Impact of digital transformation, organizational learning, ambidexterity, and agility as dynamic capabilities on organizational performance - a study in Türkiye
Dinamik yetenekler olarak dijital dönüşüm, örgütsel öğrenme, çift yönlülük ve çevikliğin örgütsel performans üzerindeki etkisi - Türkiye örneği
- Tez No: 990989
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ASLI EKMEKÇİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İşletme yönetimi, Business management
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Dinamik Yetenekler perspektifi çerçevesinde dijital dönüşüm, örgütsel öğrenme, çift yönlülük, çeviklik ve örgütsel performans arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çalışmanın amacı, öğrenme temelli unsurların ve dijital yeteneklerin örgütsel performansı hiyerarşik ve aracılı mekanizmalar yoluyla nasıl etkilediğini açıklamaktır. Önceki çalışmalar bu kavramları çoğunlukla ayrı ayrı veya kısmi kombinasyonlar halinde ele almış olsa da, tümünü aynı anda bütünleşik biçimde inceleyen modeller sınırlıdır. Çalışma, pragmatik araştırma felsefesini benimsemekte ve örgüt düzeyinde hipotez testine dayalı nicel bir araştırma tasarımı kullanmaktadır. Veriler, Türkiye'de Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işletmelerden toplanmıştır. Önerilen araştırma modeli, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, Dinamik Yetenekler çerçevesine güçlü ampirik destek sağlamaktadır. Dijital dönüşüm, hem örgütsel öğrenmeyi hem de keşfedici ve yararlanıcı öğrenmeyi olumlu yönde etkilemektedir. Örgütsel öğrenme her iki öğrenme biçimini desteklemekte, ancak doğrudan örgütsel çift yönlülüğe yol açmamaktadır. Çift yönlülük, genç firmalarda örgütsel performansla zayıf bir ilişki göstermekte, daha olgun firmalarda ise anlamlı bir etki sergilememektedir. Buna karşılık, hem keşfedici hem de yararlanıcı öğrenme örgütsel çevikliği anlamlı biçimde artırmaktadır; yararlanıcı öğrenmenin etkisi daha güçlüdür. Örgütsel çeviklik ise örgütsel performans üzerinde güçlü ve olumlu bir etkiye sahiptir ve öğrenmenin performansa dönüştürülmesinde üst düzey bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca algılanan mutlak örgütsel performans ile karşılaştırmalı örgütsel performans arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Genel olarak çalışma, örgüt düzeyinde yetenek gelişimi ve performans ilişkisini bütüncül ve bağlama duyarlı bir bakış açısıyla açıklamaktadır.
Özet (Çeviri)
This PhD thesis examines the relationships among digital transformation, organizational learning, ambidexterity, agility, and performance from a Dynamic Capabilities perspective. The study aims to explain how learning-based and digital capabilities influence organizational performance through hierarchical and mediated mechanisms. Although prior research has examined these constructs separately or in partial combinations, integrated models that include all of them simultaneously remain limited. The study adopts a pragmatic research philosophy and uses a quantitative research design with hypothesis testing at the organizational level of analysis. Data were collected from companies operating in Technology Development Zones in Türkiye. Confirmatory factor analysis and structural equation modeling were used to test the proposed research model. The findings provide strong support for the Dynamic Capabilities framework. Digital transformation positively influences organizational learning as well as exploratory and exploitative learning. Organizational learning supports both learning modes but does not directly lead to ambidexterity. Ambidexterity shows a weak relationship with organizational performance in young firms and no significant effect in older firms, highlighting its context-dependent nature. Both exploratory and exploitative learning significantly enhance organizational agility, with exploitative learning showing stronger effects. Organizational agility, in turn, has a strong positive impact on organizational performance and emerges as a higher-order mechanism through which learning is converted into performance outcomes. The results also show a significant relationship between perceived absolute and comparative organizational performance. Overall, the study offers an integrated and context-sensitive explanation of capability development and performance.
Benzer Tezler
- İşletmelerde yönetişim ve örgütsel öğrenme aracılığıyla dijital dönüşümün sürdürülebilir değer zinciri üzerindeki etkisi: İhracatçı firmalar üzerine bir uygulama
The impact of digital transformation on the sustainable value chain through governance and organizational learning in businesses: An application on exporting companies
AYŞEGÜL AKMEŞE
- Kamuda dijital dönüşüm sürecinde örgütsel öğrenme üzerine bir araştırma: Munzur üniversitesi örneği
A research on organizational learning in the digital transformation process in the public sector: the example of Munzur university
MEHMET ALİ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMunzur Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLKİF YALÇIN
- Dijital dönüşümün örgütsel dayanıklılığa etkisinde örgütsel hafızanın aracı rolü
The mediating role of organizational memory in the effect of digital transformation on organizational resilience
FATMA TOPAL
- Örgütsel öğrenmenin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde dijital liderliğin aracı rolü
The mediating role of digital leadership in the effect of organizational learning on innovative work behavior
CEMRE KARİP BİÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeBursa Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN BİRİNCİOĞLU
- Dijital liderliğin örgütsel öğrenme üzerindeki etkisinde dijital örgüt kültürünün aracı rolü
The mediating role of digital organizational culture in the effect of digital leadership on organizational learning
ŞULE SEFEROĞLU SABAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM TUNA