Evlilik için başvuru yapan çiftlerin evlilik taramaları hakkında düşünceleri ve tutumlarının belirlenmesi
Determining the opinions and attitudes of couples applying for marriage regarding premarital screenings
- Tez No: 990618
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NUR DEMİRBAŞ, PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Evlilik öncesi tarama, evlilik öncesi danışmanlık, tutum, aile hekimliği, halk sağlığı, Premarital screening, premarital counseling, attitude, family medicine, public health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, evlilik için başvuru yapan bireylerin evlilik öncesi sağlık taramalarına yönelik tutum ve farkındalıklarını belirlemek ve sosyodemografik özelliklerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı çalışma, Temmuz 2023–Temmuz 2024 tarihleri arasında Konya merkez ilçelerinde (Selçuklu, Meram, Karatay) evlenmek için başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerle yürütüldü. Çalışmaya eksiksiz doldurulan toplam 402 anket dahil edildi. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu ile evlilik öncesi tarama testlerine yönelik tutumları değerlendiren 19 maddelik beşli Likert tipte tutum anketi kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 28,11±6,56 yıl (min=18, maks=60) olup, %59,0'ı (n=237) erkekti. Evlilik için başvuran bireylerin %4,7'sinin (n=19) müstakbel eşiyle akrabalık ilişkisi olduğu belirlendi. Bireylerin %70,4'ü (n=283) evlilik öncesi tarama testlerini ilk kez yaptırmakta olup, %41,5'inin (n=167) yapılacak testler hakkında bilgisi olmadığı saptandı. Katılımcıların %67,4'ü (n=271) evlilik öncesi tarama testlerini gerekli bulurken, %96,8'i (n=389) bu testlerin hem kadına hem erkeğe yapılması gerektiğini ifade etti. Evlilik öncesi tarama testlerinin amacı olarak en sık“kan uyuşmazlığının belirlenmesi”[%76,1; (n=306)],“sağlıklı çocukların dünyaya gelmesi”[%74,4; (n=299)] ve“genetik hastalıkların önlenmesi”[%67,4; (n=271)] belirtildi. Evlilik öncesinde cinsel yolla bulaşan hastalıkların taranmasını katılımcıların %83,3'ü (n=335) ve psikiyatrik muayenenin yapılmasını %64,2'si (n=258) gerekli gördüğünü bildirdi. Evlilik Öncesi Tarama Testleriyle İlgili Tutum anketi toplam puan ortalaması 65,57±7,66 (min=31, maks=87) olup, ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,725 olarak hesaplandı. Kadınların tutum puanı erkeklere göre daha yüksek bulundu (p=0,007). Eğitim düzeyi arttıkça tutum puanlarının anlamlı şekilde yükseldiği saptandı (p<0,001). Daha önce tarama testi yaptırmamış olanların, testler hakkında bilgi sahibi olanların ve testleri gerekli görenlerin EÖTT puanları anlamlı derecede daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,001; p=0,006; p<0,001). Sonuç: Bu çalışma, evlilik öncesi sağlık taramalarına yönelik genel tutumun olumlu olmasına rağmen, bilgi düzeyinin yetersiz olduğunu ve taramaların çoğu birey tarafından zorunlu bir işlem olarak algılandığını göstermektedir. Özellikle eğitim düzeyi ve bilgilendirme süreçleri, taramalara yönelik tutumların şekillenmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Birinci basamakta sunulan yapılandırılmış danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, evlilik öncesi taramaların koruyucu sağlık hizmeti niteliğinin toplum tarafından daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to determine the attitudes and awareness of individuals applying for marriage regarding premarital health screening and to evaluate their relationship with sociodemographic characteristics. Material and Method: This descriptive study was conducted between July 2023 and July 2024 among individuals aged 18 years and older who applied for marriage in the central districts of Konya (Selçuklu, Meram, and Karatay). A total of 402 fully completed questionnaires were included in the study. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form developed by the researchers and a 19-item, five-point Likert-type attitude questionnaire designed to assess attitudes toward premarital screening tests. Statistical analyses were performed using IBM SPSS version 22. The level of statistical significance was set at p<0.05. Results: The mean age of the participants was 28.11±6.56 years (min=18, max=60), and 59.0% (n=237) were male. Consanguinity with the prospective spouse was identified in 4.7% (n=19) of individuals applying for marriage. Among the participants, 70.4% (n=283) were undergoing premarital screening tests for the first time, and 41.5% (n=167) reported having no prior knowledge about the tests to be performed. While 67.4% (n=271) considered premarital screening tests necessary, 96.8% (n=389) stated that these tests should be performed for both women and men. The most frequently reported purposes of premarital screening tests were the determination of blood group incompatibility [%76,1; (n=306)], ensuring the birth of healthy children [%74,4; (n=299)] and the prevention of genetic diseases [%67,4; (n=271)]. Participants reported that screening for sexually transmitted infections %83,3 (n=335) and undergoing psychiatric evaluation %64,2 (n=258) before marriage were necessary. The mean total score of the attitude questionnaire toward premarital screening tests was 65.57±7.66 (min=31, max=87), and the Cronbach's alpha coefficient of the scale was 0.725. Attitude scores toward premarital screening tests were significantly higher among women compared with men (p=0.007). Attitude scores increased significantly with higher levels of education (p<0.001). In addition, individuals who had not previously undergone premarital screening tests, those who had knowledge about the tests, and those who considered the tests necessary had significantly higher attitude scores toward premarital screening tests (p=0.001, p=0.006, and p<0.001, respectively). Conclusion: This study demonstrates that, despite generally positive attitudes toward premarital health screening, the level of knowledge is insufficient and the screenings are perceived by most individuals as a mandatory procedure. In particular, educational level and information provision processes play a decisive role in shaping attitudes toward screening. Strengthening structured counseling services delivered at the primary care level may contribute to a better public understanding of premarital screening as a preventive health service.
Benzer Tezler
- Evli çiftlerin evlilik uyumları ile aile ilişkilerinin incelenmesi
Evaluation of family relations and marriage adjustment in married couples
MELEK DURUKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL YETKİN
- Batı Trakya Türk folkloru üzerine bir araştırma (doğum - evlenme - ölüm adetleri)
A study on the folklore of the Western Thrace Turks (birth - marriage - death rituals)
MOUMIN MOUMIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİMCAN İNAYET
- Cinsel saldırı suçunun eşe karşı işlenmesi hali: Evlilik içi tecavüz
The crime of sexual assault that committed against the spouse: Marital rape
DUYGU ÖZGÜR YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukAnkara ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. BERNA ARDA
- Kadınlarda menopoz semptomlarına ilişkin farkındalık düzeyi ve sağlık kurumlarına başvuru sıklığının araştırılması
Başlık çevirisi yok
İNCİLAY BENGÜ ÇULHA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
ÖĞR. GÖR. NESLİŞAH GAFUROĞLU TAN
- Aile eğitim programının evli kadınların eş tükenmişliği düzeyine etkisi
The effect of family education program upon female spouses' couple burnout level
HATİCE DEVECİ
Doktora
Türkçe
2013
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ENGİN DENİZ