Türk edebiyatında modernist hikâye
The modernist story in Turkish literature
- Tez No: 992437
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Akışkan modernite, Düşsel anlatı, Türk dili ve edebiyatı, Türk hikayesi, Liquid modernity, Imaginary narrative, Turkish language and literature, Turkish story
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yaşanılan mekân, algılanan zaman, estetik zevkler, sahip olunan bilgiler, geleneksel ve kültürel kodlar gibi hayatın her alanında köklü değişikliklere neden olan modernleşme olgusu ve modernizm, edebiyat alanında da yerleşik birçok yapıyı etkilemiş; klasikleşmiş teknik, dil, anlatım ya da içerikle ilgili unsurları kendi algı biçimine göre dönüşüme tabi tutarak değiştirmiştir. Modernizmin edebiyata olan etkisi sonucu ortaya çıkan modernist edebiyat anlayışı da ele aldığı modern dünyayı ve o dünyanın tam merkezine yerleştirdiği modern bireyi tam anlamıyla yansıtmak için kendi dilini oluşturmuş, yeni anlatım olanakları yaratmış, farklı ifade biçimleri denemiş, kendine ait izlekler ve sembollerle anlatıların içeriklerini zenginleştirmiştir. Bu çalışmada öncelikle modernist Türk hikâyesinin ortaya çıkışı ve gelişimi incelenmektedir. Teknik, anlatım ve içerikle ilgili unsurlar üzerinden modernist hikâyenin geleneksel anlatı yapısından kopuşu ve kendine çizdiği yeni yol ortaya konulmaktadır. İnceleme yapılırken modernizm ve modernist anlatıyla ilgili kuramlar temel alınarak kuramsal bir çerçeve oluşturmaya çalışılmıştır. Bu anlayış doğrultusunda seçilen yazarlar ve yazarlara ait hikâye metinleri, ele alınan konularda metin incelemesi ve karşılıklı analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda modernist hikâyenin hem materyal ve teknik unsurları, hem dil ve anlatım unsurları hem de içerikle ilgili unsurları belli başlıklar altında belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda Türk edebiyatındaki modernist hikâyenin Batı kaynaklı tekniklerden ve örneklerden yararlanmakla birlikte yazarların kendilerine ait duyarlılıklarıyla özgün bir yapıya kavuşturulduğu görülmüştür. Bu tez Türk edebiyatında hikâyenin estetik ve anlatısal değişimini/dönüşümünü somut metinler üzerinden ortaya koymayı ve Türk edebiyatındaki modernist hikâyenin detaylı bir çerçevesini oluşturmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The phenomenon of modernization and modernism, which has caused profound changes in every aspect of life, such as the lived environment, perceived time, aesthetic tastes, acquired knowledge, traditional and cultural codes, has also affected many established structures in the field of literature; it has transformed elements the classical elements related to classical techniques, language, narration or content according to its own perception. The modernist literary understanding that emerged as a result of modernism's impact on literature has created its own language to fully reflect the modern world it addresses and the modern individual it places at the very center of that world. It has created new narrative possibilities, experimented with different forms of expression, and enriched the content of narratives with its own themes and symbols. This study primarily examines the emergence and development of the modernist Turkish short story. The break of the modernist story from the traditional narrative structure and the new path it has carved out for itself are revealed through elements related to technique, narration, and content. While conducting the analysis, an attempt was made to establish a theoretical framework based on theories related to modernism and modernist narration. In line with this understanding, the selected authors and their story texts were evaluated using text analysis and comparative analysis methods on the topics covered. As a result of the study, the material and technical elements, language and expression elements, and content-related elements of the modernist story have been identified under specific headings. The results of this study show that modernist stories in Turkish literature, while drawing on Western techniques and examples, have been shaped into a unique structure through the writers' own sensibilities. This thesis aims to reveal the aesthetic and narrative change/transformation of the story in Turkish literature through concrete texts and to create a detailed framework of the modernist story in Turkish literature.
Benzer Tezler
- 1950 sonrası Türk edebiyatında varoluşçu felsefeden etkilenen yazarların romanlarında yapı, tema ve anlatma
The structure, theme and narration in the novels of the author who influenced by existentialism in the post 1950 era Turkish literature
MUSTAFA KURT
Doktora
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERİF AKTAŞ
- Tasavvufun derinliklerinden modernist romana açılan kapı: A'mâk-ı Hayâl
From the depths of mysticism to the gateway of modernist novel: A'mâk-ı Hayâl
DAMLA SAĞDIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜNİL ÖZLEM AYAYDIN CEBE
- Refik Özdek'in roman ve hikâyelerinde yapı ve tema
Structure and theme in the novels and stories of Refik Özdek
ÖMER FARUK ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Memduh Şevket Esendal'ın hikâyelerinde kurgu ve anlatım teknikleri
In Memduh Şevket Esendal stories fiction and narration techniques
DENİZ HACIHALİLOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıBartın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MACİT BALIK
- Orhan Pamuk'un Kar romanının yapısal analizi ve düşünsel yapısı
Structural analysis of novel and the intellectual structure of Orhan Pamuk?s Snow
FATMANUR GÖRGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. İRFAN MURAT YILDIRIM