Gıda ambalaj tasarımında sürdürülebilir ve yenilikçi eğilimler: Alanyazın tabanlı bir derleme
Sustainable and innovative trends in food packaging : A literature-based review
- Tez No: 991095
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ EKMEKÇİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir gıda ambalajı, Yenilikçi gıda ambalajı, Gıda ambalajlama teknolojileri, Biyobozunur gıda ambalajı, Biyobazlı ambalaj malzemeleri, Yeniden kullanılabilir gıda ambalajı, Sustainable food packaging, Innovative food packaging, Food packaging technologies, Biodegradable food packaging, Bio-based packaging materials, Reusable food packaging
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Girişimcilik ve Yenilikçilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda artan çevresel farkındalık, tüketici davranışlarındaki değişim ve teknolojik gelişmeler, gıda ambalajı tasarımında sürdürülebilirlik ve yenilikçiliği ön plana çıkarmaktadır. Gıda ambalajları sadece ürünün fiziksel korunmasını sağlamakla kalmayıp, bununla birlikte sürdürülebilirlik ilkelerine uyumlu malzeme kullanımı, tüketici ile karşılıklı etki kurma ve gıda güvenliğini artırma gibi çok boyutlu işlevler üstlenmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, gıda ambalaj tasarımında öne çıkan yenilikçi ve sürdürülebilir eğilimleri alanyazın tabanlı bir derleme yöntemiyle incelemek ve bu eğilimleri ulusal ve uluslararası ölçekte düzenlenen farklı yarışmalarda ödül almış gıda ambalajı tasarımları üzerinden değerlendirmektir. Araştırma kapsamında 2020–2025 yılları arasında ödüllendirilmiş gıda ambalajı tasarımları incelenmiş; seçilen örnekler, oluşturulan değerlendirme kriterleri doğrultusunda sistematik olarak analiz edilmiştir. Değerlendirme sürecinde malzeme türü, sürdürülebilirlik yaklaşımı, döngüsel ekonomi uyumu, gıda güvenliği, kullanıcı deneyimi ve çevresel etki gibi başlıklar esas alınmıştır. Elde edilen bulgular, geri dönüşüme uygun yapıların ve monomalzeme sistemlerinin, incelenen tüm yarışmalarda sürdürülebilir gıda ambalajı tasarımının temel bileşenleri hâline geldiğini göstermektedir. Döngüsel ekonomi prensipleriyle uyumlu çözümler, gerek ulusal gerekse uluslararası ölçekte ödül alan tasarımlarda yüksek düzeyde süreklilik sergilemektedir. Bununla birlikte malzeme azaltımı, üretim verimliliği, ergonomik tasarım ve etiketleme yoluyla tüketiciyle iletişim gibi kriterlerin de birçok yarışmada güçlü biçimde temsil edildiği görülmektedir. Bu durum, sürdürülebilirliğin yalnızca çevresel boyutla sınırlı kalmadığını; ekonomik sürdürülebilirlik, kullanıcı deneyimi ve endüstriyel uygulanabilirlik ile birlikte ele alındığını ortaya koymaktadır. Araştırmanın bulguları, sürdürülebilir gıda ambalajı tasarımının geleceğine yönelik kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, rising environmental awareness, shifts in consumer behavior, and In recent years, increasing environmental awareness, changes in consumer behavior, and technological advancements have brought sustainability and innovation to the forefront of food packaging design. Food packaging not only serves to protect products physically but also fulfills multiple functions, including the use of materials aligned with sustainability principles, interaction with consumers, and the enhancement of food safety. The aim of this thesis is to examine innovative and sustainable trends in food packaging design through a literature-based review and to evaluate these trends based on award-winning food packaging designs from various national and international competitions. Within the scope of the study, food packaging designs awarded between 2020 and 2025 were analyzed systematically in accordance with predefined evaluation criteria. The evaluation process focused on aspects such as material type, sustainability approach, compatibility with circular economy principles, food safety, user experience, and environmental impact. The findings indicate that recyclable structures and monomaterial systems have become fundamental components of sustainable food packaging design across all examined competitions. Solutions aligned with circular economy principles demonstrate a high level of continuity in both national and international award-winning designs. In addition, criteria such as material reduction, production efficiency, ergonomic design, and consumer communication through labeling are strongly represented in many competitions. This reveals that sustainability is not limited to environmental considerations alone but is addressed in conjunction with economic sustainability, user experience, and industrial applicability. The results of the study provide a comprehensive roadmap for the future of sustainable food packaging design.
Benzer Tezler
- Gıda ambalajlarının incelenmesi ve sürdürülebilir kâğıt esaslı ambalaj tasarımları
Analysis of food packaging and sustainable paper-based packaging designs
ELİF ARZEN DEMİREL İNAL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ELİF TARLAKAZAN
- Yenilebilir ambalajlarin tasarim potansiyelinin ve biyomimetik yaklaşimlarin sürdürülebilirlik bağlaminda i̇ncelenmesi
Investigating the design potential of edible packaging and biomimetic approaches in the context of sustainability
ABDULFETTAH FEHİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri TasarımıKarabük ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHİM TEMİZ
DOÇ. DR. CEVAT ÖZARPA
- Processing of polylactide nanofibrous and film structures: Effects of polymer blending and bio-additives on structure-property relationships
Polilaktit nanolif ve film yapılarının işlenmesi: Polimer karışımı ve biyo-katkıların yapı-özellik ilişkileri üzerine etkisi
HANDAN PALAK
Doktora
İngilizce
2025
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇAK KARAGÜZEL KAYAOĞLU
- Ultraviyole teknolojisi (UV-C) ile atık çay lifinden sürdürülebilir nişasta bazlı ambalaj filmi tasarımı ve taze et ambalajında kullanım olanaklarının araştırılması
Design of sustainable starch-based packaging film from tea fiber waste with ultraviolet technology (UV-C) and investigation of possibilities of use in fresh meat packaging
SUDE CANSIN GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiManisa Celal Bayar ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE UYARCAN