Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik sınıf uygulamalarında bilişsel katılımı teşvik etme durumları ve bunların 21. yy. becerilerine katkısının belirlenmesi
Determining the extent to which middle school mathematics teachers encourage cognitive engagement in their mathematics classroom practices and determining the contribution of this to 21st-century skills
- Tez No: 991523
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEJLA GÜREFE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin sınıf içi uygulamalarında öğrencilerin bilişsel katılımını incelemektir. Bu çerçevede çalışmada, öğretmen uygulamalarının bilişsel katılım döngüsünün öngörü, performans ve yansıtma aşamalarındaki yansımalarını kapsamlı bir şekilde ortaya konulması hedeflemiştir. Öğrencilerin zihinsel çabası, öz düzenleme ve üstbilişsel süreçlerle ilişkili olan bilişsel katılım, özellikle günümüz eğitiminin temel gereksinimi olan 21. yüzyıl becerilerinin (eleştirel düşünme, yaratıcılık, iş birliği ve iletişim) geliştirilmesi açısından önemli olduğu söylenebilir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülen araştırmanın çalışma grubu farklı sınıf düzeylerinde (5., 6., 7. ve 8. sınıf) ders veren toplam 12 matematik öğretmeninden oluşmuştur. Çalışmanın verileri gözlem, gözlem formu ve alan notları ile toplanmış ve veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin bilişsel katılımı teşvik etme konusunda önemli potansiyellere sahip olduğunu göstermekle birlikte, ağırlıklı olarak bilgi aktarımına odaklanan öğretim geleneklerinin bu potansiyelin tam olarak hayata geçirilmesinde önemli sınırlılıklar yarattığını açıkça ortaya koymuştur. Özellikle, öğretmenlerin öngörü aşamasında (hedefleri öğrencilerin günlük yaşamla ilişkilendirme, stratejik planlama) ve yansıtma aşamasında (öğrenme stratejilerine yönelik derinlemesine geri bildirim sağlama ve duyuşsal engelleri kaldırma) bilişsel katılımı teşvik etme fırsatlarını yeterince kullanamadıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bulgular öğretmen uygulamalarının öğrencilerin eleştirel düşünme, yaratıcılık, iş birliği ve iletişim gibi 21. yüzyıl becerilerini ne düzeyde desteklediğini de somut biçimde gözler önüne sermiştir. Elde edilen sonuçlar, mevcut matematik eğitim programlarının ve ders içeriklerinin, öğrencilerin üstbilişsel stratejileri modelleme yeteneklerini artırma ve öğrenci özerkliğini geliştirme amaçlarına hizmet edecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu doğrultuda matematik eğitimi disiplininde öğrencilerin bilişsel derinliğini artırmaya yönelik etkili öğretim stratejilerinin geliştirilmesi ve sınıf içi pratiklere uyarlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this research is to examine the cognitive engagement of students in the classroom practices of middle school mathematics teachers. Within this framework, the study aimed to comprehensively reveal the reflections of teacher practices on the prediction, performance, and reflection phases of the cognitive engagement cycle. Cognitive engagement, which is related to students' mental effort, self-regulation, and metacognitive processes, can be considered particularly important for the development of 21st-century skills (critical thinking, creativity, collaboration, and communication), which are fundamental requirements of modern education. The study, conducted using a case study design from qualitative research methods, included a study group of 12 mathematics teachers teaching at different grade levels (5th, 6th, 7th, and 8th grades). Data were collected through observation, observation forms, and field notes, and analyzed using descriptive analysis methods. The research findings clearly show that while teachers have significant potential in promoting cognitive engagement, teaching traditions that primarily focus on information transfer create significant limitations in fully realizing this potential. Specifically, it was found that teachers did not adequately utilize opportunities to encourage cognitive engagement during the prediction phase (connecting goals to students' daily lives, strategic planning) and the reflection phase (providing in-depth feedback on learning strategies and removing affective barriers). However, the findings also concretely demonstrated the extent to which teacher practices supported students' 21st-century skills such as critical thinking, creativity, collaboration, and communication. The results indicate that current mathematics education programs and course content need to be restructured to serve the purposes of enhancing students' metacognitive strategy modeling abilities and developing student autonomy. Accordingly, it is recommended that effective teaching strategies aimed at increasing students' cognitive depth in the discipline of mathematics education be developed and adapted to classroom practices.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Ben nasıl bir öğretmenim? öğrencilerimin fen-teknoloji-mühendislik-matematik (STEM) kariyer gelişimi üzerine öz-incelemem
What kind of a teacher am i? my self-study on my students' science-technology-engineering-mathematics (STEM) career development
İSMAİL DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH TAŞAR
- Geleceğin sınıflarında (FCL) senaryo temelli uygulamaların değerlendirilmesi ve matematiksel eleştirel düşünme becerilerine etkisi
Evaluation of scenario-based applications in future classrooms (FCL) and their impact on mathematical critical thinking skills
EMİNE KÜBRA TURUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVDA DOLAPÇIOĞLU
- Farklı dijital oyunlaştırma platformlarının kullanımının öğrencilerin matematik dersindeki akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisi
The effect of the use of different digital gamification platforms on students' academic achievement and motivation in mathematics classes
ŞEYMANUR DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURULLAH TAŞ
- Zekâ oyunlarının Türkçe ve Matematik derslerinde kullanılmasının ortaokul öğrencileri üzerindeki bilişsel ve duyuşsal etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluating cognitive and affective effects of using mind games in Turkish and Mathematics courses on secondary school students
TURGAY DEMİREL
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TÜRKAN KARAKUŞ