Aile hekimliği asistanlarının topluluk önünde konuşma kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve topluluk önünde konuşma kaygısına eğitimin etkisinin değerlendirilmesi
Determination of public speaking anxiety levels of family medicine residents and evaluation of the effect of training on public speaking anxiety
- Tez No: 991404
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, asistan eğitimi, glossofobi, topluluk önünde konuşma kaygısı, Family medicine, resident education, glossophobia, public speaking anxiety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Topluluk önünde konuşma becerisi, hekimlerin akademik sunumlar, vaka tartışmaları ve hasta bilgilendirme süreçlerinde etkin rol alabilmeleri için kritik bir öneme sahiptir. Ancak literatürde“glossofobi”olarak tanımlanan topluluk önünde konuşma kaygısı, hekimlerin mesleki performansını, akademik gelişimini ve iletişim yetkinliklerini olumsuz etkileyebilen yaygın bir sorundur. Özellikle tıpta uzmanlık eğitimi süresince yoğun sunum sorumluluğu taşıyan asistan hekimlerde bu kaygının yönetilmesi, eğitimin verimliliği açısından bir gerekliliktir. Bu doğrultuda yapılan çalışmanın temel amacı; Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde görev yapan aile hekimliği asistanlarının topluluk önünde konuşma kaygısı düzeylerini belirlemek, bu kaygıyı etkileyen sosyodemografik ve mesleki faktörleri incelemek ve kaygıyı azaltmaya yönelik uygulanan yapılandırılmış bir eğitim programının etkililiğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Yarı deneysel (tek grup ön test-son test) desendeki bu araştırma, Mayıs 2025 – Ağustos 2025 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde yürütülmüştür. Eğitim müdahalesi, AMEE Guide No: 87 kuramsal çerçevesinde tasarlanmış ve raporlanmasında TIDieR rehberi esas alınmıştır. 10 kişilik bir grupta yapılan pilot uygulama ve uzman görüşleri sonrası nihai halini alan çalışma, evreni temsil gücü yüksek 199 asistan hekim ile tamamlanmıştır. Eğitim materyalleri, Mayer'in Multimedya Öğrenme İlkeleri doğrultusunda hazırlanmış; uygulama birliği için standart bir anlatıcı protokolü takip edilerek her biri yaklaşık 36 kişiden oluşan 6 oturumda sunulmuştur. Verilerin toplanmasında“Sosyodemografik Bilgi Formu”ve“TÖKKÖ”kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 27.0 programı ile yapılmış; normal dağılım göstermeyen veriler için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır ( p < 0,05). Bulgular: Araştırma kapsamındaki 199 asistan hekimin %59,8'inin kadın, %64,8'inin evli olduğu ve %87,9'unun daha önce topluluk önünde konuşma eğitimi almadığı belirlenmiştir. Katılımcıların kaygı tetikleyicileri incelendiğinde; en yüksek kaygının %82,9 oranıyla akademik kadro karşısında, en düşük kaygının ise %4 oranıyla hastalar karşısında yaşandığı saptanmıştır. Eğitim müdahalesinin etkinliği değerlendirildiğinde; katılımcıların eğitim sonrası toplam konuşma kaygısı puanlarında ve ölçeğin bilişsel, davranışsal ve psikolojik alt boyutlarında, eğitim öncesine göre istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir düşüş olduğu tespit edilmiştir. Sosyodemografik değişkenler açısından; tam zamanlı asistanların SAHU asistanlarına göre, bekâr katılımcıların ise evlilere göre başlangıç kaygı düzeylerinin anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca eğitimin sağladığı iyileşmenin, evli katılımcılarda ve kıdemli asistanlarda diğer gruplara göre istatistiksel olarak daha belirgin olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, aile hekimliği asistanlarının hasta-hekim iletişiminde yetkin bir profile sahip olmalarına karşın, topluluk önünde konuşma kaygısının akademik hiyerarşi ve değerlendirilme endişesi (performans anksiyetesi) temelinde geliştiğini ortaya koymuştur. Asistanların büyük çoğunluğunun bu konuda eğitim almamış olması ve kaçınma davranışları sergilemesi, sorunun tıp eğitimindeki yapısal bir eksiklikten kaynaklandığını göstermektedir. Oysa aile hekimliği disiplininin temel taşı olan iletişim becerisinin, sadece klinik pratikle sınırlı kalmayıp bilimsel platformlara da taşınması, branşın akademik gelişimi ve temsiliyeti açısından elzemdir. Araştırma sonucunda uygulanan yapılandırılmış eğitim programının; katılımcıların demografik özelliklerinden bağımsız olarak kaygı düzeylerini, bilişsel ve fizyolojik belirtilerini anlamlı düzeyde iyileştirdiği kanıtlanmıştır. Bu doğrultuda; asistanların hem klinik hem de akademik alanda kendilerini güçlü bir şekilde ifade edebilmeleri, akademik özgüvenlerini ve mesleki doyumlarını artırabilmeleri için, konuşma ve sunum becerileri eğitimlerinin asistanlık çekirdek eğitim müfredatına standart bir modül olarak entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Determination of Public Speaking Anxiety Levels of Family Medicine Residents and Evaluation of the Effect of Training on Public Speaking Anxiety Objective: Public speaking skills are critically important for physicians to take an active role in academic presentations, case discussions, and patient information processes. However, public speaking anxiety, defined as“glossophobia”in the literature, is a common problem that can negatively affect physicians' professional performance, academic development, and communication competencies. Managing