Dirençli kent tartışmaları ekseninde Türkiye'de kent yönetiminin değerlendirilmesi
An evaluation of urban management in Türkiye within the context of resilient city debates
- Tez No: 991426
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZLI YÜCEL BATMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Afet yönetimi, Kentsel dirençlilik, Sürdürülebilir kentleşme, Disaster management, Urban resilience, Sustainable urbanization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kentler iklim değişikliği, afet riski, çevresel bozulma, hızlı kentleşme ile sosyal ve mekansal eşitsizlikler gibi çok boyutlu sorunlarla karşı karşıyadır. Bu durum, mevcut kent yönetimi anlayışının ötesine geçen, riskleri önceden tanımlayan, krizleri etkin biçimde yöneten ve değişen koşullara uyum sağlayan yeni bir kent yönetimi yaklaşımını gerekli kılmaktadır. Bu çerçevedeki dirençli kent modeli, kentlerin iklim değişikliğine ve afet risklerine karşı dirençlilik kapasitesini artırmayı hedefleyen bütüncül bir paradigmayı temsil etmektedir. Bu kapsamdaki tez çalışması ise Türkiye'de kent yönetimlerinin dirençli kent modeli bağlamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kent kavramı, kentleşme süreçleri, kent modelleri, kent teorileri ve çevre politikaları tarihsel ve kavramsal boyutlarıyla ele alınmıştır. İkinci bölümde, kent yönetimi kavramı ve bileşenleri tanımlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'deki kent yönetiminin kurumsal yapısı ile belediyelerin görev ve yetkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise dirençli kent modeli detaylı biçimde analiz edilerek uluslararası ve ulusal düzeyde yürütülen uygulamalar ile dünyadaki başarılı dirençli kent uygulama örnekleri değerlendirilmiştir. İklim değişikliği ve deprem odaklı afet kaynaklı risklere dirençlilik geliştirilmesi kapsamında Türkiye'deki kent yönetimleri değerlendirilmiş ve bu kapsamda öneriler getirilmiştir. Çalışma kapsamında yapılan değerlendirmeler, kent yönetimlerinin dirençlilik kapasitesinin büyük ölçüde kurumsal örgütlenme, teknik altyapı, uzman personel varlığı, veri yönetimi, planlama araçları, yasal çerçeve, mali yeterlilik ve paydaş katılımı gibi temel bileşenlere bağlı olduğunu göstermiştir. Bu kapsamda, afet yönetimi ve iklim değişikliğine uyum politikalarının kent düzeyinde bütünleşik ve koordineli olarak yürütülmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Türkiye'de kent yönetimlerinin dirençlilik kapasitesinin artırılması için afet risk azaltımı, iklim değişikliğine uyum, sürdürülebilirlik anlayışı ve toplumsal dayanıklılığı kapsayan bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerekli görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, Türkiye'de kent yönetimlerinin dirençli kent modelini benimsemesinin hem mevcut riskleri azaltmada hem de gelecekte artacak belirsizlere karşı kentlerin uyum ve dönüşüm kapasitesini güçlendirmede belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, dirençli kent yaklaşımının kentsel politikalarda ve kent yönetiminde merkezi bir konum edinmesi için kuramsal bir çerçeve ve uygulanabilir öneriler sunularak alana katkı sağlanması hedeflenmiştir. Bütünleşik bir kent modelinin uygulanması çerçevesinde getirilen öneriler kapsamında, sürdürülebilirlik anlayışı temelinde kentsel dirençliliğin sağlanması ile kentsel yaşam kalitesinin iyileştirilmesi hedefinin gerçekleştirilebileceği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Today, cities are faced with multidimensional challenges such as climate change, disaster risks, environmental degradation, rapid urbanization, as well as social and spatial inequalities. This situation necessitates a new approach to urban management that goes beyond the existing understanding of urban administration, one that identifies risks in advance, manages crises effectively, and adapts to changing conditions. Within this framework, the resilient city model represents a holistic paradigm aimed at enhancing cities' resilience capacity against climate change and disaster risks. In this context, this dissertation aims to evaluate urban management in Türkiye within the framework of the resilient city model. The study consists of three main chapters. In the first chapter, the concept of the city, urbanization processes, urban models, urban theories, and environmental policies are examined from historical and conceptual perspectives. In the second chapter, the concept and components of urban management are defined, and within this scope, the institutional structure of urban management in Türkiye, as well as the duties and authorities of municipalities, are analyzed. In the third chapter, the resilient city model is analyzed in detail, and practices implemented at both international and national levels, along with successful examples of resilient city applications worldwide, are evaluated. Within the scope of developing resilience to climate change– and earthquake-oriented disaster risks, urban management structures in Türkiye are assessed and recommendations are proposed accordingly. The evaluations conducted within the study reveal that the resilience capacity of urban management largely depends on fundamental components such as institutional organization, technical infrastructure, availability of expert personnel, data management, planning instruments, legal framework, financial adequacy, and stakeholder participation. In this regard, the study emphasizes that disaster management and climate change adaptation policies should be implemented in an integrated and coordinated manner at the urban level. To enhance the resilience capacity of urban management in Türkiye, it is deemed necessary to adopt a holistic approach encompassing disaster risk reduction, climate change adaptation, sustainability, and social resilience. As a result, this study demonstrates that the adoption of the resilient city model by urban management structures in Türkiye is decisive both in reducing existing risks and in strengthening cities' capacity for adaptation and transformation in the face of increasing future uncertainties. In this context, the study aims to contribute to the field by presenting a theoretical framework and practicable recommendations to ensure that the resilient city approach attains a central position in urban policies and urban management. Within the framework of the recommendations proposed for the implementation of an integrated urban model, it is emphasized that the goal of improving urban quality of life can be achieved by ensuring urban resilience based on sustainability principles.
Benzer Tezler
- Ankara kent folklorunda fal ve falcılık
Fortune-telling and divination in the urban folklore of Ankara
BEYZA NUR CANATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Sivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH TUNÇ
- Tireli kimlik ve mekansal aidiyet: Mardin kent merkezindeki Araplaşmış Kürtler üzerine nitel bir araştırma tireli kimlik ve mekansal aidiyet: mardin kent merkezindeki araplaşmış kürtler üzerine nitel bir araştırma
Hyphenated identity and place attachment: A qualitative research on Arabized Kurds in the urban center of Mardin
ÖZLEM SOLUR SÜRÜCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerMardin Artuklu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE ATEŞ BURÇ
- Yenilikçi aktivitelerin belirleyici faktörü olarak mekansal gömülülük: Bursa-İznik örneğinde bir araştırma
Spatial embeddedness as determining factor of innovative activities: A research in case of Iznik-Bursa
KÜBRA KOÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Şehircilik ve Bölge PlanlamaSelçuk ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ÖZER KARAKAYACI
- Yeni toplu konut alanlarının akıllı yerleşmeler kapsamında değerlendirilmesi: Ankara Çankaya örneği
The evaluation of new residential areas in the frame of smart settlements: Ankara,Çankaya case
HAZAL MİNE SARIASLAN SENYEN
Doktora
Türkçe
2024
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELMAS ERDOĞAN