Dijital çağda kötü haber bağımlılığı ve haberden kaçınma davranışı üzerine bir inceleme
An examination of bad news addiction and news avoidance behavior in the digital age
- Tez No: 991598
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN İRVAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Haberden kaçınma, kötü haber bağımlılığı, bilgi yorgunluğu, psikolojik etkiler, yeni medya, News avoidance, bad news addiction, information fatigue, psychological effects, new media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Medya ve İletişim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni medya teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak, dijital ortamda sürekli güncellenen haber akışına maruz kalan bireyler, bir yandan bilgiye kolay erişim sağlarken diğer yandan yoğun enformasyon yüküne ve olumsuz psikolojik etkilere açık hale gelmektedir. Özellikle kriz dönemlerinde yaygınlaşan olumsuz haber içerikleri, bireylerde kaygı, stres ve tükenmişlik gibi psikolojik sorunlara yol açmakta; buna bağlı olarak haberden kaçınma davranışı ve kötü haber bağımlılığı gibi iki karşıt medya tüketim biçimi karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, bireylerin haber tüketiminde öne çıkan iki eğilimin psikolojik ve davranışsal boyutları incelenmiştir. Araştırmada nicel bir yöntem benimsenmiştir. Pilot uygulama kapsamında 70 katılımcıdan elde edilen verilerle 42 maddelik bir ölçek geliştirilmiş, ardından ölçeğin geçerlik ve güvenirliği 484 kişilik bir örneklem üzerinde test edilmiştir. Elde edilen bulgular, geliştirilen yapıların güvenilir ve geçerli olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçları, kadın katılımcıların erkek katılımcılara oranla daha yüksek düzeyde haberden kaçınma eğilimi gösterdiğini; yaş grupları açısından ise kötü haber bağımlılığına ilişkin alt boyutlarda anlamlı farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, günlük haber ve sosyal medya tüketim süresinin artışı, kötü haber bağımlılığı eğilimini anlamlı biçimde artırırken; yüksek bağımlılık düzeyiyle birlikte kaygı ve stres gibi psikolojik etkilerin de belirginleştiği görülmektedir. Korelasyon analizleri, haberden kaçınma ile kötü haber bağımlılığı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, yeni medya ortamında bireylerin olumsuz içeriklerle kurdukları karmaşık ilişkiyi hem haberden kaçınma hem de kötü haber bağımlılığı boyutlarıyla bütüncül biçimde ele alarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Geliştirilen ölçekler, gelecekte farklı demografik ve kültürel örneklemler üzerinde test edilerek haber tüketiminde psikososyal etkilerin daha derinlemesine anlaşılmasına olanak sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
With the rapid advancement of new media technologies, individuals are increasingly exposed to a continuous stream of information, which, while facilitating access to news, also leads to information overload and psychological fatigue. The intensified circulation of negative content, especially during times of crisis, contributes to rising levels of anxiety, stress, and emotional exhaustion. Within this context, two seemingly opposing yet interconnected patterns of media consumption have emerged: news avoidance and bad news addiction. This study examines the psychological and behavioral dimensions of two prominent tendencies in individuals' digital news consumption habits. A quantitative research method was employed. In the first stage, a 42-item scale was developed based on data obtained from a pilot study conducted with 70 participants. In the second stage, data were collected from a larger sample of 484 participants to test the validity and reliability of the scale. The findings indicate that the developed structures are reliable and valid. Analysis results indicate that female participants exhibit higher levels of news avoidance compared to male participants; moreover, significant differences are observed across age groups with respect to the subdimensions of bad news addiction. In addition, an increase in daily news and social media consumption duration significantly heightens the tendency toward bad news addiction, while higher levels of addiction are accompanied by more pronounced psychological effects such as anxiety and stress. Correlation analyses demonstrate that there is a statistically significant negative relationship between news avoidance and bad news addiction. Overall, this study contributes an original framework to the literature by examining news avoidance and bad news addiction concurrently within the context of new media. The developed and validated scales provide a solid foundation for future studies aiming to explore the psychosocial effects of news consumption across different demographic and cultural contexts.
Benzer Tezler
- Türkiye'de 1 Mayısların düzenlenmesi ve yönetilmesi
The organization and governance of May days in Turkey / L'organisation et l'administration des 1er Mai en Turquie
ERHAN ÖZŞEKER
Doktora
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL CAYMAZ
- Dijital oyunlarda polis temsili
Police representation in digital games
KEREM ÇIRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
- Dijital ikinci el ürün platformlarında satıcı itibarı ve algılanan ürün riski üzerine bir araştırma
Research on seller reputation and perceived product risk on digital second-hand product platforms
ENES KARADERE
- Navigating the paradox of connectivity and isolation: Impacts on digital nomads' psychological well-being
Bağlantılı olmanın ve yalnızlığın paradoksunda yol almak: Dijital göçebelerin psikolojik iyilik hâline etkileri
MAHİN FARSHBAF MAHERIAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN VEYSEL ERTEMEL
- Esnek resim damgalama: Blok tabanlı damgalama analizi, vektör damgası kullanımı ve doğrulama damgalamasının geliştirilmesi
Resilient image watermarking: Block-based image watermarking analysis, using vector image as watermark and improving authentication purpose watermarking
AHMET ŞENOL
Doktora
Türkçe
2018
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ SEVER