Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartlarının Adil Geçiş İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi: Türkiye'de Yayınlanmış Sürdürülebilirlik Raporları Üzerine İnceleme
Evaluation of Sustainability Reporting Standards in Terms of Just Transition Principles: An Analysis of Sustainability Reports Published in Turkiye
- Tez No: 991802
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKAY DELLAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Anabilim Dalı'nda Elif Özlem BABAOĞLU tarafından Prof. Dr. İlkay DELLAL danışmanlığında yürütülmektedir. Çalışmanın temel amacı, yeşil dönüşüm ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde, sürdürülebilirlik raporlaması standartlarının ve bu standartlara uygun hazırlanmış raporların adil geçiş ilkeleri açısından taşıdığı kritik rolü değerlendirmektir. Bu temel amaç doğrultusunda şu hedeflere odaklanılmaktadır: 1. Sürdürülebilirlik raporlaması standartlarının, adil geçişin başarısı için kritik olan unsurlara (çalışanların haklarının korunması, sosyal kapsayıcılık, beceri geliştirme programları ve bölgesel ekonomik çeşitlendirme gibi) dair şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlama kapasitesinin incelenmesi. 2. Düşük karbonlu ekonomiye adil bir geçişin sağlanmasında kilit rol oynayacak olan istihdam politikaları ve sosyal diyalog mekanizmalarının, sürdürülebilirlik raporlaması verileriyle nasıl daha etkin desteklenebileceğine dair somut uygulama ve politika önerileri sunulması. Günümüzde işletmelerin finansal kaynaklara erişebilmesi ve marka değerlerini koruyabilmesi için yalnızca mali göstergelerini değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal etkilerini de ölçerek raporlaması beklenmektedir. Bu durum, işletmeleri sürdürülebilirlik raporlaması veya entegre raporlama hazırlamaya itmektedir. Küresel düzeyde, işletmelerin iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konusundaki etkilerini kıyaslanabilir bir şekilde raporlayabilmesi için 1987'deki Ortak Geleceğimiz Raporu'ndan bu yana önemli adımlar atılmış ve Küresel Raporlama İnisiyatifi (GRI) ile Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (ISSB) gibi yapılar kurulmuştur. Türkiye'de de Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından TSRS 1 ve TSRS 2 gibi Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları yayımlanmış ve belli kriterleri sağlayan işletmeler için zorunlu hale getirilmiştir. İklim kriziyle mücadelede zorunlu olan yeşil dönüşüm politikalarının temelinde, teknolojik değişimin yanı sıra toplumsal ve etik boyutları oluşturan adil geçiş politikaları yer almaktadır. Adil geçişin amacı, sera gazı emisyonu yüksek sektörlerin düşük emisyonlu teknolojilere geçiş sürecinde çalışanları ve bölge halkını koruyacak önlemler almasını devlet desteğiyle sağlamak; insana yakışır işler, sosyal kapsayıcılık ve beceri kazandırma imkanları oluşturmaktır. Bu tez çalışması, ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik raporlaması standartlarının, adil geçiş politikalarıyla ne ölçüde örtüştüğünü ve bu politikaların emek piyasası üzerindeki etkilerini raporlamada ne kadar yeterli kaldığını inceleyerek kritik bir boşluğu dolduracaktır. Zira adil geçiş kavramının özü eşitlik ve adalet taleplerini merkeze alırken, raporlama standartları genellikle finansal değer üzerindeki etkileri raporlamaya odaklanmaktadır. Tez, raporlama standartlarının (risk yönetimi, strateji ve yönetişim başlıkları altında) işletmelerce sunulan bilgilerin, karbon emisyonlarını düşürmeye yönelik çalışmaların işletme çalışanları ve faaliyet gösterdiği bölge halkı üzerindeki etkilerini içerecek şekilde raporlama yapılmasına imkan sağlayacak rehberliği yapıp yapmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu tez, sadece muhasebe ve raporlama disiplinleri için değil, aynı zamanda ekonomi, sosyal politika ve iklim adaleti alanları için de yeni bir perspektif sunmaktadır. Çalışma, Yeşil Dönüşümün Türkiye'deki toplumsal meşruiyetini ve hakkaniyetini sağlamak adına kritik politika önerileri geliştirilmesine zemin hazırlayarak, sürdürülebilirlik raporlarının toplumsal adalet ve sürdürülebilir kalkınma vizyonu olarak adil geçişin hayata geçirilmesindeki rolünü bilimsel zeminle kanıtlamayı hedeflemektedir. Araştırmanın materyalini, konuyla ilgili ulusal ve uluslararası yayınlar, makaleler, tezler, raporlar ve 2020-2025 döneminde farklı raporlama standartları temel alınarak hazırlanmış sürdürülebilirlik ve entegre raporlar oluşturmaktadır. Çalışmada literatür taraması yapılacak, ayrıca Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerin yayımladığı ESG raporları ve sürdürülebilirlik raporlamasına/adil geçiş uygulamalarına ilişkin çalışma ve politika üreten uluslararası örgütlerin ve sosyal tarafların çalışmaları incelenecektir.
