Gezgin satıcı probleminin çözümüne yönelik paralel ada modelli hibrit karadul örümcek algoritması
Parallel island model based hybrid black widow algorithm for solving the traveling salesman problem
- Tez No: 992019
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLÇİN DİNÇ YALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kombinatoryel eniyileme alanının temel problemlerinden biri olan Gezgin Satıcı Problemi (GSP), NP-Zor yapısı ve karmaşık çözüm uzayı nedeniyle araştırmacıların odak noktası olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, GSP'nin etkin çözümü amacıyla Karadul Örümcek Algoritması (BWO) temel alınarak geliştirilmiş Paralel Ada Modelli Karadul Örümcek Optimizasyonu (PH-BWO) önerilmektedir. Önerilen yöntem; genetik operatörler, ölçeğe duyarlı parametre sistemi ve dinamik yerel arama stratejileri ile desteklenerek temel sınırlılıkları aşmayı hedeflemektedir. Algoritmanın performansı, farklı ölçeklerdeki TSPLIB veri setleri üzerinde test edilmiştir. Elde edilen bulgular, PH-BWO'nun özellikle küçük ve orta ölçekli problemlerde bilinen en iyi değerlere istikrarlı bir şekilde ulaştığını ve büyük ölçekli problemlerde kararlı yapı sergilemiş ve bilinen en iyi değere düşük sapma oranlarıyla yaklaşmıştır. Yapılan analizlerde, yöntemin literatürdeki Hybrid-BWO ile Seçim Stratejisi ve Diferansiyel Mutasyon Uyarlamalı Kara Dul Örümcek Optimizasyonu (SDABWO) modellerinden hız ve çözüm kalitesi bakımından üstün olduğu doğrulanmıştır. Bu çalışma Türkçe literatürde GSP için BWO hibritini bütüncül bir çerçevede ele alan özgün bir yaklaşım sunmakta ve ileriki çalışmalar için teorik zemin oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Traveling Salesman Problem (TSP), one of the fundamental problems in the field of combinatorial optimization, remains a focal point for researchers due to its NP-Hard structure and complex solution space. In this study, a Parallel Island Model Based Hybrid Black Widow Optimization (PH-BWO) algorithm, developed based on the Black Widow Optimization (BWO) algorithm, is proposed for the effective solution of the TSP. The proposed method aims to overcome fundamental limitations by being supported by genetic operators, a scale-sensitive parameter system, and dynamic local search strategies. Through the island architecture designed in the study, exploration is ensured, while the cannibalism mechanism has been refunctionalized as a directed selection pressure, thereby enhancing the algorithm's exploitation capability.The performance of the algorithm was tested on TSPLIB datasets of various scales. The findings indicate that PH-BWO consistently reaches the best-known values, particularly in small and medium-scale problems. In large-scale problems, it exhibited a stable structure and approached the best-known values with low deviation rates. Analyses confirmed that the method is superior in terms of speed and solution quality to the Hybrid-BWO and SDABWO models found in the literature. This study presents an original approach addressing the BWO hybrid for TSP within a holistic framework in the Turkish literature and establishes a theoretical foundation for future studies.
Benzer Tezler
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
- Çukurova bölgesindeki bal tarım satış kooperatiflerinin ve ortaklarının çalışmaları ve sorunları üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET ZEYBEK
- Flow shop scheduling subject to renewable resource constraint: unitprocessing time problems
Başlık çevirisi yok
HALDUN SÜRAL
- Formulations and heuristic procedures for location-allocation-routing problems (Larp's)
Başlık çevirisi yok
TANJU YURTSEVER
- İlkokul öğretmenlerinin uyum düzeylerini etkileyen bazı etmenler
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Hacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
