Tarihsel süreç analizi yöntemiyle küçük devletlerin uluslararası sisteme etkileri
The impact of small states on the international system through historical process analysis method
- Tez No: 990754
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MENENT SAVAŞ CAZALA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası ilişkiler disiplinine hâkim olan büyük devlet merkezli yaklaşımlar, küçük devletlerin uluslararası sistemdeki rollerinin çoğunlukla ikincil düzeyde değerlendirilmesine yol açmaktadır. Bu bakış açısı küçük devletlerin, uluslararası gelişmelerin edilgen aktörü olarak görülmesine neden olmaktadır. Boyutsal sıfatlandırmanın ötesinde bir bakış açısıyla yaklaşıldığında, her devlet birer uluslararası aktör konumundadır. Bu nedenle literatürde büyük devletlerin davranışları ile birlikte küçük devletlerin de uluslararası gelişmelerdeki rolünün incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada küçük devletlerin uluslararası siyasette nasıl bir ilişkisel etkileşim mekanizması içerisinde yer aldıklarını ve bu süreçte büyük devletlerin politikalarını hangi roller aracılığıyla etkileyebildikleri analiz edilmektedir. Uluslararası ortamda yaşanan olayların sonuç odaklı analizi, küçük devletlerin edilgen aktör olarak değerlendirilmesine zemin hazırlamaktadır. Ancak uluslararası ilişkilerde yaşanan kriz, çatışma, iş birliği ve barış süreçlerinin nedenleri tarihsel süreç analiziyle incelendiğinde, küçük devletlerin yalnızca edilgen aktörler olmadığı; aksine farklı dönemlerde büyük devletlerin politikalarında dönüştürücü etkiler yaratabildikleri ortaya çıkarılabilmektedir. Böylece küçük devletlerin, kimi zaman krizlerin oluşumunda nedensel bir özne, kimi zaman da büyük devletlerin rekabet sahası hâline gelerek uluslararası ilişkilerin yönünü değiştiren aktörler olarak çeşitli roller üstlenebildikleri gözlemlenmektedir. Araştırmada küçük devletlerin dış politika araçları (diplomasi, jeopolitik, liderlik ve bürokrasi) üzerinden geliştirdikleri tipolojik roller (arabulucu, tarafsız devlet, tampon, stratejik geçit, çevre/kaynak devleti) belirlenerek küçük devletlerin, görünürlüklerini hangi araçlarla artırarak büyük devletleri ne düzeyde etkiledikleri ortaya konulmaktadır. Küçük devlet etkisinin tarihsel süreç analizi yöntemiyle küçük devletlerin etkisel rolleri Peloponnesos Savaşı'nda Epidamnos, Otuz Yıl Savaşları ve Westphalia Süreci'nde Venedik Cumhuriyeti ve Küba Füze Krizi'nde Küba olmak üzere üç tarihsel vaka ile sınırlandırılarak analiz edilmektedir. Çalışmada küçük devletlerin diplomasi ve jeopolitik gibi dış politika araçlarını kullanarak çok yönlü roller üstlenip görünürlüklerini artırdıkları ve büyük devletlerin politikalarını dolaylı olarak etkileyerek uluslararası sistemin birer öznesi olabildikleri sonucuna varılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Mainstream approaches in International Relations, which are predominantly state-centric and focus on great powers, tend to marginalize the role of small states in the international system. This perspective often portrays small states as passive actors in global politics. Yet, beyond such dimensional categorizations, every state is an international actor. It is therefore essential to analyze the role of small states in international developments alongside the behavior of great powers. This study examines how small states participate in relational mechanisms of interaction within international politics and identifies the roles through which they can shape the policies of great powers. While outcome-oriented analyses frequently reinforce the perception of small states as passive actors, a historical process-based approach reveals that they can exert transformative influence on great power policies across different periods. Small states may act as causal agents in the emergence of crises or, alternatively, as arenas of competition that redirect the course of international relations. The study develops a typology of roles—mediator, neutral state, buffer, strategic gateway, and periphery/resource state—that small states assume through their foreign policy instruments, including diplomacy, geopolitics, leadership, and bureaucracy. It further explores the extent to which these instruments enhance their visibility and influence vis-à-vis great powers. Drawing on historical process analysis, the research investigates three case studies: Epidamnos during the Peloponnesian War, the Republic of Venice in the Thirty Years' War and the Westphalian negotiations, and Cuba during the Cuban Missile Crisis.
Benzer Tezler
- Gıda hakkı temelli agroekolojik hukuk
Agroecological law based on the right to food
DOLUNAY ÇÖREK AKYILDIZ
Doktora
Türkçe
2026
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM ÜSKÜL ENGİN
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2022 yılında yayınladığı çocuk kitapları listesi (7-12 yaş grubu) üzerine tematik bir inceleme
A thematic analysis of the 2022 children's book list (ages 7-12) published by the ministry of Family and Social Services
VİLDAN ÖNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT KOÇAK
- Filistin-İsrail çatışmasının tarihi seyri ve temmuz 2014 Gazze saldırısının Türk yazılı basınına yansıması
Historical reflections on the palestinian-Israeli conflict: The Gaza attack; Written in Turkish press, july 2014 historical reflections on the palestinian-Israeli conflict: The Gaza attack; Written in Turkish press, july 2014
OMAR ABUFAYYAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
TarihAtatürk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SALİH SEYHAN
- Application of robust statistics on a crude distillation unit
Ham petrol destilasyon ünitesinde sağlam istatistiklerin uygulanması
SİNEM NALBANT KURŞUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Kimya MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK ALAKENT