Baklava: The history of a multicultural dessert from early modern to contemporary era
Baklava: Erken modern dönemden çağdaş döneme çok kültürlü bir tatlının tarihi
- Tez No: 990426
- Danışmanlar: PROF. ÖZGE SAMANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Türk mutfağı, baklava, gastronomi mirası, bölgesel çeşitlilik, kültürel kimlik, Turkish cuisine, baklava, gastronomic heritage, regional diversity, cultural identity
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasarım Teknoloji ve Toplum Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma baklavayı yalnızca bir gıda maddesi olarak değil, tarih, kültürel hafıza ve bölgesel kimliğin kesiştiği noktada yer alan çok boyutlu bir kültürel olgu olarak ele alarak evrimini, sosyal ve kültürel önemini, bölgesel değişimlerini ve sürekliliğini değerlendirmektedir. İlk bölüm, Orta Asya'daki ince katlı hamur işlerini, Bizans kaynaklarındaki çok katlı tatlıları ve Arap-Fars geleneklerindeki şuruplu hamur işlerini karşılaştırarak kökenlerini incelemektedir ve baklavanın öncelikle Türk mutfak kültürü içerisinde geliştiği sonucuna varmaktadır. İkinci bölüm, hamur hazırlama, katmanlama ve şuruplama gibi tekniklerin zirveye ulaştığı Osmanlı saray mutfağındaki gelişimini analiz etmektedir. Tariflerdeki, üretimdeki ve algıdaki değişiklikleri izlemek için Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine kadar yemek kitapları incelenmektedir. Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesindeki bölgesel çeşitler, yerel tat ve kimliği yansıtan malzemeler, katman sayıları ve pişirme yöntemlerindeki farklılıkları ortaya koymaktadır. Araştırma, baklavanın tarihi kökenleri, teknik gelişimi ve bölgesel uyarlamaları yoluyla yaşayan bir mutfak mirası oluşturduğunu göstermektedir; Ayrıca, modern çağda coğrafi işaretlerin ve unvan belgelerinin kültürel sürekliliğini ve ekonomik değerini korumada önemli bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, baklava yalnızca bir tatlı olarak değil, aynı zamanda ulusal kimliğin, kültürel aidiyetin ve toplumsal hafızanın güçlü bir simgesi olarak da değerlendirilmektedir. Baklavayı tarih, kültür ve toplumun kesiştiği noktada dinamik bir miras olarak konumlandıran bu araştırma, gastronomi çalışmaları alanına özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study approaches baklava not merely as a food item, but as a multidimensional cultural phenomenon situated at the intersection of history, cultural memory, and regional identity by evaluating its evolution, social and cultural significance, regional variations, and continuity. The first chapter investigates its origins by comparing thin-layered pastries in Central Asia, multilayered sweets in Byzantine sources, and syrup-based pastries in Arab-Persian traditions, concluding that baklava primarily evolved within Turkish culinary culture. The second chapter analyzes its refinement in the Ottoman palace kitchen, where techniques such as dough preparation, layering, and syruping reached their peak. Cookbooks from the Ottoman to the Republican era are reviewed to trace changes in recipes, production, and perception. Regional varieties across Turkey's seven geographical zones reveal differences in ingredients, layer counts, and cooking methods, reflecting local taste and identity. The research demonstrates that baklava, through its historical origins, technical development, and regional adaptations, constitutes a living culinary heritage; it also emphasizes that in the modern era, geographical indications and appellation certificates play a crucial role in preserving its cultural continuity and economic value. In conclusion, baklava is evaluated not only as a dessert but as a powerful symbol of national identity, cultural belonging, and social memory. By situating baklava as a dynamic heritage at the intersection of history, culture, and society, this research offers an original contribution to the field of gastronomy studies.
Benzer Tezler
- Muş ili İslam dönemi mimari eserlerin güncel durumlarının belgelendirilmesi ve değerlendirilmesi
Documentation and evaluation of the current conditions of Islamic period architectural monuments in Muş
ABDULKERİM BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARAS NEFTÇİ
- Çikolatanın tarihinde İsviçre ve İsviçre kültür ekonomisinde çikolata
Switzerland in the history of chocolate and history of the chocolate in the Switzerland cultural economy
KÜBRA KAYA TERME
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFİA GÜLİN ÖĞÜT EKER
- Otel işletmelerindeki mutfak şeflerinin Osmanlı saray mutfağı uygulamalarının gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of Ottoman palace cuisine applications by kitchen chefs in hotel businesses in the context of gastronomy tourism
MEHMET NAZİKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıGümüşhane ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖDEMİŞ
- Mutfak Terimlerinin Bazılarının Etimolojik ve Anlam Bakımından İncelenmesi
Examination Of Some Expressions Of Cuisine In Ethemological And Significant Measures
OĞUZHAN KÖKLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Okan ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY GÖK
- İki darbe arasında Türk-Yunan ilişkileri (1960-1980)
Turkish-Greek relations between two coups (1960-1980)
HİLAL İŞÇİ YİĞİT
Doktora
Türkçe
2025
TarihMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VAHDETTİN ENGİN