Kırsal müştereklere yönelik tehditler ve yerel toplumsal hareketler: Pınargözü, Eğricek, Elkondu ve Kalkım köyleri örneği
Threats to rural commons and local social movements: The case of the villages of Pınargözü, Eğricek, Elkondu and Kalkım
- Tez No: 991493
- Danışmanlar: PROF. DR. MİHRİBAN ŞENGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Public Administration, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kent ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de yerel toplulukların müşterek varlıkları sahiplenme gücünün ürettiği toplumsal hareketin gücüne odaklanmaktadır. Müşterekler, toplumsal ilişkiler dolayımında üretilen ve deneyimlenen ortaklaştırılmış varlıklardır. Müşterekler, gündelik yaşam pratikleri içerisinde anlam kazanır ve mekânsal olarak sabitlenemezdir. Müşterekler ile topluluklar arasındaki ilişki, zaman ve mekân ölçeğinde sahiplenme ilişkisi üretmektedir. Yerel toplulukların müşterek varlıklarla kurduğu somut ve soyut ilişki, söz konusu varlıkların müştereklik niteliğini ve anlamını genişletmektedir. Bu anlamda müşterekler ve müştereklik edimi dinamik bir olgudur; doğal, sosyal ve kültürel yapının birer parçasıdırlar. Sermayenin kentsel mekândan kırsal alanlara yöneldiği neoliberal dönemde müşterekler özelleştirme, kamulaştırma ve mülksüleştirme kıskacında metalaştırılmaktadır. Kırsal mekânda dereler, ormanlar, meralar ve diğer doğa varlıkları sermaye için birikim nesnesine dönüşmektedir. Yerel teoplulukların gündelik yaşam biçimlerini şekillendirdikleri, tarihsel olarak somut ve soyut anlamda bağ kurduğu, geçimlik ilişkisi sürdürdüğü varlıklar sermaye tehdidine maruz kalmaktadır. Sermayenin doğaya ve mekâna müdahale biçimi, yerel toplulukların müşterek varlıklarla ilişkisini dönüştürmekte ve koparmaktadır. Bu çalışma Bakırtepe yöresi özelinde Pınargözü, Eğricek, Elkondu ve Kalkım köyleri örneğinde kırsal müştereklere yönelik tehdide karşı yerel toplulukların müşterekleri sahiplenmeye yönelik direniş pratiklerini incelenmiştir. Saha araştırmasında yerel toplulukların müşterekleri anlamlandırma biçimleri, tarihsel olarak kurdukları somut ve soyut/duygulanımsal ilişkinin gücü toplumsal harekitn gücü doğrudan etkilemiştir. Sahiplenmenin güçlü olduğu dönemde toplumsal hareket de yerel ve yerel-ötesi destek almıştır. Kırsal mekânda nüfusun azalması, şirketin rıza üretimine dayalı stratejileri ve yereldeki çatışmalı ilişkiler toplumsal hareketin gücünü zayıflatmıştır. Yerel toplulukların kültürel müşterek varlıklara erişimin kısıtlanması ve geçimlik kaynaklarına mülksüzleştirerek el konulması, kırsal yapıyı dönüştürmenin yanı sıra direnişin gücünü de baskılamıştır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the power of social movements generated by the capacity of local communities in Turkey to appropriate common assets. Commons are shared assets produced and experienced through social relations. Commons gain meaning within everyday life practices and cannot be spatially fixed. The relationship between commons and communities produces a relationship of ownership in terms of time and space. The concrete and abstract relationship that local communities establish with common assets expands the nature and meaning of these assets as commons. In this sense, commons and the act of commoning are dynamic phenomena; they are integral to the natural, social, and cultural structures of society. Capital shifts from urban to rural areas in the neoliberal era, commodifying the commons through privatization, expropriation, and enfeoffment. Streams, forests, pastures, and other resources are all targets of capital accumulation in rural areas. The assets shaping local communities' daily lives, to which they are historically and culturally connected, and on which they rely for subsistence, now face threats from capital. Capital's intervention in nature and space is transforming and severing local communities' ties to these common assets. This study examines how local communities resist threats to rural commons. It focuses on villages in the Bakırtepe region: Pınargözü, Eğricek, Elkondu, and Kalkım. In field research, the study found that the ways local communities understood the commons and the strength of their relationships with these assets directly influenced the social movement's power. Strong feelings of ownership garnered support for the movement from both local and non-local sources. Population declines, the company's consent-based strategies, and local conflicts all weakened the social movement. Restricting access to cultural commons and dispossessing communities of their livelihoods transformed rural structures and suppressed resistance.
Benzer Tezler
- Toplumsal mekan üretiminde müşterekleştirme pratikleri: düzce umut evleri
Commoning practices of production of social space: Düzce hope houses
HAZAL GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehircilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT CEMAL YALÇINTAN
- Environment between law and justice: Legal consciousness of environmental movements in Turkey, 1990-2024
Hukuk ve adalet arasında çevre: Türkiye'de çevre hareketlerinin hukuk bilinci, 1990-2024
RÜYA YÜKSEL GÜVEN
Doktora
İngilizce
2024
SosyolojiBoğaziçi ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IRMAK ERTÖR
- Kırsal kadının semt pazarlarındaki girişimciliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Samsun ili örneği
Factors effective rural women's entrepreneurship in local markets: the case of Samsun province, Turkey
SEMA EZGİ YÜCEER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT DEMİRYÜREK
- Lojistik köylerin personel tedarikinde meslek yüksekokullarının rolü: Sinop ve Samsun illerinde uygulama
The vocational colleges' role in staff supply of logistic centers: Application in Sinop and Samsun
HAKAN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DenizcilikMaltepe ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TANYAŞ