Measurement and analysis of supply chain resilience in defense ındustry
Savunma sanayi şirketlerinde tedarik zinciri dayanıklılığının ölçümü ve analizi
- Tez No: 991669
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL EROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk savunma sanayiinde tedarik zinciri dayanıklılığını değerlendirmeye yönelik kapsamlı bir ölçüm çerçevesi geliştirmeyi ve uygulamayı amaçlamaktadır. Sektörün jeopolitik risklere, düzenleyici kısıtlamalara ve teknolojik bağımlılıklara açık yapısı dikkate alınarak, araştırma süreci sistematik literatür taraması, Delphi yöntemiyle uzman görüşü alınması ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile nicel önceliklendirme adımlarını içeren çok yöntemli bir yaklaşımla yürütülmüştür. Yetkinlikler ve kırılganlıklar başlıkları altında sınıflandırılan toplam 29 dayanıklılık göstergesi belirlenmiş, uzman görüşleriyle doğrulanmış ve ağırlıklandırılmıştır. Bu göstergeler, 2022–2024 yıllarını kapsayan üç yıllık dönemde firma içi uzmanların değerlendirmeleri ile puanlanmıştır. Çalışmanın bulguları, firmanın dayanıklılık skorunun 2022 yılında 0,94 seviyesinden başlayarak 2024 yılında 1,16'ya yükseldiğini ve bu süreçte sürekli bir gelişim sağlandığını göstermektedir. Stratejik tedarik yönetimi, tedarik zinciri yeniden yapılandırma kabiliyeti ve görünürlük gibi temel yetkinlik alanlarında önemli artışlar kaydedilmiştir. Aynı zamanda, lojistik sorunları, ürün eskimesi ve düzenleyici risklere ilişkin kırılganlıklarda anlamlı azalmalar gözlemlenmiş, bu da genel dayanıklılık seviyesinin artmasına katkı sağlamıştır. Geliştirilen yöntemsel çerçeve, savunma sektörü için uygulanabilir, izlenebilir ve tekrarlanabilir bir dayanıklılık ölçüm modeli sunmaktadır. Çalışma, akademik literatüre katkı sunmasının yanı sıra, stratejik yönetim açısından uygulanabilir öneriler de içermektedir. Özellikle dayanıklılığın kurumsal olarak izlenmesi, tedarik süreçlerinin stratejik hedeflerle uyumlandırılması ve sistemsel kırılganlıkların azaltılmasına yönelik eylem önerileri geliştirilmiştir. Örneklem ve algıya dayalı veri kullanımı gibi sınırlılıkları bulunmakla birlikte, çalışma yüksek riskli endüstriyel sektörler için gelecekteki araştırmalara temel oluşturacak nitelikte bir model sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop and apply a comprehensive measurement framework for evaluating supply chain resilience within the Turkish defense industry. Recognizing the sector's exposure to geopolitical risks, regulatory constraints, and technological dependencies, the research adopts a multi-method approach combining systematic literature review, expert consultation via the Delphi method, and quantitative prioritization through the Analytic Hierarchy Process (AHP). A total of 29 resilience indicators, which are categorized under capabilities and vulnerabilities, were identified, validated, and weighted. These indicators were then assessed using perception-based scoring collected from organizational experts over a three-year period (2022–2024). The results indicate a progressive improvement in the firm's resilience posture, with scores rising from 0.94 in 2022 to 1.16 in 2024. Significant improvements were observed in key capability areas such as strategic procurement, supply chain restructuring, and visibility. Simultaneously, notable reductions in vulnerabilities related to logistics disruptions, obsolescence, and regulatory risks contributed to the upward resilience trajectory. The methodological design offers a replicable, sector-specific framework for resilience measurement and monitoring, while the findings highlight both operational progress and ongoing risks within the defense supply chain context. This study contributes to both academic literature and practical management by offering actionable insights and a structured tool for resilience assessment. It concludes with targeted recommendations to institutionalize resilience monitoring, align procurement with strategic objectives, and further mitigate systemic vulnerabilities. Despite limitations related to sample scope and perception-based inputs, the study provides a foundational model for future empirical work and strategic application in high-risk industrial sectors.
Benzer Tezler
- Bulanık çok kriterli karar verme teknikleri ile sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi ve tedarikçi seçimi
Fuzzy multi-criteria decision-making used in supplier selection and sustainable supply chain management
BURHAN ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya Üniversitesiİmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN ÖVER ÖZÇELİK
- Sürdürülebilir tedarik zinciri performansının değerlendirilmesinde SCOR modelinin incelenmesi
An analysis of the SCOR model in evaluating sustainable supply chain performance
CEYDA ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLAY ÇELEBİ GONIDIS
- Yalın, çevik, yeşil, dayanıklı ve sürdürülebilir tedarik zinciri perspektiflerinden bütünleşik bir tedarikçi performansı değerlendirme yaklaşımı
An integrated supplier performance evaluation approach from lean, agile, green, resilient and sustainable supply chain perspectives
GÖZDE ÇİNKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Kan tedarik zinciri ağ tasarımı ve süreç yönetiminde çok aşamalı stokastik programlama modelleri ve çözüm yaklaşımı
Multi-stage stochastic programming models and solution approach for blood supply chain network design and management
GÜL İMAMOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Y. İLKER TOPÇU
PROF. DR. NEZİR AYDIN
- Aralık değerli küresel bulanık analitik hiyerarşi prosesi yöntemi kullanılarak bir yalın olgunluk değerlendirme modeli önerisi
A lean maturity assessment model proposal using interval-valued spherical fuzzy analytic hierarchy process method
ASİYE YÜCEDAĞ GÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER KİRAZ