Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi programlarına etkisi (1980 sonrası)
The influence of the Ankara University Faculty of Divinity on Religious Culture and Moral Knowledge programs (Post-1980)
- Tez No: 990682
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZARİFE ŞEYMA ALTIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma 1980 sonrası ilk ve ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretim programlarının hangi teolojik yaklaşım çerçevesinde şekillendiği probleminden hareketle Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin söz konusu programlar üzerindeki etkisini incelemektedir. DKAB öğretim programları belirli bir din anlayışını, epistemolojiyi ve insan yetiştirme idealini yansıtan bütüncül yapılardır. Bu çalışmada öğretim programları tarihsel birer olaydan ziyade süreklilik ve kırılmalar barındıran birer olgu olarak ele alınmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yapılandırılmıştır. Veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tercih edilmiş ve inceleme kapsamı Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin zorunlu hâle geldiği 1982 yılı sonrasıyla sınırlandırılmıştır. Bu doğrultuda 1982, 1992, 2000, 2005, 2006, 2010, 2018 ve 2024 DKAB öğretim programları analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri birlikte kullanılarak DKAB öğretim programlarının temel yaklaşımları ile bu yaklaşımların program metinlerinde hangi temalar üzerinden inşa edildiği ortaya konulmuştur. Araştırma bulguları 1980'li yıllardan itibaren DKAB öğretim programlarının paradigmatik zemininde Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde oluşan ve Ankara Ekolü olarak isimlendirebileceğimiz fikirler bütününün etkili olduğunu göstermiştir. Özellikle 1982, 1992, 2000, 2005, 2006 ve 2010 yıllarında hazırlanan programlarda Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin artan etkisi gözlenmiştir. 2018 ve 2024 öğretim programlarında ise söz konusu etki tamamen ortadan kalkmasa da etkinin görece zayıfladığı tespit edilmiştir. Bu çalışma Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretim programlarının arka planında yer alan“din bilimsel”yaklaşımı görünür kılmaktadır. Tezle açımlanmak istenen bir diğer nokta ise Türkiye'de özellikle okullardaki din dersleri üzerinde Ankara Ekolü'nün etkisidir. Bu etkinin yoğunluğuna dikkat çekilerek alanda yapılan çalışmalara katkı sunmak amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the influence of the Ankara University Faculty of Divinity on post-1980 primary and secondary Religious Culture and Moral Knowledge (DKAB) programs, departing from the problem of which theological approach has shaped them. DKAB programs constitute holistic structures that reflect a particular understanding of religion, an epistemology, and an ideal of human formation. In this study, these programs are treated not as singular historical events but as phenomena characterized by continuities and ruptures. The research is structured within a qualitative research framework. Document analysis is employed as the data collection technique. Among purposive sampling methods, criterion sampling is preferred, and the scope of the analysis is limited to the period after 1982, when Religious Culture and Moral Knowledge courses became compulsory. Accordingly, the DKAB programs of 1982, 1992, 2000, 2005, 2006, 2010, 2018, and 2024 are analyzed. In the analysis of the data, descriptive analysis and content analysis are used together in order to reveal both the fundamental approaches of the DKAB programs and the themes through which these approaches are constructed within the program texts. The research findings indicate that, from the 1980s onward, an intellectual framework formed within the Ankara University Faculty of Divinity -here referred to as the Ankara School- has been influential in the paradigmatic foundation of DKAB programs. In particular, an increasing influence of the Ankara University Faculty of Divinity is observed in the programs prepared in 1982, 1992, 2000, 2005, 2006, and 2010. In the 2018 and 2024 programs, although this influence has not disappeared entirely, it is found to have weakened relatively. This study illuminates the“religious studies”(din bilimsel) approach that underlies the Religious Culture and Moral Knowledge programs. Another issue the study seeks to explicate is the influence of the Ankara School on religious education courses in schools in Turkey. By drawing attention to the intensity of this influence, the study aims to contribute to existing research in the field.
Benzer Tezler
- Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin pedagojik formasyon yeterlikleri
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED ŞEVKİ AYDIN
- Din öğretiminde öğretmen yetiştirme
Başlık çevirisi yok
HABİP GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ KEYİFLİ
- Basında din eğitimi-öğretimi/laiklik tartışmaları (1945-1960)
Religious education-laicism discussions at media (1945-1960)
ZEYNEP NEVZATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinAnkara Üniversitesiİlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bil. Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECAİ DOĞAN
- Bağımsızlık öncesi Kırgızistanda ilmi ateizm dersi
The Scientifik atheism lesson in Kyrgyzstan before independence
SAYFULLA BAZARKULAV
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesiİlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bil. Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL TOSUN