Deprem bölgesinde yaşayan ortaokul öğrencilerinin besin güvenliği davranışı ile sağlıklı beslenme özyeterliliği, tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigation of food safety behaviors, healthy eating self-efficacy, attitudes and behaviors of secondary school students living in earthquake zones
- Tez No: 992395
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL KALAYCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğal afetler, can ve mal kayıplarının yanı sıra ekonomik, sosyal ve çevresel açılardan ciddi zararlara yol açmaktadır. Afetzedeler için en temel ve acil ihtiyaçlardan biri barınma ve beslenmedir. Özellikle büyüme ve gelişme çağındaki çocukların beslenme durumu, afet sonrası toparlanma süreci ve gelecekteki sağlık durumları açısından kritik önem taşımaktadır. Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremin ardından Hatay'ın Antakya ilçesinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin besin güvenliği davranışları ile sağlıklı beslenmeye ilişkin özyeterlilik, tutum ve davranışlarını incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilmiş olup çalışma grubunu 349 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veriler; Besin Güvenliği Davranış Ölçeği, Beslenme Öz-Yeterlik Ölçeği, Beslenme Tutum Ölçeği ve Beslenme Davranış Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Normallik analizleri sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş ve analizlerde Mann–Whitney U ile Kruskal–Wallis testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin beslenme tutumlarının besin güvenliği bilgisi, sağlıklı beslenme bilgisi ve besin güvenliği kurallarına dikkat etme durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Ayrıca enkazda kalma durumu ile beslenme tutumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Beslenme davranışları açısından sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Beslenme öz-yeterlilik algısının sağlık durumuna göre farklılaştığı ve kendini sağlıklı olarak değerlendiren öğrencilerin öz-yeterlilik puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Besin güvenliği davranışları açısından besin güvenliği bilgisi değişkeni anlamlı bulunurken, davranış alt boyutları bakımından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Çalışma sonuçları, afet sonrası dönemde öğrencilerin besin güvenliğine ilişkin farkındalıklarının gelişmiş olmasına karşın bu farkındalığın beslenme davranışlarına sınırlı ölçüde yansıdığını göstermektedir. Afet bölgelerinde okul, aile ve toplum temelli beslenme ve besin güvenliği uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Natural disasters cause serious economic, social, and environmental damage in addition to loss of life and property. One of the most basic and urgent needs for disaster victims is shelter and nutrition. The nutritional status of children in their growth and development period is of critical importance for post-disaster recovery and future health outcomes. This study was conducted to examine food safety behaviors as well as healthy eating self-efficacy, attitudes, and behaviors of secondary school students studying in the Antakya district of Hatay following the earthquake that occurred on February 6, 2023. The research was designed using a descriptive survey model, and the study group consisted of 349 secondary school students. Data were collected using the Food Safety Behavior Scale, Nutrition Self-Efficacy Scale, Nutrition Attitude Scale, and Nutrition Behavior Scale. Normality analyses indicated that the data were not normally distributed; therefore, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were employed. The findings showed that students' nutrition attitudes differed significantly according to food safety knowledge, healthy nutrition knowledge, and attention to food safety rules. In addition, a significant relationship was found between nutrition attitudes and being trapped under debris. No significant differences were found in nutrition behaviors based on socio-demographic variables. Nutrition self-efficacy perceptions differed according to perceived health status, with higher self-efficacy scores observed among students who perceived themselves as healthy. Regarding food safety behaviors, food safety knowledge was found to be a significant variable, whereas no significant differences were detected in behavioral sub-dimensions. The results indicate that although students' awareness of food safety increased in the post-disaster period, this awareness was reflected in nutrition behaviors to a limited extent. Accordingly, it was concluded that school-, family-, and community-based nutrition and food safety practices should be strengthened in disaster-affected areas.
Benzer Tezler
- Deprem bölgesindeki ortaokul öğrencilerinin deprem algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the earthquake perceptions of middle school students living in earthquake-prone areas in relation to various variables
KÜBRA DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN AKMAN
- Ortaokul öğrencilerinin deprem öncesi, sırası ve sonrası yapılacaklar hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi: Kahramanmaraş depremi örneğinde öğrenciler ve araştırmacının yaşam öyküleri
Developing middle school students' views on what to do before, during and after an earthquake: The life stories of the students and the researcher in the example of the Kahramanmaraş earthquake
SELCAN ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNKUT MESCİ
- Okul yöneticilerinin deprem süreci tecrübesi
School administrators experiences during the earthquake
TUBA SARIBAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKilis 7 Aralık ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KÜLEKÇİ AKYAVUZ
- Şubat 2023 depremlerine bağlı göçler ve zorunlu eğitim çağındaki çocukların eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi, desteklenmesi ve güçlendirilmesi: Nitel bir araştırma
Migration due to the February 2023 earthquake and determining, supporting and strengthening the educational needs of children in the age of compulsory education: A qualitative research
ÖZKAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERMİN KARABACAK