Genç yetişkinlerde kişilik örgütlenmesi bağlamında mentalizasyon ve somatizasyonun incelenmesi
An examination of mentalization and somatization in the context of personality organization in young adults
- Tez No: 992312
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beden-zihin etkileşimi, bireyin duygusal deneyimlerini anlamlandırma ve ifade etme biçimlerinde merkezi bir rol oynamaktadır. Psikodinamik ve çağdaş psikoloji literatüründe kişilik yapılanması, bireyin zihinsel süreçlerini organize etme kapasitesi ve beden deneyimiyle yakından ilişkilendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı, kişilik örgütlenmesi bağlamında mentalizasyon ve somatizasyon arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, 20-45 yaş arası yetişkinlerle gerçekleştirilmiş olup, örneklem seçimi için kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 554 kişiden oluşmaktadır. İlişkisel tarama modeline dayanan bu çalışmada, katılımcılara Kişilik Organizasyonları Envanteri, Zihinselleştirme Ölçeği ve Somatik Duygusal Çatışma Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Bulgular, kişilik yapılanmasının mentalizasyon süreçleriyle anlamlı şekilde ilişkili olduğunu ve kişilik bütünlüğündeki bozulmalar arttıkça mentalizasyon kapasitesinin zayıfladığını göstermiştir. Somatizasyonun sıklık, şiddet ve duygu bileşenlerinin hem kişilik yapılanması hem de zihinselleştirme ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Regresyon analizleri, kişilik örgütlenmesinin somatik belirtileri anlamlı biçimde yordadığını ve kişilik yapısı bozuldukça somatizasyon eğiliminin arttığını ortaya koymuştur. Ayrıca bulgular, mentalizasyon ve somatizasyonun bazı boyutlarının cinsiyet, eğitim durumu ve ilişki durumu gibi demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, klinik uygulamalarda kişilik örgütlenmesinin değerlendirilmesinin ve mentalizasyon temelli müdahalelerin geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The interaction between body and mind plays a central role in how individuals make sense of and express their emotional experiences. In psychodynamic and contemporary psychological literature, personality organization is conceptualized as a structure closely related to the organization of mental processes, emotional regulation capacities, and the interpretation of bodily experiences. The present study aims to examine the relationships between personality organization, mentalization, and somatization. The study was conducted with 554 adults aged 20–45, selected through convenience sampling. Within the framework of a relational survey design, the Personality Organization Inventory, Mentalization Scale, Somatic Emotional Conflict Scale, and a Demographic Information Form were administered. Findings indicated that personality organization was significantly associated with mentalization and that impairments in structural personality functioning were accompanied by reduced mentalization capacity. The frequency, severity, and emotion components of somatization were also found to be related to both personality organization and mentalization. Regression analyses further revealed that personality organization significantly predicted somatic symptoms, demonstrating that somatization tendencies increased as personality functioning deteriorated. Additionally, results showed that certain dimensions of mentalization and somatization varied according to demographic variables such as gender, educational level, and relationship status. These findings highlight the importance of assessing personality organization in clinical settings and underscore the relevance of mentalization-based interventions in understanding and reducing somatic expressions of emotional conflict.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde yaşamda anlamın, maneviyat ve kişilik özellikleri açısından incelenmesi
The investigation of meaning in life of the young adults according to spirituality and personality traits
ÖZLEM KIZILIRMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİFE TERZİ
- Genç yetişkinlerde ölüm kaygısı, beş faktör kişilik özellikleri ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiler
Relationships among death anxiety, big five personality traits, and loneliness levels in young adults
RAMAZAN KADIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
- Genç yetişkinlerde kişilik özellikleri ile gelecek kaygısı arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracı rolü
The mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between personality traits and future anxiety in young adults
ZEYNEP GÜLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ÖZAY ÖZDEMİR
- Genç yetişkinlerde beş faktör kişilik özellikleri ile birlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between five factor personality traits and association behaviors in young adults
SUZAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Topkapı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYSAL AŞKUN ÇELİK
- Genç yetişkinlerde karanlık üçlü kişilik özellikleri ile şişirilmiş benlik duygusu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between dark triad personality traits and inflated sense of self in young adults
BERK ALİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHaliç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEHMEN ÇELİKBAŞ