Yetkinlik temelli ölçme değerlendirme: Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde temel dini bilgiler dersi üzerine bir inceleme
Competency-based assessment and evaluation: An analysis of the basic religious knowledge course within the Turkiye Century Education Model
- Tez No: 990647
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZARİFE ŞEYMA ALTIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 2024-2025 eğitim öğretim yılından itibaren uygulamaya koyulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ölçme değerlendirme süreçlerinin sahaya nasıl yansıdığını incelemek; bu süreçte karşılaşılan zorlukları, eksiklikleri belirlemek; öğretmen ve öğrencilerin ölçme değerlendirme süreçlerine/araçlarına ilişkin görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde hazırlanmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından yapılan sınıf gözlemleri, öğretmen ve öğrencilerle gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmaya; 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı İmam-Hatip Liselerinde 9. sınıf Temel Dini Bilgiler dersini okutan beş öğretmen ve bu öğretmenlerin sınıflarında öğrenim gören dörder öğrenci olmak üzere yirmi beş kişi gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin TYMM ölçme değerlendirme süreçlerini-araçlarını genel olarak nitelikli buldukları görülmüştür. Öğretmenlerin TYMM ölçme değerlendirme süreçleri konusunda yeterlik algıları farklılık göstermektedir. Gözlemlerde, TYMM ölçme değerlendirme anlayışının ders içi süreçlere istenilen biçimde yansıtılamadığı görülmüştür. Öğretmenler; TYMM ölçme değerlendirme süreçlerinde bazı konuların soyut olması, tüm öğrencilerin evinde dijital teknoloji imkanının bulunmaması, sınav sorularının senaryolara göre hazırlanması, öğrencilerin test sistemine- ezber odaklı eğitime alışık olmaları, açık uçlu-yorum isteyen soruları cevaplamada zorlanmaları, yeni sistem olması sebebiyle yeterince uygulamaya aktaramamaları, süre sıkıntısı yaşamaları gibi zorluklarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. TYMM ölçme değerlendirme süreçlerinde çoğunlukla ders kitabındaki içeriklerin kullanıldığı, dijital teknoloji kullanımının oldukça sınırlı olduğu görülmüştür. Öğrencilerin TYMM'ye yönelik genel olarak olumlu algı içerisinde oldukları ancak bu süreçte etkinliklerin fazla olmasını, öğrenciyi aktif kılarak sorumluluk vermesini olumsuz bulan öğrencilerin de olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler; çoğunlukla yeni program kapsamında hazırlanan ders kitaplarındaki ölçme araçlarının ilgi çekici, problem çözümüne katkı sunacak nitelikte, günlük hayatla ilişkilendirilebilir olduğunu, çok yönlü değerlendirmeye imkân sunduğunu düşünmektedirler.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how the assessment and evaluation processes of the Maarif Model of the Century of Türkiye Curriculum, implemented starting from the 2024-2025 academic year, are reflected in practice; to identify the challenges and deficiencies encountered in this process; and to determine the views of teachers and students regarding the assessment and evaluation processes/tools. The research was designed as a case study, one of the qualitative research methods. The data of the study were obtained from classroom observations conducted by the researcher and face-to- face interviews with teachers and students. Twenty-five individuals voluntarily participated in the study: five teachers who taught the 9th-grade Basic Religious Knowledge course in Imam-Hatip High Schools during the 2024-2025 academic year, and four students from each of these teachers' classes, making a total of twenty participants. The findings of the study indicate that teachers generally found the assessment and evaluation processes and tools of the TYMM to be of high quality. Teachers' perceived competence regarding the TYMM assessment and evaluation processes varied. Observations revealed that the TYMM assessment and evaluation approach was not adequately integrated into in-class processes as intended. Teachers reported facing challenges such as the abstract nature of some topics in the TYMM assessment processes, lack of digital technology access at home for all students, exam questions being prepared based on scenarios, students' familiarity with test-based and memorization-focused education, difficulties in answering open-ended and interpretive questions, insufficient implementation due to the novelty of the system, and time constraints. It was observed that the TYMM assessment and evaluation processes predominantly utilized content from the textbook, with digital technology use being quite limited. Students generally held positive perceptions of the TYMM;however, some students viewed the increased number of activities and the system's emphasis on active student involvement and responsibility negatively. Students mostly considered the assessment tools in the newly designed textbooks under the program to be engaging, conducive to problem-solving, relatable to daily life, and enabling multifaceted evaluation.
Benzer Tezler
- Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programında dil bilgisi öğretiminin işlevsel dönüşümü ve dil bilgisi öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri
The functional transformation of grammar teaching in the Maarif Model Turkish language and literature course curriculum and teachers' perspectives on grammar teaching
EMİNE MELTEM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH VEYİS
- Fen bilimleri ögretmenlerinin maarif model müfredatına yönelik görüşlerinin incelenmesi
An examination of science teacher's opinions towards the educational
NEVCAN TÜFEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE YILDIZ
- 2024 türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul matematik öğretimi programının 2018 programıyla karşılaştırılması
Comparison of the 2024 Turkey century education model middle school mathematics teaching program with the 2018 program
SENA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAYFUN TUTAK
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programı ve 5. sınıf geometri temaları hakkında öğretmen görüşleri
Teachers' opinions about the Turkish Century Education Model secondary school mathematics course curriculum and fifth grade geometry themes
BURCU YÜZÜAK AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ARSLAN
- Maarif Modeli Matematik Öğretim Programının uygulama sürecindematematik öğretmenlerin deneyimleri ve sorunlara geliştirdikleri çözüm stratejileri
Mathematics teachers experiences in the implementation of the Maarif Model Mathematics Curriculum and strategies they developed for challenges
İREM UĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF BAHADIR