Baş boyun malignitelerinde kanser ilişkili karbonik anhidraz IX/XII enzim seviyesinin tümörün tanısı, evresi ve tedavisi ileilişkilendirilmesi
Correlation of cancer-related carbonic anhydrase IX/XII enzyme levels with tumor diagnosis, stage, and treatment in head and neck malignancies
- Tez No: 991706
- Danışmanlar: PROF. DR. KAZIM BOZDEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: baş boyun kanseri, karbonik anhidraz, biyobelirteç, Biyobelirteçler, Kafa ve boyun neoplazmları, Head and neck cancer, carbonic anhydrase, biomarker, Biomarkers, Head and neck neoplasms, Carbonic anhydrases
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Baş boyun kanserleri, dünya çapında yedinci en yaygın kanser teşhisini oluşturmaktadır. Tüm kanser olgularının %6'sını oluşturmaktadır. Kansere bağlı ölümlerde ise 8.sırada yer alır. Kanserlerin tedavisinde en önemli konu kanserlerin erken ve kesin olarak teşhis edilmesidir. Hastada benzer oluşumların olup olmadığı, daha önce kanser olayı gözlenip gözlenmediği kan değerleri, enzim seviyeleri, önemli verilerdendir. Karbonik anhidraz enzim ailesi, pH düzenlenmesi ve kanser oluşumu için anahtar role sahiptir. Bu çalışmada CA- IX / CA-XII protein düzeyleri baş boyun malignitesi saptanmış hastalarda ve kontrol grubunda karşılaştırılarak, CA- IX / CAXII nin baş boyun malignitelerinde tümörün derecesi, boyutu, lenf nod pozitifliği (metastazı) ile ilişkilendirilerek hastalığın tansı ve prognozuna katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif bir vaka kontrol çalışması olup Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde 12/09/2024- 12/09/2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'mize başvuran yeni tanı almış 30 adet baş boyun malignite hastası yazılı onam alarak dahil edildi. 30 adet kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak incelendi. Demografik veriler, tümör histopatolojileri, evreleri, ek hastalıklar, hasta ve kontrol grubunda kan serumundan değerlendirilen karbonik anhidraz protein seviyeleri ROC eğrileri ile analiz edilmiştir. Hasta ve kontrol grubu CA protein düzeyleri, tümör evrelerindeki CA protein düzeyleri, lenf nodu tutulumu ile ilişkisi ve tümör histopatolojisi, primer tümör bölgesi ile ilişkisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bulgular: Baş boyun kanseri hastaları ve kontrol grubu arasında değerlendirilen CA IX ve CA XII protein düzeyi arasında bir fark elde edilmiştir. Hasta grubunun serum CA-IX ve CA-XII protein seviyelerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. (p<0.001) Çalışma verilerinde ileri evre hastalığı tahmin etmesi açısından roc eğrisi ile veriler değerlendirilmiştir. Yüksek CAIX ve CA- XII protein ekspresyon düzeylerinin kanser ileri evresi lehine güçlü bir bulgu olduğu ancak bazı ileri evre olgularında da ise normal seviyelerde CA-IX ve CA-XII düzeylerinin belirlendiği gözlenmiştir. Baş boyun malignitesi olan hastalarda ek hastalık(diabet,hipertansiyon,kardiyovasküler hastalıklar vb.kronik hastalıklar) sahibi olmanın serum CA-IX ve CA-XII protein ekspresyon düzeyinde anlamlı artışa sahip olduğu saptanmıştır (p=0.005) Verileri toplanan hastaların başvuru anında lenf nodu pozitiflik durumu ve CA-IX / CA- XII düzeyi de roc eğrisi ile değerlendirilmiştir. Genel olarak, her iki biyobelirteç de lenf nodu pozitifliğini öngörmede orta düzeyde tanısal potansiyel göstermiştir. Yüksek duyarlılık ve yüksek negatif prediktif değerleri lenf nodu pozitifliği dışlama açısından klinik olarak faydalı olabileceğini düşündürmüştür. Sonuç: Vücutta tümörogenezde hipoksi ve asidifikasyon anahtar rol oynamaktadır. İnflamasyon zemininden başlayarak metabolik yolaklar tetiklenerek hücresel düzeyde kanserleşme, invazyon ve metastaz tetiklenebilmektedir. Bu yolaklarda rol alan enzimlerden olan CA-IX ve CA-XII izoformlarının düzeylerinin inhibisyonu aracılığıyla baş boyun malignitesi olan hastalarda prognoza katkıda bulunmak mümkün olacaktır. CA-IX ve CA-XII proteinlerinin düzey belirlenmesi ile erken tanı, cerrahi tedavilere ve prognoz iyileştirilmesine katkı sağlanabilecektir. İleri evre hastalık ve lenf nodu pozitifliğini öngörmede CA-IX ve CA-XII protein ekspresyon düzeylerinin tanısal potansiyeli yeterli bulunmuştur. Baş boyun malignitesi hastalarında tanı ve takipte kritik önemi olan radyolojik görüntüleme yöntemlerine ek olarak daha pratik, kolay ulaşılabilir ve az maliyetli olan CA-IX ve CA-XII ELİSA kitleri kullanılarak doğrulama yapılabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Head and neck cancers constitute the seventh most common cancer diagnosis worldwide, accounting for approximately 6% of all cancer cases, and rank eighth among cancer-related causes of death. The most critical factor in tumor management is the early and accurate diagnosis of malignancy. The presence of similar lesions, a prior history of malignancy, blood parameters, and enzyme levels represent important