Yaşlılık dönemi korkusunun yaşam kalitesi üzerine etkisi
The impact of fear of aging on quality of life
- Tez No: 992105
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Yaşlılık Korkusu (Gerontofobi), Yaşlılık Dönemi, Yaşam Kalitesi, Kısa Form-12 Sağlık Anketi (SF-12), Yaşlılık Dönemi Korkusu Ölçeği (YDKÖ), Fear of Old Age (Gerontophobia), Old Age Period, Quality of Life, Short Form-12 Health Survey (SF-12), Fear of Old Age Scale (FOAS)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, yetişkin bireylerde yaşlılık dönemi korkusunun yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bu doğrultuda, yaşlılık dönemi korkusu ile yaşam kalitesinin Fiziksel Bileşen Özeti (Physical Component Summary, PCS-12) ve Mental Bileşen Özeti (Mental Component Summary, MCS-12) arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'de bu iki önemli kavramı birlikte ele alan sınırlı sayıdaki araştırmalardan biri olması nedeniyle literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırma için T.C. İstanbul ili Bağcılar ilçesi Kazım Karabekir Aile Sağlığı Merkezi 34.05.034 numaralı Aile Hekimliği Birimi'ne kayıtlı, 18–65 yaş arasında belirlenen 2.392 bireyden, basit rastgele örneklem çekme yöntemiyle dahil edilme kriterlerine uygun asgari kişi sayısı 331 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın gücünü artırmak amacıyla bu sayının üzerinde, 342 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılara, tarafımızca oluşturulan sosyodemografik bilgi formuna ek olarak Yaşlılık Dönemi Korkusu Ölçeği ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği sorularını içeren bir anket formu uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya 342 katılımcı dahil edilmiş olup, bunların %42,1'i (n=144) erkek, %57,9'u (n=198) kadındır. Yaşlılık Dönemi Korku Ölçeği puan ortalaması 32,36±8,45 olarak bulunmuş ve Cronbach's Alpha katsayısı α=0,843 ile yüksek güvenilirlik göstermiştir. Yaşlılık korkusunu artıran faktörler arasında sigara kullanımı ve kronik hastalık varlığı saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların SF-12 Fiziksel Bileşen (PCS-12) ve Mental Bileşen (MCS-12) puan ortalamaları sırasıyla 44,19±9,77 ve 43,77±10,52'dir. Cinsiyet, çalışma durumu ve kronik hastalık hem PCS hem de MCS üzerinde anlamlı olup, erkeklerde, çalışanlarda ve kronik hastalığı olmayanlarda yaşam kalitesi daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca meslek grupları arasında yapılan değerlendirmede, memur grubunun MCS puanlarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Yaş, BMI, medeni durum, eğitim durumu ve gelir düzeyi yalnızca PCS'yi etkileyerek, genç yaş, ideal kilo, bekar, eğitim düzeyi ve gelir düzeyi yüksek bireylerde fiziksel yaşam kalitesinin daha yüksek olduğunu göstermiştir (p<0,05). Sigara bırakma ve psikiyatrik hastalık yalnızca ix MCS'yi etkilemiş; sigarayı bırakmış bireylerde mental yaşam kalitesi daha yüksek, psikiyatrik hastalığı olanlarda ise MCS puanlarının anlamlı derece daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yaşamının büyük bölümünü geçirdiği yer ve alkol kullanımı ise hem PCS hem de MCS üzerinde anlamlı fark yaratmamıştır (p>0,05). Regresyon analizleri, yaşlılık korkusunun hem PCS (β=-0,159; p=0,003) hem de MCS (β=-0,357; p=0,001) üzerinde negatif yönde etkili olduğunu göstermiştir; model açıklayıcılıkları sırasıyla %2,5 ve %12,8'dir. Bu bulgular, yaşlılık korkusunun artmasının katılımcıların hem fiziksel hem de mental yaşam kalitesini azalttığını ortaya koymaktadır. Sonuç: Araştırma bulguları, yaşlılık dönemi korkusunun hem fiziksel hem de mental yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Sigara kullanımı ve kronik hastalık, yaşlılık korkusunu artıran başlıca faktörler olarak saptanmıştır. Cinsiyet, çalışma durumu ve kronik hastalık hem fiziksel hem mental yaşam kalitesini etkilerken; yaş, BMI, medeni durum, eğitim ve gelir yalnızca fiziksel, sigara bırakma ve psikiyatrik hastalık ise yalnızca mental yaşam kalitesini etkilemektedir. Bu sonuçlar, yaşlılık korkusunun azaltılmasına yönelik bilinçlendirme ve psikososyal destek programlarının, bireylerin yaşam kalitesini korumada ve iyileştirmede kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, erken farkındalık ve önleyici yaklaşımlar, yaşlılık korkusunun olumsuz etkilerini minimize ederek hem fiziksel hem de mental sağlığın sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The main objective of this study is to determine the effects of fear of ageing on the quality of life in adults. In this context, the aim is to examine the relationship between fear of ageing and the physical (PCS-12) and mental (MCS-12) components of quality of life. The