Özet (Çeviri)
This master's thesis is being conducted at the Department of Climate Change and Sustainability, Institute of Natural Sciences, Ankara University, by Elif Özlem BABAOĞLU under the supervision of Prof. Dr. İlkay DELLAL. The main objective of the study is to evaluate the critical role of sustainability reporting standards and reports prepared in accordance with these standards in terms of just transition principles during the transition to a green transformation and low-carbon economy. In line with this main objective, the following goals are focused on: 1. Examining the capacity of sustainability reporting standards to ensure transparency and accountability regarding elements critical to the success of a just transition (such as the protection of workers' rights, social inclusion, skills development programs, and regional economic diversification). 2. Presenting concrete implementation and policy recommendations on how employment policies and social dialogue mechanisms, which will play a key role in ensuring a fair transition to a low-carbon economy, can be more effectively supported by sustainability reporting data. Today, businesses are expected to measure and report not only their financial indicators but also their environmental and social impacts in order to access financial resources and maintain their brand value. This drives businesses to prepare sustainability reporting or integrated reporting. At the global level, significant steps have been taken since the 1987 Our Common Future Report to enable businesses to report their impacts on climate change and sustainability in a comparable manner, and structures such as the Global Reporting Initiative (GRI) and the International Sustainability Standards Board (ISSB) have been established. In Turkey, the Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority (KGK) has published Turkish Sustainability Reporting Standards (TSRS) 1 and TSRS 2, which have been made mandatory for businesses that meet certain criteria. At the core of the green transition policies required to combat the climate crisis are fair transition policies that encompass not only technological change but also social and ethical dimensions. The aim of a just transition is to ensure, with state support, that high greenhouse gas emission sectors take measures to protect workers and local communities during the transition to low-emission technologies; to create decent jobs, social inclusion, and skills development opportunities. This thesis will fill a critical gap by examining the extent to which national and international sustainability reporting standards align with just transition policies and how adequately these policies report on their impact on the labor market. This is because while the essence of the just transition concept centers on demands for equality and justice, reporting standards generally focus on reporting the impact on financial value. The thesis aims to examine whether reporting standards (under the headings of risk management, strategy, and governance) provide guidance that enables companies to report information in a way that includes the effects of carbon emission reduction efforts on company employees and the communities in which they operate. This thesis offers a new perspective not only for accounting and reporting disciplines but also for the fields of economics, social policy, and climate justice. The study aims to lay the groundwork for developing critical policy recommendations to ensure the social legitimacy and fairness of the Green Transition in Turkey, scientifically proving the role of sustainability reports in implementing a just transition as a vision of social justice and sustainable development. The research material consists of national and international publications, articles, theses, reports, and sustainability and integrated reports prepared based on different reporting standards during the 2020-2025 period. The study will include a literature review, as well as an examination of ESG reports published by companies operating in Turkey and the work of international organizations and social stakeholders that produce studies and policies related to sustainability reporting/fair transition practices.
Benzer Tezler
- Finding more prominent leadership traits to achieve a sustainable organization using the AHP method
Sürdürülebilir bir organizasyona ulaşmak için daha öne çıkan liderlik özellikleri AHP yöntemini kullanarak bulmak
MUHAMMET ABDULLAH ALUÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE CAMGÖZ AKDAĞ
- A comparative study between Turkish tax laws and international accounting standards: How do deferred taxes affect profit?
Türk vergi kanunları ve uluslararası muhasebe standartları arasında karşılaştırmalı bir çalışma: Ertelenmiş verginin kara etkisi
EREN AYBİRDİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İşletmeOrta Doğu Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL ORAN
- Sürdürülebilir kalkınma amaçları çerçevesinde insan kaynakları departmanlarına yönelik bir model önerisi: farklı kültürlerden insan kaynakları uzmanlarıyla nitel bir analiz
A model proposal for human resources departments within the framework of sustainable development goals: a qualitative analysis with hr professionals from different cultures
ÖZLEM KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Gedik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ÖZDEMİR
- IFRS S1 ve S2 standartlarının Avrupa Birliği ve Türkiye uygulamalarının karşılaştırmalı analizi ve sürdürülebilirlik raporlaması perspektifi
Comparative analysis of the implementation of IFRS S1 and S2 standards in the European Union and Türki̇ye and the perspective of sustainability reporting
İLYAS UĞUR DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul Bilgi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK Z. FIRAT