Matematik öğretmen adaylarının matematik öğrenme güçlüğüne (diskalkuli) dair özyeterliklerinin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması
A study on developing scale to determine the self-efficacy of mathetmatics teacher candidates regarding mathematics learning difficulties (dyscalculia)
- Tez No: 991906
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE AYDAN KAPLAN, DOÇ. DR. EMİNE NUR ÜNVEREN BİLGİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, matematik öğretmen adaylarının diskalkuliye (matematik öğrenme güçlüğü) yönelik özyeterliklerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme amacını taşımaktadır. Araştırma, nicel yaklaşımlardan tarama modeliyle yürütülmüştür. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'nin farklı devlet üniversitelerinde İlköğretim Matematik Öğretmenliği ve Matematik Öğretmenliği lisans programlarındaki 3. ve 4. sınıf 531 adet matematik öğretmen adayı çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada öncelikle alanyazın taraması, öğretmen görüşleri ve uzman görüşleri alınarak 30 maddelik bir taslak ölçek hazırlanmıştır. Hazırlanan bu taslak ölçek hem yüz yüze hem de çevrimiçi ortamda olacak şekilde matematik öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Elde edilen veriler ile ölçeğin geçerlik ve güvenirliğine kanıt oluşturmak amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Her iki analize de başlamadan önce uç ve eksik değerler kontrol edilmiş, normal dağılıma ilişkin varsayımları incelenmiş ve gerekli düzeltmeler yapılmıştır. AFA sonrası ölçekteki maddelerin %72 açıklanan varyans ile 3 faktörlü bir yapısı olduğu ortaya vii çıkmıştır. AFA ile ortaya çıkan faktör yapısını doğrulamak için farklı bir örneklem grubu üzerinde DFA ile sınama yapılmıştır. DFA uygulanarak ölçeğin model uyum indeksleri (χ2/df=2.45, RMSEA= .085, CFI= .952, TLI= .948, SRMR= .062) incelenmiş ve model 3 faktörlü yapısını doğrulamıştır. Geçerliği sağlanan ölçeğin güvenirliği, bileşik güvenirlik (Composite Reliability-CR) ve McDonald's omega katsayıları ile hem AFA hem de DFA sonrası kontrol edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre bileşik güvenirlik (.935, .952, .978) ve omega katsayıları (.911, .927, .967) 3 alt boyutu için .90 ve üzeri çıkarak ölçeğin güvenilir olduğunu kanıtlanmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda matematik öğretmen adaylarının diskalkuliye dair özyeterliklerini belirlemek için 30 maddeden oluşan Diskalkuli (Matematik Öğrenme Güçlüğü) Özyeterlik Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu kanıtlanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ülkenin çeşitli bölgelerinden seçilen ve farklı deneyim seviyesine sahip matematik öğretmenlerine ölçeğin uygulanması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a scale to assess the self-efficacy of prospective mathematics teachers regarding dyscalculia (mathematics learning difficulty). The research was conducted using a quantitative approach with a survey model. A purposive sampling method was employed to select participants. In this context, 531 third- and fourth-year prospective mathematics teachers enrolled in Elementary Mathematics Education and Mathematics Education undergraduate programs at various public universities in Turkey participated in the study. Initially, a 30-item draft scale was developed based on a comprehensive literature review, as well as feedback from teachers and experts. This draft scale was administered to prospective mathematics teachers both face-to-face and online. To provide evidence for the validity and reliability of the scale, exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were conducted. Before both analyses, outlier and missing values were checked, assumptions related to normal distribution were examined, and necessary adjustments were made. The EFA revealed that the scale had a three-factor structure explaining 72% of the total variance. To confirm the factor structure identified through EFA, ix CFA was conducted with data from a different sample group. The CFA results showed acceptable model fit indices (χ²/df = 2.45, RMSEA = .085, CFI = .952, TLI = .948, SRMR = .062), confirming the three-factor model. The reliability of the validated scale was assessed using Composite Reliability (CR) and McDonald's omega coefficients following both Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). The analysis results indicated that the CR values (.935, .952, .978) and omega coefficients (.911, .927, .967) for the three sub-dimensions were all above .90, thereby confirming the reliability of the instrument. As a result, the 30-item Dyscalculia (Mathematics Learning Difficulties) Self-Efficacy Scale was proven to be a valid and reliable instrument for identifying the selfefficacy beliefs of prospective mathematics teachers regarding dyscalculia. Based on the findings, it is recommended that the scale be administered to mathematics teachers from various regions of the country with different regions of the country with varying levels of professional experience.
Benzer Tezler
- İlköğretim matematik öğretmen adaylarının diskalkuliye ilişkin görüşleri
Opinions of elementary mathematics teacher candidates on discalculia
BİLAL BALDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜNAL İÇ
- Türkiye'de 2001-2024 yılları arasında yayımlanan diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) konusu ile ilgili tezlere yönelik bir içerik analizi çalışması
A content analysis study for theses on the subject of dyscalculia (mathematics learning disability) published in turkey between 2001-2024
BEYZANUR YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK ÇETİN
- Matematik öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerde dört işlem problemleri ile baş etme becerilerini desteklemek amacıyla tasarlanan uygulamaların etkilerinin incelenmesi
The investigation of the effects of applications designed to support the skills of coping with four operations problems in students experiencing mathematics learning disability
HÜLYA KAÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA KÜPCÜ
- İlköğretim matematik öğretmeni adayları için matematik öğrenme güçlüğü temalı öğretim tasarımlarının geliştirilmesi
Development of instructional designs on mathematics learning difficulties for prospective elementary mathematics teachers
AYSU KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA GİRGİN
- Matematik öğrenme güçlüğüne sahip ortaokul öğrencilerinin kesir kavramına yönelik oluşturulan varsayımsal öğrenme yol haritaları aracılığıyla öğretmen adaylarının farkındalıklarının belirlenmesi
Determining the noticing of pre-service teachers through the hypothetical learning trajectory of secondary school students with mathematics learning disabilities in fraction concept
CANSU BAKIRCI SAYMAZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYA ARGÜN