Ergenlerde duygusal istismar ile içe ve dışa yönelim problemleri arasında sosyal-duygusal öğrenmenin aracılık ilişkisi
Mediating relationship of social-emotional learning between emotional abuse and internalizing and externalizing problems in adolescents
- Tez No: 990790
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM PEKER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı ergenlerde 1.zamandaki duygusal istismar ile 2.zamandaki içe ve dışa yönelim problemleri arasında 2.zamandaki sosyal-duygusal öğrenmenin aracılık ilişkisini incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise ergenlerin cinsiyetleri, sınıf düzeyleri ve okul türüne göre içe ve dışa yönelim problemleri arasındaki farklılaşmayı ortaya çıkarmaktır. Yöntem: Bu çalışma nicel yöntem araştırmalarından ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen boylamsal araştırmalardan biri olan ve farklı zamanlarda aynı örneklemden veri toplanan panel araştırması kullanılmıştır. Çalışmaya katılacak liseleri belirlemek için uygun örnekleme yöntemi ve örneklem büyüklüğünü ve gücünü belirlemek için G*Power 3.1 programı kullanılmıştır. Bu bağlamda, 763 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek için“Ergenlerde Duygusal İstismar ölçeği”,“Ergenlerde İçselleştirici ve Dışsallaştırıcı Davranış ölçekleri”ve“Ergenlerde Sosyal-Duygusal Öğrenme ölçeği”ve ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan, demografik bilgileri hakkında bilgi edinmeyi amaçlayan 'Kişisel Bilgi Formu' uygulanmıştır. Analiz için SPSS-25 programı ve bağımsız örneklemler için t testi, varyans, Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. 1.zamandaki duygusal istismar ile 2.zamandaki içe ve dışa yönelim problemler arasındaki ilişkide 2.zamandaki sosyal duygusal öğrenmenin aracılık ilişkisini belirlemek için AMOS-24 programı kullanılmıştır. Aracılık bulgusunun 5000 kişiyi içeren örneklemlerdeki sonucunu incelemek için bootstrap analizi yapılmıştır. Bootstrap analizi için SPSS-25 programında yer alan Macro Process programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada ergenlerde duygusal istismar ile içe ve dışa yönelim problemleri arasında sosyal-duygusal öğrenmenin aracılık ilişkisinin olduğu doğrulanmıştır. Ayrıca sosyal-duygusal öğrenme yoluyla ergenlerde duygusal istismarın içe ve dışa yönelim problemleri üzerinde boylamsal ilişkilerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın diğer bulgusu ise içe ve dışa yönelim problemlerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türüne göre farklılaştığıdır. Sonuçlar: Bir model üzerinden ve teorik dayanak gösterilerek sosyal duygusal öğrenme becerilerinin içe ve dışa yönelim problemlerini azaltmada ilişkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Ek olarak, nispeten göreceli bir süreç içerisinde duygusal istismarın içe ve dışa yönelim problemleri üzerindeki boylamsal ilişkileri belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this research is to examine the mediating relationship between social-emotional learning in the second stage of adolescence and internalized and externalizing problems in the second stage. Another aim of the study is to examine the differentiation in internalizing and externalizing problems among adolescents according to their gender, grade level, and school type. Method: This study utilized a panel research method, a type of longitudinal research within the relational survey model of quantitative research, where data was collected from the same sample at different times. Convenient sampling method was used to select the high schools participating in the study, and the G*Power 3.1 program was used to determine the sample size and power. In this context, 763 students were included in the study. To obtain the research data, the“Emotional Abuse Scale in Adolescents,”the“Internalizing and Externalizing Behavior Scales in Adolescents,”and the“Social-Emotional Learning Scale in Adolescents”were administered, along with a 'Personal Information Form' prepared by the researcher to gather demographic information. For the analysis, SPSS-25 software and independent samples t-test, variance analysis, and Pearson correlation analysis were used. The AMOS-24 program was used to determine the mediating relationship of social-emotional learning in the second stage of life in the relationship between emotional abuse in the first stage and internalized and externalized problems in the second stage. Bootstrap analysis was conducted to examine the mediation finding in samples containing 5000 individuals. The Macro Process program within SPSS-25 was used for the bootstrap analysis. Findings: The study confirmed a mediating relationship between emotional abuse and internalizing and externalizing problems in adolescents through social-emotional learning. Furthermore, it revealed a longitudinal relationship between emotional abuse and internalizing and externalizing problems in adolescents via social-emotional learning. Another finding of the study was that internalizing and externalizing problems differed according to gender, grade level, and school type. Conclusions: A model, supported by theoretical principles, has shown a correlation between social-emotional learning skills and reducing internalized and externalized behavioral problems. Additionally, longitudinal relationships between emotional abuse and internalized and externalized behavioral problems have been identified over a relatively short period.
Benzer Tezler
- Aile içi şiddetin erkek çocuğun şiddet içeren suç işleme davranışına etkileri
Effects of domestic violence on behavior of committing violence included crime of a male child
ASLI CENNET OVACIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Adli Tıpİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK SEZGİN
- Lise öğrencilerinde çocukluk örselenme yaşantıları ve öfke ifade biçimleri ile benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigate the relationship between childhood traumatic experience of high school students and the anger expression styles, self-esteem, life satisfaction
ŞALİBE KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Suç işlemiş ve suç işlememiş ergenlerin algıladıkları duygusal istismar ve benlik saygılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A Comparative study of how delinquent and non-delinquent adolescents perceive emotional abuse ond self-esteem
EMRAH KIRIMSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA KANER
- Genç yetişkinlerde cinsel suçlara yönelik bilişsel çarpıtmalar: Erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolü
Cognitive distortions regarding sexual crimes in young-adults: The mediating role of early maladaptive schemas
İSMAİL ALTAN TÜLÜ
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
- Psychological maltreatment an attempt of its definition by experts and its assessment among a group of adolescents
Başlık çevirisi yok
MELDA ALANTAR