Sürdürülebilir tekstiller bağlamında atık kumaşların tasarım unsuru olarak dokuma içinde geri kazanımı
In the context of sustainable textiles recovery of waste fabrics as a design element in weaving
- Tez No: 992172
- Danışmanlar: PROF. NESLİHAN YAŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Textile and Textile Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayi Devriminden sonra yaşanan endüstriyel ve teknolojik gelişmeler, tekstil ve moda alanında hızlı tüketime dayalı yeni bir üretim–tüketim modelinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Seri üretim kapasitesindeki artış ve moda döngülerinin hızlanması, tekstil ürünlerinin kullanım ömrünü kısaltmış, tüketim öncesi ve sonrası atıkların kontrolsüz çoğaldığı bir sistem meydana getirmiştir. Buna bağlı olarak hızlı tüketimle gelen doğal kaynakların tükenmesi, atık miktarındaki yükseliş ve karbon salınımı, tekstil sektörünü küresel ölçekte çevresel etkileri en yüksek endüstrilerden biri konumuna taşımaktadır. Tekstil ve moda sektörünün yol açtığı çevresel sorunlar karşısında, üretim sürecinin başlangıç noktasında yer alan tasarımcılara önemli sorumluluklar düşmektedir. Tasarımcılar, malzemeyi yenilikçi biçimlerde ele alarak tekstili yeniden yorumlamalı ve ürün geliştirme süreçlerinde sürdürülebilir yöntemleri benimseyerek kaynak kullanımında en yüksek verimliliği sağlamaya yönelik bilinçli tasarımlar geliştirmelidir. Bunun için yapılan literatür taramalarında, tekstil tasarımında sürdürülebilirlik stratejilerinin çeşitlilik gösterdiği ve tekstil atıklarının değerlendirilmesinin malzemenin yeniden kullanım döngüsüne katılması açısından önemi gözlemlenmiştir. Tekstil atıklarından üretilen yenilikçi kumaş tasarımları incelendiğinde, atıkların yaratıcı tasarım süreçlerini destekleyen ve sürdürülebilir nitelikte kumaş yapılarının geliştirilmesine katkı sağlayan önemli bir kaynak olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda hazırlanmış tez çalışması kapsamında, atık tekstil malzemelerinin, hammadde, iplik, örgü, doku, renk, desen gibi tasarıma etki eden unsurlar olarak yeniden değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada doğal hammaddelerden elde edilen lifler tercih edilmiş, Sun Tekstil firmasından temin edilen örme kumaş kenarı atıkları ile ölü stok kumaş parçaları kullanılarak yenilikçi giysilik dokuma kumaş tasarımları geliştirilmiştir. Tasarlanan dokuma kumaş tasarımlarının kullanım potansiyelini ortaya koymak amacıyla, kumaşların uygun giysi formları üzerinde uygulanması çalışmanın bir parçası olarak ele alınmıştır. Çalışma, sürdürülebilirlik odağında sanayi iş birliğiyle tekstil sanayi atıklarının tasarım unsuru olarak yeniden kazanılmasını incelemekte ve bu yaklaşımın alana, sanayi iş birliği ile yenilikçi ürün geliştirmeyi teşvik edici kapsamda yararlı bir kaynak sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The industrial and technological developments that emerged after the Industrial Revolution have led to the formation of a new production–consumption model in the textile and fashion fields based on rapid consumption. The increase in mass production capacity and the acceleration of fashion cycles have shortened the lifespan of textile products, resulting in a system in which pre- and post-consumer waste has grown uncontrollably. Consequently, the depletion of natural resources, the increase in waste volume, and rising carbon emissions have positioned the textile industry among the most environmentally impactful industries on a global scale. In response to the environmental problems caused by the textile and fashion industry, designers—who play a critical role at the initial stage of the production process—bear significant responsibility. Designers are expected to reinterpret textiles by approaching materials in innovative ways and to develop conscious designs that aim for maximum efficiency in resource use by adopting sustainable methods throughout product development processes. A review of the relevant literature reveals that sustainability strategies in textile design vary widely and that the evaluation of textile waste plays a crucial role in reintegrating materials into reuse cycles. An examination of innovative fabric designs produced from textile waste demonstrates that waste materials constitute an important resource that supports creative design processes and contributes to the development of sustainable fabric structures. Within the scope of this thesis, it is aimed to re-evaluate waste textile materials as design elements influencing raw material selection, yarn, weave structure, texture, color, and pattern. Natural fibers were preferred in the study, and innovative woven fabrics suitable for apparel were developed using knitted fabric edge waste and dead stock fabric pieces supplied by Sun Tekstil. In order to demonstrate the usage potential of the designed woven fabrics, their application on appropriate garment forms was also included as part of the study. This research examines the revalorization of textile industry waste as a design element through industry collaboration within the framework of sustainability and is expected to serve as a valuable resource for the field by encouraging innovative product development through industry/academia cooperation.
Benzer Tezler
- Makrome tekniği ile ileri dönüşüm tekstiller
Upcycled textiles with macrame technique
PINAR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
El SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. GÜLCAN BATUR
- Developing filters for laundry machines to prevent microfiber release
Ev tipi çamaşır makineleri için mikrofiber salınımını engelleyen filtrelerin geliştirilmesi
GÖKÇE SAKMAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK YALÇIN ENİŞ
DOÇ. DR. HANDE SEZGİN
- Tekstilde döngüsel tasarım yaklaşımıyla deneysel dokuma uygulamaları
Experimental weaving applications with a circular design approach in textiles
HACİBE SENA AZİMLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN YAŞAR
- Dokuma ile desenlendirilen kumaşlarda rezerve boyama tekniğiyle sürdürülebilir yenilikçi yüzeyler
Sustainable and innovative surface design on woven textiles through resist dyeing techniques
GÖZDE NUR ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SEDEF ACAR
- Tekstil sektöründe kasar ve merserizasyon prosesleri için alternatif kimyasalların incelenmesi
Investigation of alternative chemicals for scouring and mercerization processes in the textile industry
NUR MUSAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kimya MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ÜNLÜ