Geri Dön

13–14 yaş çocuklarda başarıya ilişkin cinsiyet temelli kalıp yargıları azaltmaya yönelik bir eğitimin bilişsel performans üzerindeki etkisi

The effect of an educational intervention aimed at reducing gender-based achievement stereotypes on the cognitive performance of 13–14-year-old children

  1. Tez No: 991853
  2. Yazar: DUYGU ÖZMEN GÜLPEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. LEMAN PINAR TOSUN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, Bursa'daki bir ilköğretim kurumunda öğrenim gören 13–14 yaş aralığındaki çocuklarda, başarıya ilişkin toplumsal cinsiyet kalıp yargıları ve bu kalıp yargıların bilişsel performans üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, 274 çocuktan (136 kız, 138 erkek) veri toplanarak çocukların başarıya ilişkin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını benimseme düzeyleri değerlendirilmiş ve kızların erkeklere kıyasla daha eşitlikçi tutumlar sergilediği bulunmuştur. İkinci aşamada, cinsiyetle ilgili kalıp yargı tehdidinin dikkat ve çalışma belleği performansı üzerindeki etkisi 106 çocuk (51 kız, 55 erkek) üzerinde test edilmiştir. Genel örneklemde kalıp yargı tehdidinin kız çocuklarının performansını anlamlı biçimde etkilemediği gözlenmiştir. Ancak kalıp yargıları daha güçlü biçimde benimseyen alt grupta, tehdit koşulunun kızların performansında iyileşmeye, erkeklerin performansında ise düşüşe yol açtığı görülmüştür. Üçüncü aşamada, gelişen zihin teorisi temelli bir eğitim müdahalesinin çocukların bilişsel performansları ve toplumsal cinsiyet tutumları üzerindeki etkisini değerlendirilmek üzere 105 öğrenciden (51 kız, 54 erkek) veri toplanmıştır. Bulgular genel olarak, çocukların erken yaşta toplumsal cinsiyet kalıp yargılarından etkilendiğini, kalıp yargı tehdidinde kültürel bağlamın önemli olduğunu ve bu kalıp yargılara yönelik farkındalık kazandıran eğitimlerin çocuklarda eşitlikçi tutumları destekleyebileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This study examined gender stereotypes related to achievement and their effects on cognitive performance among 13–14-year-old children attending a primary school in Bursa, Turkey. The study comprised three phases. In the first phase, data were collected from 274 children (136 girls, 138 boys) to assess endorsement of achievement-related gender stereotypes, revealing that girls held more egalitarian attitudes than boys. In the second phase, the effects of gender-based stereotype threat on attention and working memory were tested in 106 children (51 girls, 55 boys). In the overall sample, stereotype threat did not significantly affect girls' performance. However, among children who more strongly endorsed gender stereotypes, the threat condition improved girls' performance while reducing boys' performance. In the third phase, data from 105 students (51 girls, 54 boys) were used to evaluate the effects of a theory-of-mind–based educational intervention on cognitive performance and gender-related attitudes. Overall, the findings indicate that children are influenced by gender stereotypes early in life, that cultural context plays a key role in stereotype threat, and that awareness-raising educational interventions may foster more egalitarian attitudes.

Benzer Tezler

  1. Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı

    The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia

    VİLDAN ÜRK TAŞYENEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ALİ ONAĞ

  2. Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye'de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması

    The effect of adaptation problems on the academic archievement of the children of the Turkish workers returning from abroad compared with the ones brought up in Turkey

    ŞÜHEDA ÖZBEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1991

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. İHSAN TURGUT

  3. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ilköğretim çocuklarında sabahçılık-akşamcılık ve günlük işlevsellik üzerine olan etkisi

    Morningness-eveningness and its impact on daily functioning in primary school children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder

    FATMA BENK DURMUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriMarmara Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE RODOPMAN ARMAN

  4. Çocuklarda radyasyonsuz RIRS'ın (retrograde intrarenal surgery) etkinliği ve başarıyı etkileyen faktörler

    The effectiveness of radiation-free RIRS (Retrograde intrarenal surgery) in children and factors affecting success

    ENDER CEM BULUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    ÜrolojiGazi Üniversitesi

    Üroloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN YEŞİL

  5. Tip 1 diyabetli çocukların yaş dönemlerine göre insülin uygulama becerileri

    Insulin application skills of type 1 diabetic children according to different age periods

    AYFER EKİM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    HemşirelikMarmara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. HATİCE PEK