Yerel ekonomide kadın girişimcilerin rolü: Afet sonrası yeniden yapılanma sürecinde kadın girişimciliği
The role of women entrepreneurs in the local economy: Women's entrepreneurship in the post-disaster reconstruction process
- Tez No: 991623
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONYEL OFLAZOĞLU DORA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay'daki kadın girişimcilerin deneyimlerini, karşılaştıkları zorlukları ve geliştirdikleri başa çıkma stratejilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Afetlerin mevcut toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini derinleştirdiği bilinmektedir. Çalışma, kadın girişimciliği, afet dayanıklılığı ve toplumsal cinsiyet kesişiminde kavramsal ve ampirik katkı sunmayı hedeflemektedir. Fenomenolojik desende tasarlanan nitel araştırmada, maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak farklı demografik özelliklere sahip 20 kadın girişimci ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, Braun ve Clarke'nin altı aşamalı tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular dokuz ana tema altında yapılandırılmıştır: afet öncesi girişimcilik deneyimi, afet anı ve kriz dönemi deneyimleri, yeniden başlama süreci, karşılaşılan zorluklar ve engeller, fırsatlar ve olumlu gelişmeler, destek mekanizmaları ve erişim, psikososyal etkiler ve iyileşme, yerel ekonomiye katkı ve politika önerileri. Araştırma sonuçları, kadınların girişimcilik motivasyonlarının ekonomik zorunlulukla başladığını, ancak özgüven artışı, karar alma gücü ve toplumsal tanınma gibi çok boyutlu kazanımlar elde ettiklerini ortaya koymaktadır. Afet sonrası iş yaşamına devam etme kararında ekonomik gereklilik, mesleki kimlik bağlılığı ve psikolojik toparlanma ihtiyacının etkili olduğu saptanmıştır. Katılımcılar, sermaye yetersizliği, finansal erişim sorunları, travma sonrası stres, toplumsal cinsiyet normlarından kaynaklanan baskılar ve bürokratik engeller gibi çok katmanlı zorluklarla mücadele etmişlerdir. Bununla birlikte, dijital dönüşüm fırsatları, yeni iş alanlarının ortaya çıkması, sosyal sermayenin güçlenmesi ve kişisel güçlenme süreçleri de gözlemlenmiştir. Araştırmanın önemli bulgularından biri, girişimcilik faaliyetinin psikolojik iyileşme sürecinde iyileştirici bir işlev görmesidir. Kadınlar, çalışma yaşamının normalleşme, kontrol duygusu ve anlam kazanma açısından kritik önem taşıdığını vurgulamışlardır. Sosyal sermaye, afet sonrası dayanıklılıkta belirleyici rol oynamıştır. Aile, kadın dayanışma ağları, kooperatifler ve sivil toplum örgütleri temel destek mekanizmaları olarak işlev görmüştür. Dijital yetkinliklere sahip kadınlar yeni fırsatlar yaratabilirken, dijital okuryazarlıktan yoksun olanlar dışlanma riskiyle karşı karşıya kalmıştır. Kadın girişimciler, istihdam yaratma, yerel üretim süreçlerini canlandırma ve toplumsal dayanışmayı güçlendirme yoluyla yerel ekonominin yeniden inşasında merkezi aktörler olarak öne çıkmaktadır. Araştırma, zaman dilimlerine göre farklılaşan politika önerileri sunmaktadır: acil dönemde kadın girişimci destek paketleri, psikolojik danışmanlık hizmetleri ve çocuk bakım destekleri; orta vadede kapasite geliştirme programları ve finansal kapsayıcılık mekanizmaları; uzun vadede ise toplumsal cinsiyet eşitliğini merkezine alan yasal düzenlemeler ve kurumsal kapasite güçlendirme önerilmektedir. Sonuç olarak, afet sonrası yeniden yapılanma süreci, toplumsal cinsiyet eşitliğine doğru yapısal dönüşüm için bir fırsat penceresi olarak değerlendirilmelidir. Uygun destek mekanizmalarıyla donatıldıklarında, kadın girişimciler yalnızca ekonomik aktörler değil, aynı zamanda sosyal dönüşümün öncüleri ve sürdürülebilir kalkınmanın mimarları olarak rol oynayabilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research examines the experiences, challenges, and coping strategies of women entrepreneurs operating in Hatay following the February 6, 2023 earthquakes. Disasters are not gender-neutral; they deepen existing inequalities and disproportionately affect women. This study contributes to the literature at the intersection of women's entrepreneurship, disaster resilience, and gender. The research employs a phenomenological design using qualitative methods. In-depth interviews were conducted with 20 women entrepreneurs from diverse ages, education levels, marital statuses, and sectors through maximum diversity sampling. Data were analyzed using Braun and Clarke's thematic analysis method. Findings are structured under nine main themes: pre-disaster entrepreneurship experience, disaster moment and crisis period, restart process, challenges encountered, opportunities and positive developments, support mechanisms, psychosocial effects, contribution to local economy, and policy recommendations. While women started entrepreneurship due to economic necessity, they gained multidimensional benefits including self-confidence, decision-making power, and social recognition. The decision to restart after the earthquake was driven by economic necessity, professional identity, and psychological recovery needs. Women faced challenges including capital insufficiency, credit access problems, psychological trauma, gender-based pressure, and bureaucratic obstacles. However, positive developments such as digital transformation, new business opportunities, increased social capital, and personal empowerment were also experienced. The central role of work in psychological recovery is one of the most significant findings. Women expressed that working provided them with a sense of normalcy, control, and meaning. Social capital played a critical role in women's resilience. Family, women's networks, cooperatives, and associations served as life-saving support systems. While women with digital skills created new opportunities, those without digital literacy became victims of the digital divide. Women played a central role in rebuilding the local economy through employment creation, local production, and community solidarity. The research proposes emergency support packages for women entrepreneurs, psychological support, and childcare assistance for the immediate period; capacity building and financial inclusion for the medium term; and gender equality legislation and institutional capacity strengthening for the long term. Post-disaster reconstruction should be viewed as an opportunity for transformation toward gender equality. With appropriate support, women are powerful agents, pioneers of change, and architects of sustainable development.
Benzer Tezler
- The influence of Ghana's social welfare system on the vulnerabilities
Gana'daki sosyal refah sisteminin kırılganlıklar üzerine etkileri
JAMAL APPIAH-KUBI
Doktora
İngilizce
2022
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Kırsal alanda kadın girişimciliğinin desteklenmesinin yerel ekonomik kalkınmaya etkileri: Balıkesir ili Umay çiftliği örneği
The effects of women entrepreneurship in rural areas on local economic development: The example of Umay farm in the province of Balikesir
DİLBER DURNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ekonomi ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLAY SAKARYA
- An analysis of women entrepreneurship policies as a tool for regional development in transition context: The case of Azerbaijan
Geçiş dönemi ekonomilerinde bölgesel gelişme aracı olarak kadın girişimciliği politikalarının analizi: Azerbaycan örneği
HATİCE TUĞBA İKİZLER FEARNLEY
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE FERHAN GEZİCİ KORTEN
- Kültür ekonomisi bağlamında yerel kadın girişimciliği: Nar Hanım Çiftliği örneği
Local women entrepreneurship in the context of cultural economy: The example of Nar Hanım Farm
EKİN ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
- Yerel kalkınmada kadın girişimcilerin rolü: Niğde örneği
The role of women entrepreneurs in local development: The Nigde example
DİDEM BALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EkonomiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ KUTLUAY TUTAR