Tanzimat, Birinci ve İkinci Meşrutiyet Dönemi'nde halk versus modern halkla ilişkilerde halk
The conception of the public in the Tanzimat, First and Second Constitutional periods versus the public in modern public relations
- Tez No: 991412
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA İLKAY İŞLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, Tarih, Public Relations, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Osmanlı siyasal düzeninde“halk”kavramının Tanzimat, Birinci ve İkinci Meşrutiyet dönemlerindeki nasıl konumlandığını inceleyerek, Türkiye'de modern halkla ilişkilerde“halk”kavramının nasıl değiştiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel savı, Osmanlı'da halkın hukuki ve söylemsel olarak adlandırılmasına rağmen, siyasal ve iletişimsel açıdan kendi varlığı veya geleceği hakkında karar verme eylemini gerçekleştirecek etkin bir özneye dönüşmediğidir. Öncelikle Osmanlı'nın klasik döneminde halkın,“reaya ve tebaa”olarak adlandırılarak düzenin hiyerarşik yapısı içinde, siyasal karar süreçlerine katılımı incelenecektir. Devlet–halk ilişkisini fermanlar üzerinden görmek mümkündür. Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla birlikte devletin halkı hukuki olarak nasıl tanımlandığı; reformlar ile ne amaçladığı, fermanların halkta nasıl karşılık bulduğu temsil bilinci ve siyasal katılım talebi konuları ikincil kaynaklardan klasik niteliksel yöntemle analiz edilmiştir. Birinci ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde halk kavramı anayasal düzlemde görünür hâle gelmiş; basının çoğullaşması, cemiyetleşme ve kamuoyunun ortaya çıkışıyla birlikte halkın kamusal görünürlüğü artmıştır. Bununla birlikte temsil ve mobilizasyon süreçlerinin dar, kentli ve eğitimli gruplarla sınırlı kaldığı; halkın karar alma süreçlerini düzenli biçimde etkileyen bir“halk”yapısının oluşmadığı savunulmaktadır. Çalışmanın karşılaştırmalı analiz bölümünde, Osmanlı'daki halk/tebaa anlayışı, Avrupa ve Amerika'daki eşzamanlı halk tasarımlarıyla karşılaştırılmakta; Osmanlı'daki tek yönlü ve devlet merkezli iletişim yapısının, halkla ilişkiler literatüründe tanımlanan karşılıklı ve etkileşimli“halk”anlayışından yapısal olarak ayrıldığı gösterilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde halk kavramındaki dönüşümün doğrudan bir halkla ilişkiler pratiği üretmediğini, ancak güncel halkla ilişkiler disiplininin temel kavramları için tarihsel bir arka plan sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze how the concept of“the public”was positioned within the Ottoman political order during the Tanzimat and the First and Second Constitutional periods, and to examine how this concept transformed within the framework of modern public relations in Türkiye. The central argument of the study is that although the public in the Ottoman Empire was legally and discursively defined, it did not transform into an active political or communicative subject capable of making decisions regarding its own existence or future. First, the study examines the position of the public in the Ottoman classical period, where it was defined as reaya and tebaa within a hierarchical political structure, focusing on its exclusion from political decision-making processes. The state–public relationship is primarily analyzed through imperial edicts (firmans). With the Tanzimat and Islahat Edicts, the study investigates how the state legally redefined the public, the objectives of these reforms, and how the edicts were received by the population. Issues such as representational consciousness and demands for political participation are analyzed through secondary sources using a classical qualitative methodology. During the First and Second Constitutional periods, the concept of the public became more visible at the constitutional level. The diversification of the press, the rise of associations, and the emergence of public opinion increased the public's presence in the public sphere. However, this study argues that processes of representation and mobilization remained limited to narrow, urban, and educated groups, and that a structurally stable“public”capable of consistently influencing decision-making processes did not emerge. In the comparative analysis section, the Ottoman conception of the public/subject is compared with contemporary notions of the public in Europe and the United States. The study demonstrates that the Ottoman model of one-way, state-centered communication structurally diverged from the reciprocal and interactive understanding of the“public”defined in public relations literature. Ultimately, the study concludes that although the transformation of the public concept during the Tanzimat and Constitutional periods did not produce a direct public relations practice, it provides an important historical background for the foundational concepts of the contemporary public relations discipline.
Benzer Tezler
- Meşrutiyet Döneminde Osmanlıcılık tartışmaları
Ottomanism in the Constitutional Monarchy Period
OĞUZHAN KIR
- VI-VII. dönem Adana milletvekilleri ve siyasi faaliyetleri
Adana deputies of the VI and VII terms and their political activities
SÜMEYYA YETİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZTÜRK
- Türkiye'de halkçılıktan popülizme geçiş: Bir cereyanın doğuşu, gelişimi ve dönüşümü (1908-1960)
The transition from halkçılık to populism in Turkey: The birth, development and transformation of a movement (1908-1960)
MESUT CAN AKÇAY
- II. Meşrutiyet dönemi resmi kutlama ve törenlerin Osmanlı basınına yansımaları
II. the reflection of official celebration and ceremonies of Constitutional Monarchy Period on the Ottoman press
TUĞBA DAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF FİDAN