this anxiety is a necessity for educational efficiency, especially for resident doctors who bear heavy presentation responsibilities during medical residency training. Accordingly, the main aim of this study is to determine the levels of public speaking anxiety among family medicine residents working at Ankara Bilkent City Hospital, to investigate the sociodemographic and professional factors affecting this anxiety, and to evaluate the effectiveness of a structured training program implemented to reduce anxiety. Materials and Methods: This quasi-experimental (one-group pretest- posttest) study was conducted at Ankara Bilkent City Hospital Family Medicine Clinic between May 2025 and August 2025. The educational intervention was designed within the theoretical framework of AMEE Guide No: 87 and reported according to TIDieR guidelines. Following a pilot application with 10 participants and subsequent expert revisions, the study was completed with 199 residents representing the population. Educational materials were prepared in accordance with Mayer's Multimedia Learning Principles; to ensure implementation fidelity, a standardized educator script was followed across 6 separate sessions, each consisting of approximately 36 participants. Data were collected using the“Sociodemographic Information Form”and the“Public Speaking Anxiety Scale (PSAS)”. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 27.0 software; non-parametric tests, including Wilcoxon Signed-Rank, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, and Spearman Correlation analyses, were utilized (p < 0,05). Results: It was determined that 59.8% of the 199 resident doctors included in the study were female, 64.8% were married, and 87.9% had not received any public speaking training before. When anxiety triggers were examined, it was found that the highest anxiety was experienced in front of academic staff (82.9%), while the lowest anxiety was observed in front of patients (4%). Evaluating the effectiveness of the training intervention, a statistically highly significant decrease was detected in the participants' total speaking anxiety scores as well as in the cognitive, behavioral, and psychological sub-dimensions after the training compared to pre-training. Regarding sociodemographic variables, it was observed that full-time residents had significantly higher baseline anxiety levels than contract (SAHU) residents, and single participants had higher levels than married ones. Furthermore, it was determined that the improvement provided by the training was statistically more pronounced in married participants and senior residents compared to other groups. Conclusion: This study revealed that although family medicine residents have a competent profile in patient-physician communication, public speaking anxiety develops on the basis of academic hierarchy and fear of evaluation (performance anxiety). The fact that the vast majority of residents had not received training on this subject and exhibited avoidance behaviors indicates that the problem stems from a structural deficiency in medical education. However, extending communication skills, which are the cornerstone of the family medicine discipline, beyond clinical practice to scientific platforms is essential for the academic development and representation of the specialty. The research proved that the structured training program implemented significantly improved the participants' anxiety levels, cognitive and physiological symptoms, regardless of their demographic characteristics. Accordingly, it is recommended to integrate speaking and presentation skills training into the residency core curriculum as a standard module so that residents can express themselves strongly in both clinical and academic fields, and increase their academic self-confidence and professional satisfaction.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği asistanlarının stres algıları, tükenmişlik düzeyleri ve sağlık davranışları: Bir eğitim programının etkisi
Perceived stress, burnout levels and healthy behaviors of family medicine residents: The effect of an educational program
HAVVA BÖLÜKBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Aile hekimliği asistanlarının uzmanlık eğitimleri konusunda güncel sorunları ve geleceklerine bakış açısı
Current issues and future views on specialist training of family medicine assistants
HARUN KODAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
- Aile hekimliği asistanlarının iş doyumu ve eğitim kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine assistants by job satisfaction and training quality
FADİME KAYA
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALUK MERGEN
- Aile hekimliği asistanlarının adli olgulara yaklaşım ve sorumlulukları hakkındaki farkındalıklarının belirlenmesi
Determination of the awareness of approaches and responsibilities of family practice assistants to forensic cases
GÖKTUĞ YAŞAR KOŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Adli TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
- Aile hekimliği asistanlarının uzmanlık eğitimine bakışı
Specialization education of family medicine assistantsoutlook
CİHAN ADIYAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MEMET TAŞKIN EGİCİ