study aims to fill an important gap in the literature, as it is one of the few studies in Turkey that brings together these two important concepts. Materials and Methods: Our study is a single-centre, observational, descriptive, cross-sectional study. For the study, 2,392 individuals aged 18–65 registered at the Kazım Karabekir Family Health Centre, Family Medicine Unit No. 34.05.034, in Bağcılar district, Istanbul, Turkey, were included using simple random sampling, with a minimum sample size of 331 determined to meet the inclusion criteria. To increase the power of the study, it was conducted with 343 participants, exceeding this number. In addition to the sociodemographic information form created by our team, participants were administered a questionnaire form containing questions from the Fear of Aging Scale and the SF-12 Health Status Questionnaire. Results: The study included 342 participants, of whom 42.1% (n=144) were male and 57.9% (n=198) were female. The mean score on the Fear of Aging Scale was 32.36±8.45, demonstrating high reliability with a Cronbach's Alpha coefficient of α=0.843. Factors increasing fear of aging included smoking and the presence of chronic disease (p<0.05). The mean SF-12 Physical Component (PCS-12) and Mental Component (MCS-12) scores of the participants were 44.19±9.77 and 43.77±10.52, respectively. Gender, employment status, and chronic disease were significant for both PCS and MCS, with higher quality of life observed among males, employed individuals, and those without chronic disease (p<0.05). Furthermore, in the assessment of occupational groups, civil servants were found to have higher MCS scores than other groups (p<0.05). Age, BMI, marital status, educational status, and income level only affected PCS, indicating that physical quality of life was higher among younger individuals, those with an ideal weight, single individuals, and those with a higher educational level and income level (p<0.05). Smoking cessation and psychiatric illness only affected MCS; mental quality of life was found to be higher in xi individuals who had quit smoking, while MCS scores were significantly lower in those with psychiatric illness (p<0.05). The place where the individual spent most of their life and alcohol consumption did not create a significant difference on either PCS or MCS (p>0.05). Regression analyses showed that fear of ageing had a negative effect on both PCS (β=-0.159; p=0.003) and MCS (β=-0.357; p=0.001); the model explanatory powers were 2.5% and 12.8%, respectively. These findings reveal that increased fear of ageing reduces participants' physical and mental quality of life. Conclusion: Research findings show that fear of old age negatively affects both physical and mental quality of life. Smoking and chronic illness have been identified as the main factors that increase fear of old age. Gender, employment status, and chronic illness affect both physical and mental quality of life, while age, BMI, marital status, education, and income affect only physical quality of life, and smoking cessation and psychiatric illness affect only mental quality of life. These results highlight the critical importance of awareness and psychosocial support programmes aimed at reducing fear of ageing in maintaining and improving individuals' quality of life. Therefore, early awareness and preventive approaches can make significant contributions to the sustainability of both physical and mental health by minimising the negative effects of fear of ageing.
Benzer Tezler
- Toplumdaki yaşlı bireylerin fiziksel aktivite düzeyi ile düşme korkusu ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical activity level, fear of falling and life satisfaction of elderly individuals living in the society
MERVE MENEKŞE TUNÇBEDEN
- Yaşlı bireylerin fiziksel fitness ve egzersiz aktivite düzeyleri ile düşme korkusuna bağlı kaçınma davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between physical fitness and exercise activity levels of elderly individuals and avoidance behaviors due to fear of falling
YİĞİT ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SAİD ERZEYBEK
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- İşsizlik sigortası ve Türkiye
Başlık çevirisi yok
CEYLAN ER
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİF KUYUCUKLU
- İnci kefali (Chalcalburnus tarichi) nin üreme biyolojisi üzerine bir araştırma
A Study on reproductive biology of inci kefali (Chalcalburnus tarichi)
MAHMUT ELP
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Su ÜrünleriYüzüncü Yıl ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OSMAN ÇETİNKAYA