Farklı azot dozlarının çerezlik ayçiçeğinde verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of different nitrogen doses on yield and quality traits of confectionery sunflower
- Tez No: 992579
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE DÖKÜLEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, farklı azot dozlarının çerezlik ayçiçeğinde verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2024 yılı vejetasyon döneminde Tokat-Kazova ekolojik koşullarında yürütülmüş olup, iki çerezlik ayçiçeği çeşidi (S400 ve 361S) kullanılmıştır. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş; ana parsellerde çeşitler, alt parsellerde ise 0, 4, 8, 12, 16 ve 20 kg/da azot dozları kullanılmıştır. Çıkış süresi 12.0-15.0 gün, çiçeklenme süresi 58.0-63.0 gün, bitki boyu 186.3-227.5 cm, sap çapı 20.5-29.6 mm, bitki başına yaprak sayısı 23.4-28.8 adet, tabla çapı 20.6-23.2 cm, tabla başına tohum sayısı 774.9-892.6 adet, dolu tohum oranı %93.0-96.5, tohum boyu 20.9-22.2 mm, tohum eni 8.8-9.7 mm, tohum irilik grupları 8 mm ve üzeri (%44.6-67.7), 7 mm ve üzeri (%26.7-43.3), 6 mm üzeri (%5.6-15.6), bin tohum ağırlığı 149.2-171.2 g, hektolitre ağırlığı 25.1-26.5 kg/100 L, kabuk oranı %44.5-49.0, iç oranı %50.9-55.5, tohum verimi 351.0-481.7 kg/da, ham protein oranı %19.38-22.28, tohum iç yağ oranı %46.8-53.0, kabuklu tohum yağ oranı %25.8-29.9, yağ verimi 101.2-133.7 kg/da aralığında bulunmuştur. Tohum verimi bakımından çeşitler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Bununla birlikte, ortalama tohum verimi S400 çeşidinde 448.9 kg/da, 361S çeşidinde ise 415.5 kg/da olarak saptanmıştır. Tohum verimleri azot dozları yönünden değerlendirildiğinde, kontrol dozu uygulaması (0 kg/da azot) dışındaki tüm azot dozlarının istatistiksel olarak aynı grupta yer aldığı belirlenmiştir. En yüksek tohum verimi ise 12 kg/da azot dozunda (475.0 kg/da) elde edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Tokat-Kazova ekolojik koşullarında çerezlik ayçiçeği yetiştiriciliğinde tohum verimi ve tohum irilik grupları açısından S400 çeşidinin ve 12 kg/da azot dozunun uygun olabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the effects of different nitrogen doses on the yield and certain quality characteristics of confectionery sunflower. The research was conducted during the 2024 growing season under the ecological conditions of Tokat-Kazova, using two snack sunflower varieties (S400 and 361S).The experiment was established in a split-plot design based on a randomized complete block design with three replications; varieties were assigned to the main plots, while nitrogen doses of 0, 4, 8, 12, 16, and 20 kg/da were applied to the subplots. Emergence time 12.0-15.0 days, flowering time 58.0-63.0 days, plant height 186.3-227.5 cm, stem diameter 20.5-29.6 mm, number of leaves per plant 23.4-28.8, head diameter 20.6-23.2 cm, number of seeds per head 774.9-892.6, average seed filling percentage 93.0-96.5%, seed length 20.9-22.2 mm, seed width 8.8-9.7 mm, seed size groups 8 mm and above (44.6-67.7%), 7 mm and above (26.7-43.3%), 6 mm and above (5.6-15.6%), thousand seed weight 149.2-171.2 g, hectoliter weight 25.1-26.5 kg/100 L, shell the grain content was found to be between 44.5-49.0%, kernel content between 50.9-55.5%, seed yield between 351.0-481.7 kg/da, crude protein content between 19.38-22.28%, kernel oil content between 46.8-53.0%, shelled grain oil content between 25.8-29.9%, and oil yield between 101.2-133.7 kg/da. No statistically significant difference was found between varieties in terms of seed yield. However, the average seed yield was determined to be 448.9 kg/da in the S400 variety and 415.5 kg/da in the 361S variety. When seed yields were evaluated in terms of nitrogen doses, it was determined that all nitrogen doses except for the control dose application (0 kg/da nitrogen) were statistically in the same group.The highest seed yield was obtained with a nitrogen dose of 12 kg/da (475.0 kg/da). Based on the findings, it was concluded that the S400 variety and a nitrogen dose of 12 kg/da may be suitable for sunflower seed production in terms of seed yield and seed size groups under the ecological conditions of Tokat-Kazova.
Benzer Tezler
- Farklı azot dozu ve sıra üzeri mesafelerin çerezlik ayçiçeği (Hhelianthus annuus L.)'nin verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of different nitrogen doses and intra-row spacings on yield and quality traits of confectionary sunflower (Helianthus annuus L.)
SEFA ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN ARSLAN
- Kahramanmaraş şartlarında çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinde farklı azot dozlarının fizyolojik özelliklere, verim ve verim unsurlarına etkisi
The effect of different nitrogen doses on physiological properties, yield and yield components of confectionary sunflower (Helianthus annuus L.) cultivars under kahramanmaraş conditions
NURHAN COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RAHMİ KAYA
- Ankara koşullarında yerli ve hibrit çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.) genotiplerinde farklı sıra üzeri aralığı ve azot dozlarının verim ve verim ögelerine etkisi
The effect of different intra-row spacing and nitrogen levels on yield and yield components of native and hybrid confectionery sunflower (Helianthus annuus L.) in Ankara conditions
SİBEL DAY
- Kayseri ili çerezlik kabak ekiliş alanlarında görülen yabancı otların tespiti ve çerezlik kabak yetiştiriciliğinde damlama sulama yöntemiyle farklı sulama dozlarının yabancı otlanmaya etkisinin araştırılması
Determination of weeds in pumpkin cultivated areas of kayseri̇ and investigation of the effect of different irrigation doses on weeds by drip irrigation method in pumpki̇n cultivation
ÇAĞRI ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatErciyes ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN IŞIK
PROF. DR. HALİL KIRNAK
- Farklı azot dozlarının ve uygulama zamanının pamuk bitkisinde (gossypium hirsutum L.) verim, verim kompenentleri ve erkenciliği üzerinde etkisi
Başlık çevirisi yok
BEDRETTİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. Z. METİN TURAN