diagnostic and prognostic indicators. The carbonic anhydrase enzyme family plays a key role in pH regulation and tumorigenesis. The present study aimed to compare serum CA-IX and CA-XII protein levels in patients diagnosed with head and neck malignancies and healthy controls, and to investigate the association of CAIX and CA-XII expression with tumor grade, tumor size, and lymph node positivity (metastasis), thereby evaluating their contribution to diagnosis and prognosis in head and neck cancers. Materials and Methods: This prospective case–control study was conducted at the Department of Otorhinolaryngology, Ankara Bilkent City Hospital, between 12 September 2024 and 12 September 2025. A total of 30 newly diagnosed patients with head and neck malignancies who presented to the clinic were enrolled after obtaining written informed consent. The findings were compared with those of 30 individuals in the control group. Demographic characteristics, tumor histopathology, tumor stage, comorbidities, and serum carbonic anhydrase protein levels measured in both patient and control groups were analyzed using receiver operating characteristic (ROC) curves. Serum CA protein levels were compared between patient and control groups, across tumor stages, in relation to lymph node involvement, tumor histopathology, and primary tumor localization. Results: A significant difference in serum CA-IX and CA-XII protein levels was observed between patients with head and neck cancer and the control group. Serum CA-IX and CA-XII levels were significantly higher in the patient group compared with controls (p < 0.001). ROC curve analysis demonstrated that elevated CA-IX and CA-XII protein expression levels were strongly associated with advanced stage disease; however, normal CA-IX and CA-XII levels were also observed in a subset of patients with advanced-stage tumors. The presence of comorbidities in patients with head and neck malignancies was associated with a significant increase in serum CA-IX and CA-XII protein expression levels (p = 0.005). Lymph node positivity at the time of presentation and CA-IX/CA-XII levels were also evaluated using ROC curve analysis. Overall, both biomarkers demonstrated moderate diagnostic potential for predicting lymph node involvement. Their high sensitivity and high negative predictive values suggest potential clinical utility in excluding lymph node metastasis. Conclusion: Hypoxia and tissue acidification play a central role in tumorigenesis. Beginning with an inflammatory microenvironment, activation of metabolic pathways can promote cellular transformation, invasion, and metastasis. Modulation and inhibition of CA-IX and CA-XII isoforms, which are key enzymes involved in these pathways, may contribute to improved prognosis in patients with head and neck malignancies. Measurement of CA-IX and CA-XII protein levels may facilitate early diagnosis, improve prognostic assessment, and support surgical decision-making. The diagnostic potential of CA-IX and CA-XII protein expression levels was found to be adequate for predicting advanced-stage disease and lymph node positivity. In addition to radiological imaging modalities, which are of critical importance in the diagnosis and follow-up of head and neck malignancies, validation using more practical, accessible, and cost-effective CA-IX and CA-XII ELISA assays may be feasible.
Benzer Tezler
- Lokal ileri nazofarenks kanserinde indüksiyon kemoterapisi alan hastalar ile eşzamanlı kemoradyoterapi alan hastaların karşılaştırılması
Comparison of patients with locally advanced nasopharyngeal cancer receiving induction chemotherapy and those receiving concurrent chemoradiotherapy
NAZ ŞAHİN CEYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıPamukkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİKE GÖKÇEN DEMİRAY
- Larinksin skuamöz hücreli karsinomunda nötrofil/lenfosit oranının önemi
Importance of neutrophil / lymphocyte ratio in squamous cell carci̇noma of larynx carcinoma
MUHAMMET FATİH TOPUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Kulak Burun ve BoğazMarmara ÜniversitesiCerrahi Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. TEKİN BAĞLAM
- Atipik nevüslerin melanomdan ayrımında dermoskopik bulguların tanısal değeri
Diagnostic value of dermoscopic findings in the differentiation of atypical nevus from melanoma
ONUR ÇAPKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
DermatolojiÇukurova ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN YÜCEL
- Baş-boyun malignitelerinde evrelemeye F-18 FDG PET/BT'nin retrospektif katkısı
Retrospective contribution of 18-F FDG PET/CT in staging of head and neck malignities
YEŞİM CEYLAN
- Metabolik tümör yükünün beyin F-18 FDG biyodistribüsyonuna etkisi
Metabolic tumor burdeneffect on brain F-18 FDG biodistribution
ŞADİYE AYÇA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN AKBULUT