The relationship between energy production, consumption, prices and economic growth: Analysis on Türkiye
Enerji üretimi, tüketimi, fiyatları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye üzerine analiz
- Tez No: 990623
- Danışmanlar: PROF. DR. GELENGÜL KOÇASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye'deki enerji piyasası ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki üretim, tüketim, fiyat ve GSYİH açısından analiz edilmiştir. 2012:1.Çeyrek-2023:4.Çeyrek dönemi için çeyreklik veriler kullanılarak Granger nedensellik testi ve regresyon analizi yöntemleri uygulanmıştır. Elektriğe ek olarak, ülkenin talebini karşılamak için dış kaynaklara bağımlı olduğu doğal gaza ilişkin veriler ele alınmıştır. Nedensellik testinde, 2 adet tek yönlü ve bir adet çift yönlü nedensellik ilişkisi gözlemlenmiştir. Üretim, tüketim ve fiyat olmak üzere tüm elektrik değişkenlerinin doğal gaz fiyatlarına Granger neden olduğu görülmüştür. Çift yönlü tek ilişki ise doğal gaz fiyatları ve elektrik tüketimi arasında gözlemlenmiştir. Bu sonuç, doğal gaz fiyatlarının geçmiş değerleri elektrik tüketiminin gelecek değerlerini tahmin etmede anlamlı olduğunu ifade etmektedir. Aynı şekilde, elektrik tüketiminin geçmiş değerleri de doğal gaz fiyatlarının gelecek değerlerini tahmin etmede anlamlıdır. Regresyon analizine göre ise söz konusu dönemde doğal gaz üretimi ve tüketiminin hem doğal gaz fiyatları hem de GDP üzerinde anlamlı etkisi mevcuttur. Öte yandan, elektrik fiyatlarında etkili göstergelerin ise elektrik üretimi, tüketimi ve doğal gaz üretimi olduğu görülmüştür. Doğal gaz talebinin büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşılayan Türkiye'de, söz konusu dönemde doğal gazın GSYH'ye etkisi bakımından elektrikten istatiksel olarak daha anlamlı bir enerji türü olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the relationship between the energy market and economic growth in Türkiye is analyzed in terms of production, consumption, price and GDP. Using quarterly data for the period 2012:Q1-2023:Q4, Granger causality test and regression analysis methods were applied. In addition to electricity, data on natural gas, which the country is dependent on foreign sources to meet its demand, were used. In the causality test, 2 unidirectional relationships and 1 bidirectional relationship were observed. All electricity variables, namely production, consumption and price, are found to Granger cause natural gas prices. The only bidirectional relationship was observed between natural gas prices and electricity consumption. This indicates that the past values of natural gas prices are significant in predicting the future values of electricity consumption. Likewise, the past values of electricity consumption are useful in predicting upcoming values of natural gas prices. According to the regression analysis, natural gas production and consumption have a significant effect on both natural gas prices and GDP in the period in question. On the other hand, the effective indicators on electricity prices were observed as electricity production, consumption and natural gas production. It is concluded that natural gas is a more significant energy type than electricity in affecting GDP in Türkiye, where a large part of its natural gas demand is met through imports.
Benzer Tezler
- Ulaştırma sektöründeki enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve çevresel kalite ilişkisi
The relationship between energy consumption in the transportation sector, economic growth, and environmental quality
MEHMET UÇAR
Doktora
Türkçe
2022
EnerjiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ÇOBAN
- Türkiye'de elektrik piyasasının deregülasyonu ve elektrik tüketimi, doğrudan yabancı sermaye yatırımı ve ekonomik büyüme ilişkisi
Deregulation of electricity market in Turkey and the relationship between electricity consumption, foreign direct investment and economic growth
ELİF NUR TARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiGiresun Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL DEMİRTAŞ
- Türkiye'de enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi
The relationship between energy consumption and economical growth
ABDULVAHİT FİDAN
- Enerjide sürdürülebilirlik, enerji fiyatları ve pay getirileri ilişkisi: Avrupa Birliği ülkeleri üzerine bir uygulama
The relationship between energy sustainability, energy prices, and stock returns: An application to European Union countries
TAHA KARTAL
Doktora
Türkçe
2026
EnerjiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMuhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜVEN DELİCE
- The dynamics of financial and macroeconomic determinants in natural gas and crude oil markets: Evidence from Oecd/Gcc/Opec countries
Doğal gaz ve petrol piyasalarında finansal ve makroekonomik etkenlerin dinamikleri: Oecd/Gcc/Opec ülkeleri üzerine ampirik bir çalışma
MERVE KARACAER ULUSOY
Doktora
İngilizce
2016
İşletmeYıldırım Beyazıt ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN KAPUSUZOĞLU