Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin ürettiği anlatısal ve ikna edici metinlerde söylem belirteçlerinin kullanımı
The use of discourse markers in narrative and persuasive texts produced by learners of Turkish as a foreign language
- Tez No: 990839
- Danışmanlar: PROF. DR. ELÇİN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyindeki uluslararası öğrencilerin yazılı anlatı ve ikna edici metinlerinde söylem belirteçlerini (SB) nasıl kullandıklarını incelemektir. Araştırmanın verilerini, Mersin TUAM'dan C1 belgesi almış ve halen Mersin Üniversitesinin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören 30 uluslararası öğrencinin iki yazma görevinde ürettikleri toplam 60 metin (30 anlatısal, 30 ikna edici) oluşturmaktadır. Öğrencilerden, kişisel olarak etkileyen bir olayı anlatmaları ve teknoloji konulu bir görüş yazısı kaleme almaları istenmiştir. Metinler, Fraser'ın 1999 yaklaşımı temel alınarak genişletici, karşıtlık bildiren, çıkarımsal ve zaman söylem belirteçleri olmak üzere dört işlevsel sınıfta Kodlanarak çözümlenmiştir. Nicel çözümlemede, metin türlerine ve öğrencilere göre SB sıklıkları, 1.000 sözcükte SB yoğunlukları ve işlevsel kategorilere göre dağılımlar hesaplanmıştır. Nitel çözümlemede ise öğrencilerin söylem belirteci kullanımında görülen aşırı kullanım, eksik kullanım, yanlış seçim ve konumlandırma gibi örüntüler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular, C1 düzeyindeki öğrencilerin yazılı üretimlerinde söylem belirteçlerini görece yüksek bir yoğunlukta kullandıklarını ve her iki metin türünde de yoğunluk düzeylerinin birbirine oldukça yakın olduğunu göstermektedir. İşlevsel açıdan bakıldığında, genişletici ve karşıtlık bildiren SB'lerin hem anlatısal hem de ikna edici metinlerde baskın olduğu, çıkarımsal ve zaman söylem belirteçlerinin ise daha sınırlı kullanıldığı görülmüştür. Nitel çözümleme, bazı öğrencilerin az sayıda SB'ye (özellikle ve, ama türü belirteçlere) aşırı derecede yaslandığını; bazılarının ise cümleler arası ilişkiyi açıkça işaretlemeyen, bağlaçsız diziler kurduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, yabancı dil olarak Türkçe yazma öğretiminde söylem belirteçlerinin yalnızca dilbilgisel bir liste olarak değil, metin içindeki işlevleriyle birlikte ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Öğrencilerin farklı işlevsel kategorilerdeki belirteç repertuarlarını genişletmeye yönelik etkinlikler ve bağlam temelli geri bildirimler, yazılı anlatım becerilerinin gelişimine önemli katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine how C1-level international students learning Turkish as a foreign language use discourse markers (DMs) in their written narrative and persuasive texts. The data of the study consist of a total of 60 texts (30 narrative, 30 persuasive) produced in two writing tasks by 30 international students who have received a C1 certificate from Mersin TUAM and are currently studying in various faculties at Mersin University. The students were asked to narrate an event that had personally affected them and to write an opinion essay on the topic of technology. The texts were coded and analysed, on the basis of Fraser's 1999 approach, under four functional categories as elaborative, contrastive, inferential and temporal discourse markers. In the quantitative analysis, DM frequencies by text type and by student, DM densities per 1,000 words, and distributions across functional categories were calculated. In the qualitative analysis, patterns such as overuse, underuse, incorrect choice and positioning observed in students' use of discourse markers were examined in detail. The findings indicate that C1-level students use discourse markers at a relatively high density in their written productions and that the density levels in both text types are quite close to each other. From a functional perspective, elaborative and contrastive DMs were found to be dominant in both narrative and persuasive texts, while inferential and temporal discourse markers were used more limitedly. The qualitative analysis revealed that some students relied excessively on a small number of DMs (especially discourse markers of the ve and ama type), while others produced sequences of sentences without conjunctions that did not explicitly signal the relationships between sentences. The results suggest that in teaching writing in Turkish as a foreign language, discourse markers should be addressed not merely as a grammatical list but together with their functions within the text. Activities aimed at expanding students' repertoires of markers in different functional categories and context-based feedback may make an important contribution to the development of their written expression skills.
Benzer Tezler
- Yapay zekânın ürettiği metinlerin dinleme becerisi gelişiminde kullanımı: B1 düzeyindeki öğrenciler üzerine bir inceleme
The use of text generated by artificialintelligence in the development of listening skills: A study on B1 level students
GÜRDAL KARAKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN ÇOBANOĞLU
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin aradil özellikleri
The interlanguage properties of the learners of Turkish as a foreign language
SERKAN KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DilbilimDokuz Eylül ÜniversitesiGenel Dilbilim Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AYŞEN CEM DEĞER
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin süreç - odaklı motivasyon ve benlik algılarına yönelik çoklu - biyografik durum çalışması
Multi - biographical case studies on the process - oriented motivation and self - perception of the learners of Turkish as a foreign language
ÖMER KOÇER
Doktora
Türkçe
2015
DilbilimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ŞAHİN
DOÇ. DR. MUSTAFA Y. ERYAMAN
- Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin başarı ve başarısızlıklarını değerlendirmedeki atfetme farklılıkları
Attributional differences for success and failure of the learners who study Turkish as a foreign language
ALİYE YÖRDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL YÜCE