI literacy, and family-oriented guidance programs are essential for ensuring safe and ethical integration. In conclusion, this study, which comparatively examines the experiences and perceptions of three different stakeholder groups, reveals that perceptions of artificial intelligence are shaped by stakeholders' roles and levels of experience. Overall, the findings indicate that AI offers significant opportunities in foreign language learning; however, these opportunities need to be addressed with careful consideration of pedagogical, ethical, and professional dimensions. In this respect, it is important that AI integration be designed through a context-sensitive, ethically aligned, and pedagogically grounded approach. The study contributes to the educational AI literature by offering a multi-stakeholder, intergenerational, and locally grounded perspective.
Benzer Tezler
- Automated writing evaluation use in an EFL context: From paragraph writing to essay writing
Yabancı dil olarak İngilizce bağlamında otomatik yazı yazma değerlendirmesinin kullanımı: Paragraf yazımından kompozisyon yazımına
ÖZLEM GENÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimUfuk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÖZKAN
- Diyalog bazlı yapay zekâ ve yabancı dil: Konuşma öğretimi sürecinde bir model
Conversational artificial intelligence and foreign language: A model in the process of teaching speaking
ÖZKAN YAVUZ
- Artificial intelligence-based language modelling: The effect of ChatGPT application on writing skills in the context of teaching English as a foreign language
Yapay zekâ tabanlı dil modeli: ChatGPT uygulamasının yabancı dil olarak İngilizce öğretimi kapsamında yazma becerileri üzerindeki etkisi
GİZEM CENGİZ KULAKSIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL AMANDA YEŞİLBURSA
- An artificial intelligence module for writing skills: Perspectives and experiences of EFL learners in Türkiye
Yazma becerileri için yapay zeka modülü: Türkiye'de İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin bakış açıları ve deneyimleri
SERCAN VOLKAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM BALÇIKANLI
- The impact of AI-based chatbots on speaking anxiety among EFL learners
Yapay zeka tabanlı sohbet robotlarının ingilizceyi yabancı dil olarak öğrenenlerdeki konuşma kaygısına etkisi
MELTEM BALLIDAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
