Çeşitli gıdalardan izole edilen Aspergillus flavus izolatlarının moleküler karakterizasyonu, aflatoksin biyosentez genlerinin tespiti ve aflatoksin üretme süreçlerinin incelenmesi
Molecular characterization of Aspergillus flavus isolates from various foods, detection of aflatoxin biosynthesis genes and investigation of aflatoxin production processes
- Tez No: 992438
- Danışmanlar: PROF. DR. IŞIL VAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aspergillus flavus, birçok gıda ürününde kolonize olabilen toksijenik bir küf türüdür. Ürettiği aflatoksinler, özellikle aflatoksin B1 (AFB1), gıda kalitesini düşürmekte ve güçlü hepatokarsinojen etkileri nedeniyle halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturmaktadır. Bu nedenle A. flavus'un gıdalardaki varlığının ve toksin üretim kapasitesinin belirlenmesi, gıda güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada Adana bölgesi ve ithal gıda örneklerinden izole edilen A. flavus suşlarının moleküler karakterizasyonu, aflatoksin biyosentezinde rol alan gen bölgelerinin belirlenmesi ve suşların toksijenik potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, ithal/yerel tahıllar ve işlenmiş gıda ürünlerinden toplam 36 şüpheli A. flavus izole edilmiştir. İzolatlar koloni morfolojisi, konidiyofor yapıları ve spor özellikleri temel alınarak morfolojik olarak değerlendirilmiş; tür doğrulaması için ITS ve β-tubulin gen bölgeleri PCR ile çoğaltılmış, PCR-RFLP uygulanmış ve Sanger sekanslama yapılmıştır. Filogenetik analizler (Maximum Likelihood, 1000 bootstrap) tüm izolatların A. flavus türü içerisinde kümelendiğini göstermiştir. Aflatoksin biyosentez yolundaki gen bölgelerini belirlemek üzere literatürde tanımlanan beş temel gen (aflR-2, aflD, aflO, aflP, aflQ) ileri analizler için seçilmiştir. Aflatoksin üretiminin indüklenmesini takiben izolatlardan RNA ekstrakte edilmiş ve RT-qPCR ile bu genlerin ekspresyon düzeyleri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, izolatlar arasında hem erken yol (aflD) hem de geç yol genlerinin (aflO, aflQ) aktivitesinde belirgin farklılıklar olduğunu göstermiştir. Toksin üretiminin doğrulanması amacıyla ELISA yöntemi kullanılmış ve 36 izolatın 5'inde AFB1 üretimi tespit edilmiştir. Bu izolatlardaki AFB1 miktarları 0,85-62,05 ppb aralığında bulunmuş; en yüksek düzeyin mısır kaynaklı izolatlardan elde edildiği belirlenmiştir. AFB₁ üretimi tespit edilmeyen bazı izolatlarda, erken yol genlerinin ekspresyonuna rağmen geç yol genlerine ait transkript düzeylerinin düşük olması veya tespit edilememesi dikkat çekmiştir. Elde edilen sonuçlar, gen varlığı, gen ekspresyonu ve toksin üretimi arasında her zaman doğrudan bir ilişki bulunmadığını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Aspergillus flavus is a toxigenic mold species capable of colonizing a wide range of food products. The aflatoxins it produces, particularly aflatoxin B1 (AFB1), pose a serious public health concern due to their strong hepatocarcinogenic effects. Therefore, determining the presence of A. flavus in foods and its toxin-producing capacity is of great importance for food safety. In this context, the present study aimed to perform molecular characterization of A. flavus strains isolated from food samples obtained from the Adana region and imported food products to identify gene regions involved in aflatoxin biosynthesis, and to evaluate the toxigenic potential of the strains. Accordingly, a total of 36 presumptive A. flavus isolates were obtained from imported/local cereals and processed food products. The isolates were morphologically evaluated based on colony morphology, conidiophore structures, and spore characteristics. Species confirmation was performed by PCR amplification of the ITS and β-tubulin gene regions, followed by PCR-RFLP analysis and Sanger sequencing. Phylogenetic analyses (Maximum Likelihood, 1000 bootstrap) demonstrated that all isolates clustered within the A. flavus species. Five key genes involved in the aflatoxin biosynthesis pathway (aflR-2, aflD, aflO, aflP, and aflQ) were selected for further analyses. Following induction of aflatoxin production, RNA was extracted from the isolates and the expression levels of these genes were evaluated by RT-qPCR. The results revealed pronounced variability among isolates in the activity of both early pathway (aflD) and late pathway genes (aflO and aflQ). To confirm toxin production, AFB1 levels were determined using ELISA, and AFB1 production was detected in 5 of the 36 isolates. The AFB1 concentrations in these isolates ranged from 0.85 to 62.05 ppb, with the highest levels observed in maize-derived isolates. In several isolates lacking detectable AFB₁ production, transcript levels of late-pathway genes were low or undetectable, even though early-pathway gene expression was present. The obtained results demonstrated that there is not always a direct correlation between gene presence, gene expression, and toxin production.
Benzer Tezler
- Çeşitli gıdalardan farklı besiyerleri kullanılarak izole edilen küflerden aspergillus'ların klasik ve moleküler yöntemlerle tanımlanması
Isolation of moulds from various foods using different culture media and identification of aspergillus by classical and molecular methods
SEDA SULTAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyoteknolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL VAR ÖNGEL
- Aflatoksine duyarlı bazı gıdaların fungal florası ve aflatoksijenik küflerin saptanmasında uygun besiyeri ve izolasyon yöntemi üzerine bir çalışma
Başlık çevirisi yok
NURAL KOCABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET KARAPINAR
- Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması
Başlık çevirisi yok
SİBEL BÜYÜKŞİRİN
- Küflerin biyolojik kontrolü
Biological control of molds
BAŞAK BAYLAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİKA GÖNÜL
- Sıcaklığın Aspergillus section Nigri üyelerinin gelişme ve okratoksin A oluşturması üzerine etkisinin incelenmesi
Determination the effect of temperature on growth and ochratoxin A production properties of Aspergillus section Nigri members
AYŞEGÜL MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FUNDA KARBANCIOĞLU GÜLER