An integrated fuzzy MCDM approach for investment planning: A case study of agricultural investment evaluation
Yatırım planlaması için bütünleşik bir bulanık ÇKKV yaklaşımı: Tarımsal yatırım değerlendirmesi üzerine bir vaka çalışması
- Tez No: 992023
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGUN FATİH DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bulanık TOPSIS, Fuzzy TOPSIS
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarımsal Yatırım Kararlarının Verilmesi, farklılaşan hedefler, piyasa oynaklığı ve küresel gıda sistemini etkileyen sürdürülebilirlik talepleri nedeniyle daha karmaşık hale gelmiştir. Geleneksel değerlendirme teknikleri tarımsal yatırımların karmaşık boyutlarını ele almada yetersiz kalmakta, bu da %40-60 proje başarısızlık oranlarına ve tarımsal yatırım firmalarının %70'inden fazlasının yapılandırılmamış karar verme yaklaşımlarına bağımlı olmasına neden olmaktadır. Bu araştırma, tarımsal yatırım sektörlerinin seçiminde finansal performans, ekolojik sürdürülebilirlik, düzenleyici uyumluluk, kaynak erişilebilirliği, ortak güvenilirliği ve maliyet etkinliğini başarılı bir şekilde hizalayabilen organize karar destek modellerine yönelik temel gereksinimi ele almaktadır. Bu çalışma, Westanbul şirketinin portföyündeki beş tarımsal yatırım alanını değerlendirmek için kapsamlı bir Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Bulanık İdeal Çözüme Benzerlik Yoluyla Tercih Sıralama Tekniği (TOPSIS) çerçevesi geliştirip uygulamaktadır. Veriler, içsel belirsizlik ve öznelliği yansıtmak üzere üçgen bulanık sayılara dönüştürülen dilsel ölçekler kullanılarak üç alan uzmanıyla yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Yaklaşım, Bulanık AHP kullanarak kriter ağırlık değerlendirmesi, Bulanık TOPSIS aracılığıyla alternatif performans değerlendirmesi ve beş farklı yatırımcı senaryosu kapsamında duyarlılık analizi yoluyla sağlamlık doğrulamasını içermektedir. Sonuçlar, Fizibilite ve Yatırım Getirisi'nin %49 karar ağırlığı ile kriter hiyerarşisinde lider olduğunu, Tarım-Sanayi Girdileri'nin ise 0,507 yakınlık katsayısıyla en iyi yatırım seçeneği olarak öne çıktığını göstermektedir. Duyarlılık analizi, çerçevenin çeşitli paydaş tercihleri arasında istikrarını doğrulamaktadır. Sonraki çalışmaların, karar verme doğruluğunu artırmak için gerçek zamanlı pazar verilerinin entegrasyonuna odaklanması, otomatik tercih toplama için makine öğrenimi algoritmalarından yararlanması ve daha geniş toplum görüşlerini kapsayacak şekilde paydaş katılımını genişletmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Making decisions regarding agricultural investments has grown more intricate due to diverging objectives, market volatility, and sustainability demands impacting the worldwide food system. Conventional assessment techniques are insufficient for tackling the complex dimensions of agricultural investments, resulting in project failure rates of 40-60% and more than 70% of agricultural investment firms depending on unstructured decision-making approaches. This research tackles the essential requirement for organized decision-support models that can successfully align financial performance, ecological sustainability, regulatory adherence, resource accessibility, partner trustworthiness, and cost-effectiveness in choosing agricultural investment sectors. The study creates and applies an extensive Fuzzy Analytical Hierarchy Process (AHP) and Fuzzy Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) framework to assess five agricultural investment areas in Westanbul company's portfolio. Data was gathered via structured interviews with three domain experts, employing linguistic scales transformed into triangular fuzzy numbers to reflect intrinsic uncertainty and subjectivity. The approach includes criterion weight assessment using Fuzzy AHP, alternative performance evaluation via Fuzzy TOPSIS, and robustness verification through sensitivity analysis across five distinct investor scenarios. Results indicate that Feasibility & ROI leads the criterion hierarchy with a decision weight of 49%, while Agri-Industry Inputs stands out as the best investment option with a close coefficient of 0.507. The sensitivity analysis verifies the stability of the framework among various stakeholder preferences. Subsequent studies need to emphasize the integration of real-time market data, utilize machine learning algorithms for automated preference collection, and broaden stakeholder involvement to encompass wider community viewpoints for improved decision-making accuracy.
Benzer Tezler
- Açık deniz römorkör ve destek gemileri işletmeciliğinin stratejikyönetim modellemesi
Strategic management modeling for offshore tugboat and supportvessel operations
ALİ BURÇİN EKE
Doktora
Türkçe
2025
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ARSLAN
- Analytical hierarchy process approach for selecting enterprise resource planning software package in oil and gas equipment manufacturing firms
Petrol ve gaz ekipmanları imalat firmalarında kurumsal kaynak planlama yazılım paketi seçmek için analitik hiyerarşi süreç yaklaşımı
SEYED HAJIR LESANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAtılım ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. UĞUR BAÇ
- Mekansal analiz teknikleri ile çok kriterli karar verme yaklaşımı kullanılarak raylı sistem güzergah analizi
Rail system route analysis using multi criteria decision making with spatial analysis techniques
BERNA ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2023
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN
- GIS-based sustainable site selection: An integrated spatial framework with multi-domain applications
CBS tabanlı sürdürülebilir yer seçimi: Çok alanlı uygulamalarla entegre bir mekânsal çerçeve
BÜŞRA YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİzmir Bakırçay ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT OTURAKÇI
- Yeşil yaklaşım kriteri içeren aralık-değerli nötrosofik TOPSIS yöntemiyle patent başvurularının değerlendirilmesi
An interval-valued neutrosophic TOPSIS method with green approach criteria for patent evaluation
ONUR FEHMİ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL AYDEMİR