Genç yetişkinlerde beş faktör kişilik özellikleri ile birlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between five factor personality traits and association behaviors in young adults
- Tez No: 993715
- Danışmanlar: PROF. DR. DUYSAL AŞKUN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beş faktör kişilik modeli, Five factor personality model
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan, doğası gereği sosyal bir varlık olup yaşamı boyunca farklı toplulukların bir parçası olarak varlığını sürdürür. Bu bağlamda, bireylerin sergilediği önemli sosyal davranışlardan biri olan birlik davranışı, ortak hedefler doğrultusunda dayanışma kurma, iş birliği yapma ve kolektif hareket etme eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Özellikle genç yetişkinlik dönemi; kimlik gelişiminin hızlandığı, sosyal ilişkilerin güçlendiği ve toplumsal rollerle bütünleşmenin önem kazandığı bir gelişim evresi olarak öne çıkmaktadır. Bu dönemde sergilenen birlik davranışı, hem bireyin psikolojik iyilik haline katkı sağlamakta hem de toplumun sosyal bütünlüğü açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Bireyler arası farklılıkların açıklanmasında sıklıkla başvurulan Beş Faktör Kişilik Modeli, dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge (nevrotiklik) ve deneyime açıklık boyutlarını içermekte olup, sosyal ilişkiler üzerinde belirleyici etkiye sahiptir. Bu araştırmada, 18–30 yaş aralığındaki genç yetişkinlerde Beş Faktör Kişilik Özellikleri ile birlik davranışı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma bulguları, özellikle uyumluluk, dışadönüklük ve sorumluluk boyutlarının birlik davranışını anlamlı biçimde yordadığını, nevrotiklik boyutunun ise birlik davranışıyla negatif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Cinsiyet açısından, kadınların uyumluluk ve sorumluluk puanlarının daha yüksek olduğu ve bu farklılıkların birlik davranışına da yansıdığı bulunmuştur. Sonuçlar, Türkiye'nin kolektivist kültürel yapısında birlik davranışının sosyal uyumun güçlü bir göstergesi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, üniversite ortamlarında, gençlik merkezlerinde ve sivil toplum kuruluşlarında empati, iş birliği ve prososyal becerileri geliştirmeye yönelik eğitim ve grup çalışmalarının teşvik edilmesi önerilmektedir. Ayrıca farklı sosyoekonomik bağlamlarda yapılacak yeni araştırmalar, kişilik–birlik davranışı ilişkisinin daha geniş bir perspektiften değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışma, genç yetişkinlerde kişilik ile sosyal davranış arasındaki etkileşimi anlamaya yönelik ileride yapılacak araştırmalar için de önemli bir temel oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Human beings are inherently social creatures who sustain their existence by taking part in various communities throughout life. In this context, one of the prominent social behaviors displayed by individuals is collective behavior, which can be defined as the tendency to establish solidarity, cooperate, and act collectively toward common goals. Emerging adulthood is a critical developmental stage in which identity formation accelerates, social relationships are strengthened, and integration with social roles becomes more pronounced. Collective behavior exhibited during this period not only contributes to individual psychological well-being but also plays a crucial role in maintaining the social cohesion of society. To explain individual differences, the Five-Factor Model of Personality is frequently utilized, encompassing extraversion, agreeableness, conscientiousness, emotional stability (neuroticism), and openness to experience. These traits significantly influence social relationships by shaping individuals' thought patterns, emotional responses, and behavioral tendencies. The present study investigated the relationship between the Five-Factor Personality Traits and collective behavior among young adults aged 18–30. Findings revealed that agreeableness, extraversion, and conscientiousness significantly predicted collective behavior, whereas neuroticism was negatively associated with it. In terms of gender, female participants scored higher on agreeableness and conscientiousness, and these differences were also reflected in collective behavior. Overall, the findings highlight that in Turkey's collectivist cultural context, collective behavior serves as a strong indicator of social cohesion. Accordingly, the promotion of training programs and group activities that foster empathy, cooperation, and prosocial skills in universities, youth centers, and non-governmental organizations is recommended. Furthermore, future studies conducted across diverse socioeconomic and cultural contexts may offer broader perspectives on the personality–collective behavior relationship. This study provides an important foundation for future research aiming to understand the interaction between personality traits and social behavior in young adulthood.
Benzer Tezler
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Genç yetişkinlerde şiddet içeren ve içermeyen suç davranışları ile çocukluk çağı travmaları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between violent and nonviolent offending behaviours with childhood traumas and personality traits in young adults
MERVE KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
- Genç yetişkinlerde ölüm kaygısı, beş faktör kişilik özellikleri ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiler
Relationships among death anxiety, big five personality traits, and loneliness levels in young adults
RAMAZAN KADIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
- Genç yetişkinlerde beş faktörlü kişilik özelliklerinin bağlanma stillerine göre incelenmesi
Investigation of five-factor personality traits in young adults according to attachment styles
SEMA IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
- Examining cyber dating abuse through adult attachment, emotion regulation and big five personality traits in young adults
Genç yetişkinlerde siber flört istismarının yetişkin bağlanması, duygu düzenleme ve büyük beşli kişilik özellikleri üzerinden incelenmesi
CEREN ÇAKIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiYaşar ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN ÖZYURT