Geri Dön

Yaşlılarda dehidratasyon ve fonksiyonel bağımlılık ve bakım verenin tükenmişliği

Dehydration and functional dependence in the elderly and caregiver burnout

PDF İndir

  1. Tez No: 991705
  2. Yazar: ŞAİKA YURDAKUL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, dehidratasyon, fonksiyonel bağımlılık, bakım veren tükenmişliği, birinci basamak, Older adults, dehydration, functional dependency, caregiver burnout, primary care
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, toplumda yaşayan yaşlı bireylerde dehidratasyonun fonksiyonel bağımlılık ve bakım veren tükenmişliği ile ilişkisini incelemek ve dehidratasyon riskinin yalnızca biyokimyasal göstergelerle değil, fonksiyonel ve psikososyal bileşenlerle birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma, birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında 65 yaş ve üzeri 400 birey ile yürütülmüştür. Katılımcıların fonksiyonel durumları Kalk–Yürü Testi (KYT), Otur–Kalk Testi (OKT), Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri (ADL) ve Lawton–Brody Aletli Günlük Yaşam Aktiviteleri (IADL) ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Dehidratasyon, klinik dehidratasyon tarama ölçeği ve hesaplanmış serum osmolaritesi ile belirlenmiştir. Depresif belirtiler Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ), bakım veren tükenmişliği ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MBI) ile ölçülmüştür. Bulgular: Katılımcıların %34,8'inde yüksek düşme riski, %31,3'ünde düşük otur–kalk performansı ve %35,3'ünde depresif belirti saptanmıştır. KYT ve OKT'de riskli bulunan bireylerde dehidratasyon ve bakım veren tükenmişliği düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, ADL puanları ve serum osmolarite değerleri ise daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizinde dehidratasyon puanlarını açıklamada BKİ'nin pozitif, Katz ADL puanının ise negatif yönde bağımsız olarak ilişkili olduğu saptanmıştır. Serum osmolaritesi demografik ve sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Sonuç: Bu çalışma, yaşlı bireylerde dehidratasyonun yalnızca biyokimyasal bir sorun değil; fonksiyonel bağımlılık, mobilite kısıtlılığı ve psikososyal durumla yakından ilişkili, çok boyutlu bir klinik durum olduğunu göstermektedir. Dehidratasyon riskinin değerlendirilmesinde laboratuvar temelli yaklaşımlara ek olarak fonksiyonel testler ve psikososyal değerlendirmelerin birlikte kullanılması, birinci basamak ve geriatri pratiğinde erken tanı ve önleyici müdahaleler açısından önemlidir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to investigate the association between dehydration, functional dependency, and caregiver burnout among community-dwelling older adults, and to emphasize the importance of evaluating dehydration risk using functional and psychosocial parameters in addition to biochemical measures. Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted with 400 individuals aged 65 years and older within the scope of primary care services. Functional status was assessed using the Timed Up and Go (TUG) test, Sit-to-Stand (STS) test, Katz Activities of Daily Living (ADL) scale, and Lawton–Brody Instrumental Activities of Daily Living (IADL) scale. Dehydration was evaluated using a clinical dehydration screening scale and calculated serum osmolarity. Depressive symptoms were assessed with the Geriatric Depression Scale (GDS), and caregiver burnout was measured using the Maslach Burnout Inventory (MBI). Results: High fall risk was identified in 34.8% of participants, low sit-to-stand performance in 31.3%, and depressive symptoms in 35.3%. Participants classified as high risk according to TUG and STS tests had significantly higher dehydration and caregiver burnout scores, while ADL scores and serum osmolarity levels were significantly lower (p<0.05). In multivariable linear regression analysis, body mass index (BMI) was independently and positively associated with dehydration, whereas ADL score was independently and negatively associated. Serum osmolarity did not differ significantly according to demographic or sociodemographic characteristics. Conclusion: This study demonstrates that dehydration in older adults is not merely a biochemical imbalance but a multidimensional clinical condition closely related to functional dependency, mobility limitations, and psychosocial factors. Incorporating functional mobility assessments and psychosocial evaluation alongside laboratory measures may improve early detection and preventive strategies for dehydration in primary care and geriatric practice.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    670255

    Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü hastaların EAT-10 ölçeği ile yutma fonksiyonunun ve aspirasyon riskinin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    ZEYNEP KAS

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA

  2. Tez No

    599530

    Environmentally friendly components for energy storage devices

    Enerji depolama cihazlarında çevre dostu bileşenlerin kullanımı

    ELENA STOJANOVSKA

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Polimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ KILIÇ

  3. Tez No

    790048

    65-80 yaş arası ve 80 yaş üzeri hasta gruplarında akut böbrek hasarı gelişimi için risk faktörleri ve böbrek sağkalımı üzerine etki eden faktörler

    Risk factors for the development of acute kidney injury in patient groups between 65-80 years and over 80 years and factors affecting renal survival

    LEYLA GULIYEVA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    NefrolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM GÜRSU

  4. Tez No

    203762

    Yatan hastalarda böbrek fonksiyon bozukluğu nedenlerinin, risk faktörlerinin ve seyrinin incelenmesi; retrospektif bir çalışma

    Examination of reasons of renal dysfunction, risk factors and progress in inpatients; a retrospective study

    ANIL TOMBAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    NefrolojiMersin Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET ALPER KIYKIM

  5. Tez No

    893309

    Hastane yatışı sırasında geriatri bilim dalına malnütrisyon için danışılan hastaların kapsamlı geriatrik değerlendirilmesive geriatrik sendromların hastane içi mortalite ile ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    NIGAR MAMMADLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. ASLI TUFAN ÇİNÇİN

Geri Dön