Doğal ve seçilmiş mikoriza türlerinin turunçgil anaçlarının tuzluluk stresi tolerans üzerine etkileri
The effect of natural and selected mycorrhizal species on the resistance of citrus rootstocks to salinity
- Tez No: 992310
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çukurova'nın Akdeniz kıyı bölgelerinde toprak-bitki yönetimi ve deniz suyunun etki ettiği taban suyu yüksekliği nedeniyle geniş bir tarım alan tuz stresi altında olup bölgenin en yaygın bitki plantasyonu olan turunçgiller tuz stresinden etkilenmektedirler. Tuzun turunçgil anaçlarının büyümesi üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek için seçilmiş arbüsküler mikorizal mantar (AMF) ve doğal mikoriza mantarlarının tuz toleransını artırmadaki rolü belirlemek için bölgenin en yaygın tuz içeriğine sahip 5 farklı alandan alına topraklar ster edilmiş ve edilmemiş ortamlara üç yaprak aşamasındaki Kleopatra mandarini (Citrus reshni) ve C35 sitranj anaçları doğal mikoriza ve Rhizophagus clarus ile aşılaması ile sera koşullarında denemeye alındı. Bitki gelişimi parametreleri ve fotosentez üretkenliği izlenmiş, hasatta toprak ve bitki örnekleri analizleri ile anaçların tuza dayanıklığında mikoriza mantarlarının rolü belirlenmiştir. Tuzlu alanların doğal mikoriza sporları ve Rh. clarum spor uygulamaları bitki gelişimini özellikle steril topraklarda önemli ölçüde artırmış olup her iki anaç gelişimi yönünden mikorizaya bağımlılık göstermişlerdir. Mikoriza uygulanmayan steril toprak ortamında ortamında tuzluluk stresi etkisinin bitki gelişimi üzerindeki etkisi daha yüksek ölçülmüştür. Doğal mikoriza ≥ Rh. clarum> kontrol uygulamaları sıralaması ile tuzluluk toleransı açısından en etkili uygulamaları olarak belirlenmiştir. C35 bitkisi, doğal mikoriza ve/ya Rh. clarum aşılaması, steril edilmemiş Gölkaya/Dalyan toprakları tuzluluk altında en iyi performansı ortaya koymuştur. Sonuç olarak C35 Sitranj anacı Kleopatra anacına göre tuzluluk stresine daha toleranslı ve mikoriza aşılaması ile yüksek oranda bitki gelişimine katkı sağlamıştır. Doğal mikoriza aşılamasının Rh. clarum mikoriza aşılaması oranında bitki gelişimi ve tuz stresine dayanaklığı artırarak geleceğe yönelik kulanım ümit var oluğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In the coastal regions of the Çukurova Plane near the Mediterranean Sea, a large agricultural area is under salt stress due to soil-plant management, and the high groundwater level is affected by seawater intrusion. Citrus plants, the most common plantations in the region, are affected by salt stress. To mitigate the negative effects of salt on the growth of citrus rootstocks, different soils with varying salt content were investigated under greenhouse conditions to determine the role of selected and indigenous arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) inoculation to increase salt tolerance. In the study, soils taken from 5 different areas with the highest salt content in the region were inoculated with Cleopatra mandarin (Citrus reshni) and C35 citrange rootstocks at the three-leaf stage with indigenous mycorrhiza and Rhizophagus clarus in sterilized and unsterilized soil under greenhouse conditions. During seedling growth, plant morphologies and photosynthetic productivity were monitored, and at harvest, plant and soil parameters were analysed. Indigenous mycorrhizal spores and Rh. Clarum spore inoculations significantly increased seedlings' growth, especially in sterile soils, and both rootstocks showed high dependence on mycorrhiza in terms of development. The effect of salinity stress on plant growth was greater in non-sterile soil environments than in sterile soil environments without inoculation. Indigenous mycorrhiza ≥ Rh. clarum > Control applications were determined as the most effective mycorrhizal applications in terms of salinity tolerance, in that order. C35 rootstocks seedlings inoculated with indigenous mycorrhiza and/or Rh. clarum showed the best performance under salinity in unsterilized Gölkaya/Dalyan soils compared to Cleopatra rootstock. In sterile soil conditions, Rh. clarum mycorrhizal inoculation significantly increased plant growth and has a high mycorrhizal dependency. In conclusion, the C35 rootstock is more tolerant to salinity stress than the Cleopatra rootstock and mycorrhizal inoculation contributed significantly to plant growth. Indigenous mycorrhizal inoculation is as efficient as Rh. clarum mycorrhizal inoculation increased plant growth and salt stress resistance, showing that indigenous mycorrhizal management has promising potential for future use.
Benzer Tezler
- Kısıtlı sulama stresi koşullarında Gemlik çeşidi zeytin (Olea europaea cv. Gemlik) fidanlarının gelişimi üzerine doğal ve seçilmiş mikoriza türlerinin etkisi
Influence of ingigenous and exotic mycorrhiza species on Gemlik olive (Olea europaea cv. Gemlik) seedlings growth under deficit water stress conditions
SEDEF ÖZDEN
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatEge ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR OKUR
- Metal stresindeki bazı tıbbi bitkilerin fitoremediasyon potansiyelleri ve biyokütle kullanımları
Phytoremediation potential of some medicinal plants under metal stress and their biomass utilization
TUĞÇE AĞBA SEVENCAN
Doktora
Türkçe
2022
Biyolojiİstanbul ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLRİZ BAYÇU KAHYAOĞLU
- Seçilmiş doğal ve rejenere liflerin endüstiriyel bitkisel atıklarla boyanma performanslarının incelenmesi
An investigation of dyeing performance of natural fibers by using industrial and agricultural wastes
ENFAL KAYAHAN
Doktora
Türkçe
2014
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET DAYIK
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KARABOYACI
- Seçilmiş doğal, sentezlenmiş ve ticari adsorban materyallerin ham yağ ağartma kapasitelerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
ELİF YÜCETEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN YILMAZ
- Seçilmiş polimerik otomotiv dış malzemeleri bazında hızlı yaşlandırmalar ve Türkiye'de doğal yaşlandırma arasındaki korelasyonun araştırılması
Investigation of correlation of accelerated weatherings and natural weathering in Turkey for selected polymeric automotive exterior materials
FATMA FİLİZ YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2022
Otomotiv MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiPolimer Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN YILDIRIM
PROF. DR. MUSTAFA ERDEM ÜREYEN