Küresel kuzey ve küresel güney medyasında 13–24 Haziran 2025 İran-İsrail çatışması retoriği: TRT World, El Cezire, BBC ve CNN haber başlıklarının eleştirel söylem analizi
The rhetoric of the June 13–24, 2025 Iran-Israel conflict in global north and global south media: A critical discourse analysis of TRT World, Al Jazeera, BBC, and CNN news headlines
- Tez No: 992286
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ERCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 13-24 Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleşen İran-İsrail çatışmasının, Küresel Güney (TRT World, Al Jazeera) ve Küresel Kuzey (BBC, CNN) medya kuruluşları tarafından nasıl çerçevelendiğini Eleştirel Söylem Analizi (ESA) yöntemiyle incelemektedir. Sistematik örnekleme yoluyla seçilen ve söz konusu tarihlerde yayınlanan toplam 577 (N=577) başlıktan nihai örneklem 115 (N=115) haber başlığı, sözcükselleştirme, sentaktik yapı ve faillik kategorileri üzerinden analiz edilmiştir. Bulgular, TRT World ve Al Jazeera'nın söylemlerinde uluslararası hukuk, insani maliyet ve tarihsel bağlamın öne çıktığını; İsrail ve ABD'nin yoğun biçimde negatif öteki olarak konumlandırıldığını göstermektedir. Buna karşılık BBC ve CNN, çatışmayı çoğunlukla teknik, stratejik ve dramatize edilmiş bir dille sunmakta; failin görünürlüğünü azaltan edilgen yapılar ve karşılıklılık metaforları sıkça kullanılmaktadır. Haberlere dijital erişim verileri, Küresel Kuzey medyasının dijital alanda belirgin bir hegemonik üstünlüğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma, İran-İsrail çatışmasının medya söyleminde epistemik, kültürel ve jeopolitik ayrışmalar ürettiğini, medya kuruluşlarının kendi konumları doğrultusunda“biz-onlar”ayrımını yeniden inşa ettiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates how the Iran-Israel conflict, which took place between June 13-24, 2025, was framed by the media organizations of the Global South (TRT World, Al Jazeera) and the Global North (BBC, CNN), using the Critical Discourse Analysis (CDA) method. A final sample of 115 news headlines (N=115) from a total of 577 headlines (N=577) published within the specified dates, and selected through systematic sampling, was analyzed across the categories of lexicalization, syntactic structure, and agency. The findings demonstrate that the discourses of TRT World and Al Jazeera emphasized international law, human cost, and historical context, and showed that Israel and the US were largely positioned as negative others. In contrast, BBC and CNN mainly presented the conflict with a technical, strategic, and dramatized language, frequently utilizing structures that reduced agency and employing the reciprocity metaphor. Data on digital access to the news revealed the hegemonic dominance of the Global North media in the digital sphere. Consequently, the study highlights that the Iran-Israel conflict generated epistemic, cultural, and geopolitical fault lines in the media discourse, and that media organizations re-established the“us-them”dichotomy according to their own positions. This analysis illuminates how media discourse shapes geopolitical perception, contributing to post-colonial media studies and laying the groundwork for the deconstruction of epistemic injustice in global public opinion.
Benzer Tezler
- Ulusları markalaştırmak: Geç kapitalizm çağında Güney Kore örneği
Nation branding: The South Korean example in late capitalism era
JOOAH MO
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Antropolojiİstanbul ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDEM BAYKAL BÜYÜKSARAÇ
- Mayıs 2006 Güney Azerbaycan Karikatür Krizi olayının kitle iletişim araçlarının toplumsal olaylara etkisi bakımından incelenmesi
A study on the social events in terms of mass media: The example of the Cartoon Crisis In South Azerbaijan On May 2006
FARUK MEYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihEge ÜniversitesiTürk Dünyası Sosyal Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH TEMİZKAN
- Güney Kıbrıs ile Kuzey Kıbrıs'ın enerji jeopolitiğinin bölgesel ve küresel bağlamda karşılaştırılması
A comparison of the energy geopolitics of Southern and Northern Cyprus in regional and global contexts
YAŞAR ÖS
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TÖR
- Küresel fikri mülkiyet hakları politikalarının gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde farklılaşan etkilerinin analizi: Kuzey-Güney-Doğu modeli
The analysis of the varying effects of global intellectual property rights policies in developed and developing countries: The North-South-East model
CANER DEMİR
- The digital divide and global AI inequality: A quantitative study of access and development in the global south vs global north
Dijital uçurum ve küresel yapay zeka eşitsizliği: Küresel güney ile küresel kuzey'de erişim ve kalkınmaya ilişkin nicel bir çalışma
NAQSH FATIMA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Uluslararası İlişkilerİstanbul Kültür ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CEMAL ERTÜRK